II SA/Bk 516/10

PostanowienieWSA w Białymstoku2010-09-09

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącej, uwzględniająca dochody rodziny, bieżące wydatki, spłatę zadłużenia oraz brak majątku, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącej uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Niska wysokość miesięcznego dochodu rodziny, bieżące wydatki, spłata zadłużenia oraz brak majątku i oszczędności wskazują, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżąca U. Ch. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe z mężem, a ich łączny miesięczny dochód wynosi 2.076 zł. Poniosła znaczne bieżące wydatki, w tym na wynajem mieszkania, oraz spłaca zadłużenie. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada majątku ani oszczędności. Wnioskodawczyni musiała zaciągnąć pożyczki na pokrycie spornego czesnego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 09 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi U. Ch. na decyzję Rektora Uniwersytetu w B. z dnia [...] maja 2010 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia opłaty czesnego p o s t a n a w i a przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. U. Ch. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 23). Skarżąca podniosła, iż prowadzi gospodarstwo domowe z mężem. Dochód wnioskodawczyni stanowi wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia w wysokości 800 zł. W poprzednim roku akademickim wnioskodawczyni ponadto otrzymywała stypendium naukowe w wysokości 300 zł. Mąż skarżącej otrzymuje z wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.276 zł. W uzasadnieniu swego wniosku skarżąca oświadczyła, że bieżące wydatki związane z utrzymaniem jej rodziny wynoszą 792 zł i kształtują się następująco: najem mieszkanie – 600 zł, Internet – 60 zł, energia elektryczna – 50 zł, bilet miesięczny komunikacji miejskiej – 32 zł, telefon – 50 zł. Ponadto skarżąca spłaca dług zaciągnięty na ślub i zakup niezbędnych rzeczy w kwocie 3.000 zł i co miesiąc spłaca kwotę 300 zł. Wnioskodawczyni zamieszkuje w wynajętym mieszkaniu i nie posiada żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych (k. 23-24). W uzasadnieniu swego wniosku skarżąca podniosła, iż aktualnie uzyskiwane dochody nie pozwalają jej rodzinie na opłacenie bieżących kosztów utrzymania, w tym opłacenia kosztów związanych ze studiami. W związku z powyższym w maju i czerwcu 2010 r. wnioskodawczyni musiała zaciągnąć kolejne pożyczki na zapłacenie spornego czesnego za rok akademicki 2009/2010, w łącznej wysokości 1.000 zł. Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna U. Ch. uzasadnia tezę, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna U. Ch. uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, a uzyskiwany przez nich miesięczny dochód wynosi 2.076 zł (wynagrodzenie męża – 1.276 zł, wynagrodzenie wnioskodawczyni - 800 zł). Wnioskodawczyni i jej mąż nie posiadają żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Zamieszkują w wynajętym mieszkaniu. Niski comiesięczny dochód nie zawsze wystarcza im na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych oraz pokrycie kosztów związanych ze studiami skarżącej. Bieżące wydatki związane z jej utrzymaniem wynoszą około 1.092 zł ( wydatki i rata pożyczki), co oznacza, iż po ich odliczeniu skarżącej zostaje jedynie kwota która pozwala pokryć koszty zakupu wyżywienia, środków czystości oraz kosztów związanych z nauką na studiach wyższych. Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu rodziny skarżącej, a także zestawienie jej stałych wydatków oraz brak majątku i zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło