II SA/Bk 517/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 listopada 2007 r. sprawy ze skargi T. i Z. B. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazania przedłożenia projektu budowlanego zamiennego budynku oddala skargę U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. W piśmie z dnia [...] maja 2005 r. Z. B. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. o wszczęcie postępowania w sprawie samowolnej nadbudowy budynków zlokalizowanych na działce nr ewid. [...] w P. przy ul. S. Skarżący podniósł, iż na przedmiotowej działce nadbudowano samowolnie ścianę w/w obiektu zlokalizowaną wzdłuż granicy z jego działką o nr geod. [...], co może mieć wpływ na użytkowanie jego budynku. W tych okolicznościach domagał się rozbiórki nadbudowanych ścian. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ I instancji decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] odmówił nakazania T. i P. S. rozbiórki części ścian budynku warsztatowego zlokalizowanego na wyżej opisanej działce. W odwołaniu od powyższej decyzji Z. B. wniósł o jej uchylenie z uwagi na nieuwzględnienie przez organ l instancji faktu przebudowy i nadbudowy przedmiotowego budynku warsztatu w 2002 r. Działający w trybie odwoławczym P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2005 r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy stwierdził, iż materiał dowodowy nie został zebrany w sposób wyczerpujący i wskazał na konieczność potwierdzenia oświadczeń stron postępowania administracyjnego w drodze przesłuchania świadków. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji uzyskał szereg sprzecznych ze sobą oświadczeń świadków. Część z nich stwierdzała, iż od 1988 r. nie były prowadzone roboty budowlane przy budynku warsztatowym (jedynie w 1995r. zmieniono pokrycie dachowe budynku gospodarczego), co potwierdzało stanowisko zajmowane przez inwestora P. S.. Natomiast część -podzieliła tezę podnoszoną przez T. i Z. B., iż podwyższenie ściany budynku warsztatowego od strony działki o nr geod. [...] dokonane zostało w 2002 r. Jednocześnie w oparciu o informacje uzyskane w Urzędzie Gminy w P. ustalono, iż P. S. otrzymał w dniu [...] sierpnia 1982 r. pozwolenie na budowę budynku warsztatowego, budynku mieszkalnego i ogrodzenia. Ze względu na upływ czasu zachował się jedynie rejestr udzielanych pozwoleń na budowę, w którym P. S. został wskazany jako inwestor pod numerem [...]. Mając na względzie powyższe decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. ponownie odmówił nakazania T. i P. S. rozbiórki części ścian budynku warsztatowego, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...]. Wskazana decyzja została jednak uchylona w trybie odwoławczym przez P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. Powodem uchylenia decyzji była konieczność zebrania dodatkowego materiału dowodowego potrzebnego do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. W wyniku powtórnego rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowanego w Ł. wydał postanowienie z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...], którym na podstawie art. 81 c ust. 2 i 3 ustawy prawo budowlane nakazał T. i P. S. przedłożenie w terminie do [...] grudnia 2006 r. opracowanej przez osobę uprawnioną opinii technicznej dotyczącej budynku warsztatowego oraz oceny wpływu nadbudowanej ściany zlokalizowanej przy granicy z działką sąsiednią nr [...] z uwzględnieniem skutków zalegania śniegu na dachu budynku gospodarczego skarżących i powstania ewentualnego niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych. Powyższe rozstrzygnięcie utrzymano w mocy postanowieniem organu II instancji z dnia [...] października 2006 r. nr [...]. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] zobowiązał T. i P. S. do przedłożenia w terminie do dnia [...] lipca 2007 r. sporządzonego przez osobę uprawnioną stosownie do obowiązujących przepisów w tym zakresie, projektu budowlanego zamiennego omawianego budynku warsztatowego. Rozpoznając odwołanie T. i Z. B. od powyższego rozstrzygnięcia P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nie podzielił zarzutów w nim podniesionych i decyzja z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] podtrzymał decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż będąca przedmiotem niniejszego postępowania nadbudowana ściana budynku warsztatowego stanowiącego własność P. i T. S. powstała przed dniem [...] stycznia 1995 r. Przy ustalaniu daty budowy, wobec rozbieżności stron w tej kwestii oparto się nie tylko na oświadczeniach świadków zgłaszanych przez obie strony postępowania, ale także przeprowadzonej rozprawie administracyjnej, której celem było wyjaśnienie spornej daty budowy przy udziale świadków. Za wiarygodne w tym względzie uznano zeznania świadków zamieszkujących w sąsiedztwie nieruchomości, na terenie której znajduje się sporna ściana budynku tj. J. W. (właściciela działki o nr geod. [...]), Z. S. (właściciela działki o nr geod. [...]) oraz K. B. (właściciela działki o nr geod. [...]). Organ podkreślił, iż oświadczenia inwestora potwierdzają również i inni, liczni świadkowie. Wskazywane przez inwestora ślady farby, widoczne na obróbkach blacharskich (znajdujących się między ścianą budynku warsztatowego i budynkiem gospodarczym odwołujących się), pozostałe po malowaniu dachu tegoż budynku wskazują, iż nadbudowa miała miejsce zanim był malowany dach budynku Państwa B. tj. przed 2001 r. Powyższe zdaniem organu zaprzecza twierdzeniom odwołujących się, iż ściana powstała w 2002 r. Dodatkowym argumentem wskazującym na istnienie nadbudowanej części ściany w obecnym kształcie jest fotografia budynku wykonana w 2001 r. W tym stanie rzeczy uznano, iż stanowisko odwołujących się, co do daty powstania spornej ściany nie znajduje odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym. Ponadto jak ustalono w niniejszej sprawie na budynek ze sporną nadbudową ściany inwestor P. S. uzyskał w dniu [...] sierpnia 1982 r. pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego i warsztatowego. Fakt ten potwierdza załącznik do pisma Wójta Gminy P. z dnia [...] lutego 2006 r. Dokumentacja projektowa pozwalająca na ustalenie czy zrealizowany budynek odpowiada projektowi budowlanemu, stanowiącemu załącznik do wydanego pozwolenia na budowę nie zachował się. Jednakże zdaniem organu porównując parametry budynku zrealizowanego do budynku projektowanego stwierdzić należy, iż powierzchnia zabudowy projektowanego budynku warsztatowego wynosiła 117,39 m², kubatura zaś około 572,73 m³, podczas gdy zrealizowano budynek o powierzchni zabudowy - 256,75 m³ i kubaturze - około 1250 m³. Z tych względów w niniejszej sprawie uzasadnionym było przyjęcie, iż mamy do czynienia z istotnymi odstępstwami od wydanego pozwolenia na budowę. Ustalenie innej kwalifikacji przedmiotu niniejszego postępowania wymagałoby w ocenie organu udowodnienia ponad wszelką wątpliwość, iż nadbudowa ściany powstała w 2002 r., co w rozpatrywanym przypadku w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie znajduje podstaw. W tym stanie rzeczy zakwalifikowanie spornej ściany jako odstępstw od pozwolenia na budowę (nie zaś samowoli budowlanej), powstałych przed dniem [...] stycznia 1995 r. powoduje, iż pomimo że miały one miejsce pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), to adekwatnie do zapisu art. 103 ust. 1 ustawy prawo budowlane z 1995 r. stosuje się przepisy nowej ustawy. W konsekwencji przyjęcie, iż inwestor podczas realizacji przedmiotowej inwestycji odstąpił od wydanego pozwolenia na budowę, spowodowało konieczność zastosowania procedury zmierzającej do zalegalizowania istniejącego stanu faktycznego i nakazania właścicielowi na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w/w ustawy, wykonania projektu budowlanego zamiennego budynku warsztatowego. W odniesieniu do wniosku odwołujących dotyczącego negatywnego wpływu nadbudowanej ściany budynku inwestora na dach ich budynku gospodarczego, wskazano, iż wedle przedłożonej przez inwestora opinii technicznej - dach budynku warsztatowego przenosi obciążenia użytkowe a także obciążenie śniegiem i wiatrem, stąd też nadbudowa tegoż budynku nie powoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i ich mienia oraz pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych w budynku sąsiednim. W tym miejscu organ podkreślił, iż wskazana opinia została sporządzona przez osobę uprawnioną, która wyjaśniła wszystkie wątpliwości odwołujących, co do treści opinii. Nadto stanowisko zaprezentowane w opinii traktowane jest w sprawie jako dowód niebudzący wątpliwości. W tych uwarunkowaniach organ odwoławczy nie uznał za konieczne przeprowadzenie w konkretnej sprawie oględzin, stosownie do wniosku T. B. z dnia [...] kwietnia 2007 r. Jednocześnie z uwagi, iż z opinii nie wynika potrzeba dokonywania jakichkolwiek przeróbek w budynku, będącym przedmiotem przedłożonej opinii, nakazano inwestorowi wykonanie jedynie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego stan faktyczny na działce. Organ odwoławczy nie podzielił poglądu T. B., iż przepisy prawa budowlanego z 1994 r. nie przewidują odstępstw od pozwolenia na budowę. Treść artykułów 50 ust. 1 pkt 4, art. 51 ust. 1 pkt 3 tej ustawy wskazuje na możliwość procedury legalizacyjnej w sytuacji zrealizowania budynku w sposób istotnie odbiegający od warunków wydanego pozwolenia na budowę. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem T. i Z. B. wywiedli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. podnosząc naruszenie przepisów: - art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane poprzez uznanie, że istnieją przesłanki do jego stosowania przy przyjęciu, iż w dacie orzekania budowa była już zakończona a odstępstwa od wydanego pozwolenia na budowę nie są samowolą budowlaną, - art. 103 ust 1 ustawy prawo budowlane z 1994 r. przez przyjęcie, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy prawo budowlane z 1974 r., - art. 6, 7, 8, 10 § 1, 75, 77, 78, 107 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak też nie zapewnienie stronie czynnego udziału przed organami obu instancji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do zakresu oraz oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, a także dokonanej przez organ odwoławczy kwalifikacji prawnej obiektu usytuowanego na działce nr [...] w P. i w konsekwencji przyjęciu braku podstaw do uznania go jako samowoli budowlanej. Skarżący zarzucili organom wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego polegającą na uznaniu zeznań świadków zeznających korzystnie dla inwestora – P. S., pominięciu zaś zeznań świadka R. S. oraz wniosku w przedmiocie zdjęcia arkusza blachy na spornym obiekcie, co potwierdziłoby, iż nadbudowa ścian warsztatowych budynku została dokonana, co najmniej w 2002 r. W ocenie skarżących dostarczone przez inwestora zdjęcia przedstawiające sporny budynek, zdjęcie z urodzin wnuka oraz ze ślubu córki z widoczną częścią warsztatu nie mają związku ze sprawą i nie mogą - wbrew dokonanej przez organ odwoławczy ocenie - stanowić kluczowego dowodu w sprawie. Zdjęcia nie posiadały automatycznie naniesionej daty, a organ nie wyjaśnił, dlaczego i na jakiej podstawie zdjęcia te zostały wykonane w 2001 r. Skarżący podnieśli ponadto, iż zgłaszane przez nich zastrzeżenia do opinii technicznej nie zostały uwzględnione. W związku z powyższym nie można było jednoznacznie przyjąć, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. prawo budowlane, co daje podstawę do twierdzenia, iż nie wyjaśniono dostatecznie istoty sprawy i nie rozpatrzono stanu faktycznego. Nie uwzględnienie zaś wniosku dowodowego wskazuje na uniemożliwienie im czynnego udziału w sprawie. Zdaniem skarżących ustawa prawo budowlane z 1974 r. mogłaby mieć zastosowanie w sprawie, gdyby wszystkie prace budowlane prowadzone przez inwestora objęte obecnym postępowaniem zakończone zostały przed dniem [...] stycznia 1995 r., albo gdyby postępowanie administracyjne w sprawie zostało wszczęte przed tą datą. Tymczasem prace budowlane trwały po dniu [...] stycznia 2001r., co dowodzi zdjęcie wnuka, a postępowanie zostało wszczęte także po tej dacie. W takiej sytuacji należało stosować przepisy prawa budowlanego z 1994 r., w tym art. 48 przewidujący rozbiórkę rozbudowanych bez zezwolenia części obiektów. Skoro jednak organy obu instancji przyjęły, że w niniejszej sprawie występuje istotne odstąpienie od wydanego pozwolenia na budowę, to w świetle art. 36a ust 1 prawa budowlanego odstąpienie takie jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Stąd bez uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, nie można akceptować legalizacji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 samowoli budowlanej polegającej na istotnym odstąpieniu od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Końcowo skarżący podnieśli, iż niezrozumiałym pozostaje również ograniczenie przez organy obu instancji rozpoznania sprawy do legalizacji i odstąpienie od rozpoznania sprawy w jej istocie, to jest w kwestii dotyczącej samowolnego wykonania nadbudowy ścian warsztatowych. W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi organ szczegółowo wyjaśnił, iż są one bezpodstawne, przywołując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Sąd administracyjny nie ma natomiast uprawnień do oceny celowości oraz słuszności skarżonego rozstrzygnięcia. Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostały naruszone przepisy prawa obowiązujące w chwili jej wydawania. W szczególności uznać należy, iż organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie oraz właściwie zastosowały i zinterpretowały przepisy prawa będące podstawą kontrolowanej decyzji. Postępowanie w rozpoznawanej sprawie zainicjowane wnioskiem Z. B. z dnia [...] maja 2005 r. o rozbiórkę nadbudowy ściany budynku warsztatowego zlokalizowanego wzdłuż granicy z jego działką ostatecznie zakończyło się decyzją P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w dniu [...] maja 2007 r. utrzymującą rozstrzygnięcie organu I instancji nakazujące sporządzenie projektu budowlanego zamiennego. Organy obu instancji jednoznacznie stwierdziły, iż nadbudowana ściana budynku warsztatowego stanowiącego własność T. i P. S. została zrealizowana przed dniem 1 stycznia 1995 r. jako istotne odstępstwo od pozwolenia na budowę. Powyższe stanowisko w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, albowiem znajduje odzwierciedlenie w całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W szczególności jak wynika z ustaleń organów obu instancji, P. S. uzyskał w dniu [...] sierpnia 1982r. pozwolenie na budowę omawianego budynku warsztatowego. Wprawdzie obecnie inwestor nie dysponuje dokumentami związanymi z tym pozwoleniem, to jednak potwierdzeniem powyższego jest pismo Wójta Gminy P. z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] zawierające kserokopię części rejestru wydanych pozwoleń na budowę w 1982 r., w którym w pozycji 77 stwierdza się wydanie pozwolenia na budowę budynku warsztatowego inwersorowi – P. S. Dowód ten nie jest kwestionowany przez strony, w tym samych skarżących. Ze względu na fakt, iż sentencja dotycząca tegoż pozwolenia nie zachowała się, organy nadzoru budowlanego mogły jedynie na podstawie porównania parametrów budynku wpisanych w rejestrze oraz parametrów budynku obecnie istniejącego na działce ustalić, czy budynek wybudowany jest tożsamy z budynkiem, na które inwestor uzyskał pozwolenie na budowę w 1982 r. Porównanie takie pozwoliło przyjąć, iż w rozpatrywanym przypadku mamy do czynienia z istotnymi odstępstwami od wydanego pozwolenia na budowę (inwertor zmienił powierzchnię zabudowy i kubaturę budynku). W ocenie Sądu w ustalonym stanie faktycznym nie można było przyjąć odmiennej kwalifikacji przedmiotu postępowania. Za niedopuszczalne bowiem uznać należy stosowanie argumentacji, w której stan faktyczny interpretowany jest na niekorzyść strony, która wykonała obiekt na podstawie pozwolenia na budowę, nawet z odstępstwami od tego pozwolenia. Kolejnym spornym punktem w rozpatrywanej sprawie było ustalenie daty wybudowania przedmiotowej ściany. W tej mierze stanowiska stron były skrajnie odmienne. W toku wszystkich etapów postępowania skarżący twierdzili, iż ściana budynku warsztatowego wzniesiona wzdłuż granicy ich działki została wybudowana w 2002 r. Natomiast wedle wskazań inwestora sporna ściana wraz z budynkiem warsztatowym została wybudowana do 1988 r., od tej bowiem daty inwestor nie prowadził żadnych robót budowlanych związanych z tym budynkiem, za wyjątkiem pokrycia dachu, co miało miejsce 1995 r. Celem usunięcia powyższych sprzeczności przeprowadzono rozprawę administracyjną przy udziale świadków zawnioskowanych przez obie strony. Zdaniem Sądu dokonując oceny dowodów z zeznań świadków organy obu instancji trafnie przyjęły za wiarygodne zeznania świadków będących najbliższymi sąsiadami inwestora. Jak słusznie zauważa organ odwoławczy oświadczenie inwestora potwierdzone powyższymi zeznaniami ma odzwierciedlenie także w pozostałym materiale dowodowym zebranym w sprawie, w szczególności w zeznaniach innych świadków słuchanych podczas rozprawy, w oświadczeniach złożonych poza nią, a także zdjęciach budynku wraz z arkuszami blachy znajdującej się między spornymi budynkami ze śladami farby, jak również negatywach zawierających zdjęcia rodziny skarżącego wykonane w okresie, gdy sporna ściana już istniała. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż wyżej wskazany dowód w postaci zeznań świadków w sposób niebudzący wątpliwości potwierdził stanowisko organów wyrażone w konkretnej sprawie, stanowiąc jednocześnie uzasadnienie dla odmowy uznania za wiarygodne twierdzenia skarżących o powstaniu spornej ściany w 2002 r. Z uzasadnienia skarżonej decyzji wynika, iż organ dokonał oceny mocy i wiarygodności tego dowodu wraz z całym materiałem dowodowym sprawy i na jego tle, co wiązało się z koniecznością porównania różnych dowodów ze sobą, z ustaleniem przesłanek, które obniżają bądź też pozbawiają dany dowód mocy dowodowej lub wiarygodności - art. 77 § 1 i art. 80 kpa (zob. J. Borkowski: Glosa do wyroku NSA z dnia 6 października 1993 r., l SA 1270/93 - OSP 1994, nr 7-8, poz. 131). W tym miejscu godzi się również podkreślić, iż realizacja zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) wymaga, aby jako dowód w sprawie dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia spraw, a nie jest sprzeczne z prawem, a zatem nie tylko dokumenty, ale i zeznania świadków, przesłuchanie stron, pisemne oświadczenia zawarte w dokumentach, itp. W przepisach postępowania administracyjnego nie ma zatem podstaw do wprowadzania zróżnicowania środków dowodowych - art. 75 kpa. Stąd odnosząc się do zarzutów skarżących dotyczących przyjęcia za dowód w sprawie oświadczenia złożonego przez J. W. poza rozprawą nie stanowi naruszenia przepisów w powyższym względzie. Podnieść przy tym należy, iż stan faktyczny zawarty w oświadczeniu tego świadka został potwierdzony w zeznaniach innych świadków złożonych na rozprawie. Mając natomiast na względzie zarzut dotyczący oceny dowodów w postaci śladów farby na łączących ściany budynku warsztatowego inwestora i dach budynku gospodarczego skarżących paskach blachy, zauważyć należy, iż z materiału fotograficznego zgromadzonego w aktach sprawy (k. 68, 69, 180, 181 akt administracyjnych organu II instancji) wynika, iż podczas malowania dachu budynku skarżących ślady farby pozostały na wspomnianych powyżej paskach blachy. Skoro zatem malowanie dachu miało miejsce w 2001 r., to wywieść należy za organem odwoławczym, iż przedmiotowa ściana musiała istnieć przed tą datą. W odniesieniu zaś do stwierdzeń podważających dowód w postaci zdjęcia przedstawiającego część budynku warsztatowego wskazać należy, iż wbrew zarzutom skarżących Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. w rozstrzygnięciu z dnia [...] marca 2007 r. dostatecznie wyjaśnił, na jakiej podstawie uznał kwestionowane zdjęcia za istotne z punktu widzenia ustalenia daty budowy. W uzasadnieniu wskazano, iż zdjęcia pochodzą z jednego negatywu, który został dostarczony wraz z odbitkami przez P. S. Na podstawie zaś informacji uzyskanych z zakładu fotograficznego stwierdzono, iż pierwsze cztery cyfry numeru znajdującego się na odwrocie zdjęcia potwierdzają, iż pochodzą one z tego samego negatywu. Biorąc powyższe pod uwagę, jak również to, iż zdjęcie wnuka wykonane zostało w 2001 r., stanowisko skarżących, iż sporna ściana powstała w 2002 r. uznać należy za nietrafne. Dowód ten niewątpliwie przyczynił się do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jako taki w świetle art. 75 kpa odpowiada prawu. Jeśli zaś chodzi o zarzut, iż stronie nie został zapewniony czynny udział w prowadzonym postępowaniu, gdyż nie uwzględniono wniosku dowodowego skarżących, co do przeprowadzenia przez organ II instancji oględzin, podnieść należy, iż organ odwoławczy wyraźnie wskazał powody odmowy dokonania oględzin. Organ wyjaśnił, iż ustalony w przedmiotowej sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości i oparty został na dowodach zebranych w sprawie zgodnie z przepisami prawa. Materiały dowodowe nie wymagały uzupełnienia, stąd też nie uznano za konieczne ponowne dokonywanie oględzin w sprawie. Powyższe wyjaśnienia są logiczne i spójne i jako takie nie budzą zastrzeżeń. Wykonana zaś przez osobę uprawnioną opinia techniczna jednoznacznie wskazuje, iż ściana budynku warsztatowego w stanie istniejącym obecnie jest zgodna z przepisami bezpieczeństwa pożarowego, jak również konstrukcja więźby przenosi obciążenia od śniegu i deszczu. Podnieść należy, iż osoba uprawniona we wnioskach końcowych uzupełnienia do opinii, stanowiącej odpowiedź na wątpliwości zgłaszane przez skarżących, stwierdziła, iż budynek jest w dobrym stanie technicznym, nie stwarza zagrożenia zarówno dla użytkowników, jak i środowiska naturalnego. W budynku należy jedynie dokonywać bieżących zabiegów konserwatorskich. Z tych też względów przyjąć należy, iż stosownie do treści art. 77 i 7 kpa organy administracji publicznej podjęły wszystkie niezbędne czynności mające na celu zebranie całego materiału dowodowego i dokonały jego rzetelnej oceny. W konsekwencji za niesłuszny uznać należy zarzut skarżących dotyczący wybiórczej oceny materiału. Wbrew twierdzeniom skarżących umożliwiono im czynny udział w sprawie, zaś organy obu instancji prawidłowo pouczały o przysługujących im uprawnieniach. Zgodnie zaś z art. 107 kpa w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne, w szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawę prawną. Ustalony w powyższy sposób stan faktyczny niewątpliwie przesądził o zakwalifikowaniu spornej nadbudowanej ściany jako istotnego odstępstwa od pozwolenia na budowę, co w kontekście przepisów ustawy prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. powoduje konieczność zastosowania procedury zmierzającej do zalegalizowania istniejącego stanu i nakazania właścicielowi obiektu przy realizacji, którego dopuszczono się istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 wykonania projektu budowlanego zamiennego budynku warsztatowego. Zdaniem Sądu organy obu instancji dokonując analizy przedmiotowej sprawy zastosowały stan prawny obowiązujący w chwili orzekania (art. 6 kpa). Powoływane przez skarżących przepisy przejściowe ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz. U. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), a konkretnie art. 103 ust. 1 nie dają podstaw do twierdzenia, iż w niniejszej sprawie zastosowanie miał odmienny niż przyjęto stan prawny. Powołany wyżej art. 103 ust 1 ustawy statuuje generalną zasadę bezpośredniego działania nowej ustawy stanowiąc, iż "do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2." Wyjątek zawarty w tym artykule dopuszcza stosowanie dotychczasowych przepisów zamiast art. 48 do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy prawo budowlane lub w stosunku, do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Przepisy dotychczasowe, o których mowa w art. 103 ust. 2, to właśnie przepisy, na które powołują się skarżący tj. ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229.). Przedstawiona powyżej analiza art. 103 ustawy prawo budowlane wskazuje, iż wyjątek pozwalający na zastosowanie "dotychczasowej ustawy" dotyczy jedynie stanu faktycznego objętego hipotezą art. 48. Sytuacja taka ponad wszelką wątpliwość w niniejszej sprawie nie ma miejsca, stąd konsekwentnie przepis art. 103 ust. 2 ustawy nie ma w realiach niniejszej sprawy zastosowania. Dodatkowo podkreślić również należy, iż przedmiotowe postępowanie administracyjne zostało wszczęte w dniu [...] czerwca 2005 r., zaś ostateczną decyzję podjęto w dacie [...] maja 2007 r., a zatem w obu przypadkach w czasie obowiązywania ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Końcowo podnieść należy, iż zgodnie z art. 36a ust. 1 ustawy prawo budowlane inwersor może odstąpić od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, jeśli uzyska stosowną decyzję o zmianie pozwolenia na budowę. W sytuacji, gdy inwestor nie dopełni wyżej wskazanego obowiązku, a wykonane roboty zaliczone zostały do odstępstw istotnych, to w takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego nakłada w drodze decyzji obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem – art. 51 ust. 1 pkt 3. W ten sposób organ nadzoru budowlanego obliguje inwestora do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Przy czym przez "stan zgodny z prawem" należy rozumieć stan zgodny z obowiązującym na dzień orzekania (na podstawie art. 51 prawa budowlanego) przepisami prawa (tak: Z. Niewiadomski, Prawo budowlane. Komentarz, wyd. 2, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2007, str. 445). W przedmiotowej sprawie, inwestor samowolnie odstąpił od warunków wydanego pozwolenia na budowę, w konsekwencji czego organ prawidłowo zastosował procedurę zmierzającą do zalegalizowania istniejącego stanu. W świetle powyższego nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko skarżących, iż organy nadzoru budowlanego nie zajęły się stwierdzoną samowolą budowlaną polegającą na nadbudowie ścian budynku warsztatowego. Wobec nie potwierdzenia się zarzutów skargi podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.