II SA/Bk 521/10
PostanowienieWSA w Białymstoku2010-08-03
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna wnioskodawców, uwzględniająca dochody z emerytury i gospodarstwa rolnego oraz ponoszone wydatki, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, uznając, że dochody wnioskodawców (emerytura i dochód z gospodarstwa rolnego) są niewystarczające do pokrycia niezbędnych kosztów utrzymania siebie i rodziny, a posiadane zasoby nie pozwalają na poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
G. M. i S. M. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Wskazali, że ich dochody (emerytura S. M. i dochód z gospodarstwa rolnego G. M.) oraz ponoszone wydatki (żywność, energia, podatek, woda, gaz, opał, KRUS, środki czystości, odzież, środki ochrony roślin, lekarstwa) nie pozwalają na pokrycie kosztów postępowania. Do wniosku dołączyli dokumenty potwierdzające ich sytuację materialną i wydatki.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącym prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 03 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. M. i S. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi G. M. i S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2010 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy p o s t a n a w i a przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
G. M. i S. M. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata podając, iż pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym (k. 3). Dochodem rodziny jest emerytura uzyskiwana przez S. M. w wysokości 1077,43 zł netto oraz dochód z gospodarstwa rolnego uzyskiwany przez G. M. w wysokości 129,27 zł netto. Wnioskodawcy posiadają nieruchomość o powierzchni [...] ha zabudowaną domem drewnianym o powierzchni [...] m2, w której zamieszkuje nieodpłatnie brat J. M. wraz z matką, mieszanie parterowe o powierzchni [...] m2 (powierzchnia użytkowa [...] m2) posadowione na działce o powierzchni [...] ha oraz nieruchomości rolne o łącznej powierzchni [...] ha. Ponadto G. M. posiada gospodarstwo rolne o pow. [...] ha fizycznych, co stanowi [...] ha przeliczeniowego (k.3-4).
W uzasadnieniu swego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie niniejszej skarżący podnieśli, iż posiadane środki finansowe są niewystarczające i nie pokrywają najpotrzebniejszych potrzeb związanych z egzystencją rodziny. G. M. jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Prawy w S. jako osoba poszukująca pracy. Ponadto niezbędne wydatki skarżących przedstawiają się następująco: zakup żywności na dwie osoby – 400 zł, energia elektryczna – 103,65 zł, podatek od nieruchomości – 12 zł (36 zł na kwartał), woda – 22,69 zł (68,79 zł na kwartał), gaz – 45 zł, zakup opału – 250 zł, składka KRUS - 106,66 zł (320 zł na kwartał), środki czystości i higieny osobistej – 150 zł, zakup odzieży – 100 zł, środki ochrony roślin, usługi mechanizacyjne – 100 zł, lekarstwa – 100 zł.
Do wniosku skarżący przedłożyli: zaświadczenie z Urzędu Pracy (k. 5), zaświadczenie z Urzędu Miejskiego w S. o ilości posiadanych gruntów rolnych (k. 6), kserokopię decyzji o wysokości emerytury (k. 7), zaświadczenie o podleganiu ubezpieczeniu KRUS (k. 8) oraz kserokopie dokumentów potwierdzających część ponoszonych wydatków (k. 9).
Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie
i rodziny.
Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna G. M. i S. M. uzasadnia udzielenie im prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.
Wnioskodawcy pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym, a głównym źródłem utrzymania rodziny wnioskodawców jest emerytura S. M. w wysokości 1.077,43 zł netto miesięcznie. G. M. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i dodatkowo uzyskuje dochód z gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha (fizycznego) w wysokości 129,27 zł netto. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem oraz częściowo przedstawionymi rachunkami suma miesięcznych wydatków wnioskodawców na bieżące wydatki zamyka się kwotą 1.390 zł. Posiadane przez małżonków nieruchomości nie przynoszą dochodów, nie posiadają oni zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Przedstawione okoliczności uzasadniają stwierdzenie, że wnioskodawcy nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Niewielki comiesięczny dochód wystarcza im jedynie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych.
Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżących, a także zestawienie ich stałych wydatków oraz brak zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło