II SA/Bk 521/15
PostanowienieWSA w Białymstoku2016-03-22
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej reprezentującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym uczestników postępowania (stowarzyszenia, fundacje) może być przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która w postępowaniu sądowoadministracyjnym występuje jedynie jako reprezentant uczestników postępowania (np. stowarzyszeń, fundacji), nie przysługuje status strony ani uczestnika postępowania w rozumieniu PPSA. W związku z tym, taka osoba nie może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy, które jest świadczeniem przeznaczonym dla stron lub uczestników postępowania.Stan faktyczny
R. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi grupy podmiotów na postanowienie Wojewody P. R. K. we wniosku wskazał, że reprezentuje w sprawie stowarzyszenia i fundację. Sąd rozpatrujący wniosek uznał, że R. K. nie jest stroną ani uczestnikiem postępowania, a jedynie reprezentantem tych podmiotów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono R. K. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi J. W., J. K., M. W., A. B. K., M. K., D. K., J. N., L. N., J. N., J. B., H. D., W. D., D. M., S. M., Stowarzyszenia zwykłego F. Z. w B., Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenia Zwykłego Z. B. w B., Fundacji T. U. Ś. w B. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenie postanowienia zawieszającego z urzędu postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę i umorzenie postępowania pierwszej instancji w zakresie zawieszenia postępowania p o s t a n a w i a odmówić R. K. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata.
R. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Wniosek ten został zatem złożony przez osobę, która reprezentuje w niniejszej sprawie uczestnika postępowania Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenia Z. B. w B., Fundacji T. U. Ś. i Stowarzyszenia F. Z. w B. (k. 78,162,176,258,300).
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Z powyższego przepisu wynika, że o przyznanie prawa pomocy może ubiegać się osoba, która jest stroną postępowania toczącego się przed sądem administracyjnym. Przepis art. 12 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazuje, że ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania.
Stosownie natomiast do art. 32 w/w ustawy w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W art. 33 wyróżniono także dwa rodzaje uczestników postępowania – uczestnika na prawach strony tj. osobę, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego oraz innego uczestnika postępowania tj. osobę, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Poza przypadkami wyraźnie przewidzianymi w przepisach prawa uprawnienia procesowe przysługujące stronie przysługują również uczestnikom postępowania.
Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności należy stwierdzić,
iż R. K. jako osoba fizyczna nie korzysta w sprawie ze statusu strony ani uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż reprezentuje uczestników postępowania tj. Stowarzyszenia i Fundację.
W związku z tym, iż wnioskodawca wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata – R. K. - nie jest stroną ani uczestnikiem postępowania nie może zostać mu przyznane prawo pomocy (vide: postanowienie WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 579/07). Wniosek R. K. o przyznanie prawa pomocy, w którym wskazana jest jej sytuacja majątkowa, nie mógł być uwzględniony, gdyż osoba reprezentującą stowarzyszenia działa w imieniu stowarzyszenia i nie jest stroną postępowania sądowego, w tym postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy (vide: postanowienie NSA z 25.09.2008 r., sygn. akt I OZ 709/08).
Z uwagi na powyższe, na mocy art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 243 w zw. z art. 12, 32, 33 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówiono przyznania prawa pomocy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło