II SA/Bk 515/05

WyrokWSA w Białymstoku2005-12-01

Skład orzekający: Stanisław Prutis, Grażyna Gryglaszewska, Anna Sobolewska-Nazarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzje organów administracji publicznej w sprawie przyznania płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym zasad dwuinstancyjności postępowania i czynnego udziału strony?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazano na sprzeczność sentencji decyzji organu II instancji z jej uzasadnieniem, powołanie niewłaściwego przepisu, brak spełnienia wymogów formalnych decyzji, pobieżne i nieczytelne uzasadnienie, naruszenie zasady dwuinstancyjności oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Sąd uznał, że błędy te uniemożliwiają merytoryczną ocenę sprawy.
Stan faktyczny
M. W. złożył wniosek o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił przyznania płatności, nakładając sankcję. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, mimo że w tytule decyzji wskazał na jej uchylenie. M. W. zaskarżył decyzję organu II instancji do WSA, zarzucając jej niezrozumiałość i sprzeczność sentencji z uzasadnieniem. Organ II instancji w odpowiedzi na skargę przyznał się do omyłki w tytule decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i stwierdzono, że decyzje te nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 01 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] marca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję z dnia [...] grudnia 2004 roku o numerze [...] Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B.; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.- Decyzją z dnia [...].12.2004r. o nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. odmówił M. W. przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości. Jako podstawę prawną powołał art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28.11.2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 z późn. zm.), § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14.04.2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielenia pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 z późn. zm. ) i art. 104 kpa. Z uzasadnienia decyzji wynika, że nałożono na wnioskodawcę sankcję w kwocie 361,68 zł za nieprawidłowości w deklaracji działek rolnych. Z załączonej tabeli wynika, że kwota przyznana wynosi 0,00 złotych, zaś "płatność w wysokości ustalonej decyzją zostanie przekazana na rachunek bankowy M. W." (!). M. W. złożył odwołanie, w którym zarzucił organowi I instancji rażące naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów kodeksu postępowania administracyjnego: art. 73, 74, 107, 6, 12. Podał, że nie został wezwany do zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, zaś jej uzasadnienie jest nieczytelne i niezrozumiałe. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z dnia [...].03.2005r. o nr [...] zatytułował "o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia", zaś dalej stwierdził, że "Utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję nr [...]...". Powołał przepisy: art. 138 § 2 kpa, art. 5a ust. 4 ustawy z dnia 29.12.1993r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 1 poz. 2 z 1994r. ze zm.) oraz art. 5 ust. 2 ustawy z 28.11.2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Eropejskiej Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.). Z uzasadnienia decyzji organu II instancji można wywnioskować, że po przeprowadzonej kontroli okazało się, iż doszło do przekroczenia powierzchni działek rolnych zadeklarowanych przez wnioskodawcę "w stosunku do uprawnionej na tych działkach powierzchni do uzyskania dopłat" (cyt.). Ponieważ M. W. nie złożył wyjaśnień to spowodowało pomniejszenie wysokości płatności (pozostawienie części wniosku bez rozpoznania). Odnosząc się do decyzji pierwszoinstancyjnej organ II instancji przyznał jej "niewłaściwą treść" z powodu "niepoprawnie działającego systemu informatycznego". W skardze, wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku M. W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa. W uzasadnieniu skargi podał, że treść zaskarżonej decyzji jest niezrozumiała a jej sentencja sprzeczna sama ze sobą. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wskazał, że została utrzymana w mocy decyzja organu I instancji, zaś omyłkowo wpisano w tytule decyzji o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga M. W. jest jak najbardziej uzasadniona, a przy wielości błędów proceduralnych, jakie nastąpiły w decyzjach obu instancji – merytoryczna ocena odmowy przyznania skarżącemu płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, jest przez Sąd niemożliwa. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 157, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej – z punktu widzenia zgodności podejmowanych przez te organy decyzji, postanowień, aktów oraz innych czynności z przepisami prawa materialnego i prawa procesowego – stosując środki określone w tej ustawie, a więc i art. 145 § 1. Decyzje organów I i II instancji i poprzedzające je postępowanie administracyjne, nie zachowują podstawowych wymogów procedury administracyjnej (!). Sprzeczność sentencji decyzji z dnia [...].03.2005r. o nr [...] z jej uzasadnieniem jest błędem podstawowym a nie "omyłką" jak tłumaczy to organ w odpowiedzi na skargę. Pomylenie przedmiotu sprawy – "płatności bezpośrednich do gruntów rolnych", powołanie niewłaściwie art. 138 § 2 kpa – stanowi rażące naruszenie prawa. Decyzja nie spełnia warunków zawartych w art. 107 § 1 i § 3 kpa. Uzasadnienie decyzji jest pobieżne, mało czytelne i powiela błędy decyzji pierwszoinstancyjnej. Jest próbą jej naprawienia poprzez stwierdzenie, że "została wygenerowana z niewłaściwą treścią z powodu niepoprawnie działającego systemu informatycznego". Obowiązuje zasada dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnym (art. 15 kpa), która została naruszona, albowiem treść i forma decyzji organu I instancji nie nadawała się do oceny merytorycznej. Organ II instancji, rozpatrując sprawę ponownie, winien rozpatrzeć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu, czego w zaskarżonej decyzji nie uczynił. Decyzja organu I instancji zawiera uzasadnienie nieczytelne i pełne sprzeczności. Organ II instancji, nie zauważając wadliwości tej decyzji, sam wydaje decyzję wadliwą. Obydwa organy nie przestrzegają art. 10 kpa – zapewnienia stronie czynnego udziału w sprawie, co przejawia się m.in. obowiązkiem powiadomienia strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, czego w niniejszej sprawie zaniechano. Zostały naruszone zasady ogólne postępowania: art. 7, art. 8 kpa. Nie jest rzeczą Sądu prowadzenie wykładu w niniejszej sprawie na temat prawidłowości prowadzenia postępowania administracyjnego i wydawania decyzji. Godzi się zauważyć, że żaden "system komputerowy" nie zastąpi działania i myślenia urzędnika. Ponieważ doszło do naruszenia przepisów postępowania które miały istotny wpływ na wynik sprawy, decyzje podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło