II SA/Bk 519/11

PostanowienieWSA w Białymstoku2012-01-19

Skład orzekający: sędzia WSA Małgorzata Roleder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, może jednocześnie ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że skarżący, który korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, może jednocześnie ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Przyznanie prawa pomocy w tym zakresie następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania i rodziny, co zostało wykazane przez skarżącą.
Stan faktyczny
J. M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego w sprawie dotyczącej odmowy przyznania pomocy społecznej. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 6 grudnia 2011 r. przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ale odmówił zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na ustawowe zwolnienie. Skarżąca wniosła sprzeciw od tego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. M. na postanowienie referendarza sądowego z dnia 6 grudnia 2011 r. w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] maja 2011r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku celowego p o s t a n a w i a: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. J. M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2011r. referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, że skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych i nie musi uiszczać tych kosztów w niniejszej sprawie. Od powyższego postanowienia sprzeciw wniosła J. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, iż sprzeciw został wniesiony skutecznie, co powoduje utratę mocy postanowienia z dnia 16 lutego 2011r. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi: dalej powoływanej: p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W przedmiotowej sprawie skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Na wstępie należy odnieść się do wniosku J. M. w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Zważyć należy, iż zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Niniejsza sprawa dotyczy odmowy przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku celowego, należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. Powyższe oznacza, iż w toku całego postępowania sądowego, łącznie z postępowaniem egzekucyjnym, skarżąca zwolniona jest od konieczności uiszczania kosztów sądowych. W związku z tym, iż skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym orzeczono jak w pkt 2 sentencji. Odnosząc się natomiast do wniosku o przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego lub adwokata, zauważyć należy, iż zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 §1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata lub radcy prawnego następuje w sytuacji, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. W rozpatrywanym przypadku J. M. dowiodła, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Wysokość miesięcznego dochodu trzyosobowej rodziny to 2.079 zł (renta Z. K., emerytura J. K. i wnioskodawczyni). Dodatkowo skarżąca uzyskuje dochód (przeliczeniowy) z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego - 1.290,33 zł. W roku bieżącym w gospodarstwie rolnym stwierdzono szkodę spowodowaną przez deszcz nawalny w wysokości 84% średniej rocznej produkcji rolnej, co spowodowało obniżenie dochodu o kwotę 16.345,96 zł (k. 46). Majątek skarżącej stanowi: dom o powierzchni 80 m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni 11,35 ha (6,2335 ha przeliczeniowego). Z. K. cierpi na nowotwór, J. M. jest chora na zanik mięśni. Wnioskodawczyni nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu rodziny (przy uwzględnieniu strat poniesionych w prowadzonym gospodarstwie rolnym w roku bieżącym) w zestawieniu z brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż J. M. nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt 1 sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło