II SA/Bk 521/15

PostanowienieWSA w Białymstoku2017-03-23

Skład orzekający: Małgorzata Roleder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie wniesione przez stowarzyszenia zwykłe, fundację oraz osobę fizyczną (R.K.) na postanowienie sądu administracyjnego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy i odrzucenia sprzeciwu, może zostać uwzględnione, jeśli nie usunięto braków formalnych, nie wykazano umocowania do reprezentacji, a jeden z podmiotów nie posiada zdolności sądowej lub nie jest stroną postępowania?
Ratio decidendi
Zażalenie podlega odrzuceniu, ponieważ nie usunięto braków formalnych w zakresie umocowania do reprezentacji stowarzyszeń zwykłych i fundacji, a ponadto jedno ze stowarzyszeń zostało rozwiązane i utraciło zdolność sądową, a inne nie było stroną postępowania. Zażalenie dotyczące odmowy przyznania prawa pomocy R. K. zostało wniesione przez podmioty, których interesu prawnego zaskarżone postanowienie nie dotyczy, co czyni je niedopuszczalnym.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie pięciu organizacji społecznych i R. K. na postanowienia sądu z dnia 7 lutego 2017 r. dotyczące odrzucenia sprzeciwu i odmowy przyznania prawa pomocy. Organizacje te, w tym stowarzyszenia zwykłe i fundacja, kwestionowały postanowienia sądu, jednak nie usunęły wskazanych braków formalnych dotyczących umocowania do reprezentacji i składu osobowego. Jedno ze stowarzyszeń zostało wcześniej rozwiązane, a inne nie było stroną postępowania.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2017 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym zażalenia Stowarzyszenia zwykłego F. Z. w B., Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenia zwykłego Z. B. w B., Stowarzyszenia zwykłego I, B, w B, oraz Fundacji T. U. Ś. w B. od postanowienia z dnia 7 lutego 2017 r. w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu oraz od postanowienia z dnia 7 lutego 2016 r. w przedmiocie odmowy przyznania R. K. prawa pomocy w sprawie ze skargi J. W. i M. W. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] lipca 2015 r. znak [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia zawieszającego z urzędu postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę i umorzenia postępowania pierwszoinstancyjnego w zakresie zawieszenia postępowania p o s t a n a w i a: odrzucić zażalenie Postanowieniem z dnia 7 lutego 2017 r. tutejszy Sąd odrzucił sprzeciw Stowarzyszenia zwykłego F. Z. w B., Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenia zwykłego Z. B. w B. oraz Fundacji T. U. Ś. w B. od zarządzenia referendarza sądowego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku tych organizacji o przyznanie prawa pomocy (k. 662). Postanowieniem z tej samej daty, tj. 7 lutego 2016 r., tutejszy Sąd odmówił R. K. przyznania prawa pomocy (k. 666). W ustawowym terminie zażalenie na powyżej wskazane postanowienia Sądu z dnia 7 lutego 2017 r. złożyło pięć organizacji społecznych (k. 672). Zarządzeniem z dnia 21 lutego 2017 r. Przewodniczący Wydziału wezwał R. K.– wskazującego, że występuje jako pełnomocnik powyższych organizacji, do usunięcia braków zażalenia poprzez: - nadesłanie przez Stowarzyszenie zwykłe F. Z. w B. i Stowarzyszenie zwykłe Z. B. w B.- dokumentu, z którego będzie wynikać, czy ich zażalenie zostało wniesione przez wszystkich członków tych organizacji. Wskazano, że należy przedstawić stosowne uchwały wszystkich członków obydwu stowarzyszeń zwykłych o wniesieniu zażalenia oraz przedstawić dokumenty, z których wynikać będzie skład osobowy tych stowarzyszeń. Nadto Przewodniczący wezwał do przedstawienia uchwał obydwu organizacji podpisanych przez ich wszystkich członków, zawierających udzielone R. K. upoważnienie do reprezentowania tych organizacji w postępowaniu przed sądami administracyjnymi lub, mając na uwadze art. 8 ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1923 ze zm.) do wykazania, czy dostosowały one swoje statuty do wymagań art. 41a ustawy Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw. Dla wykonania wszystkich wyżej wymienionych obowiązków zakreślono termin 7 dni i rygor odrzucenia zażalenia tych dwóch stowarzyszeń zwykłych; - nadesłanie przez Fundację dokumentu, który pozwoli ustalić czy występujący jako pełnomocnik tej osoby prawnej R. K. spełnia przesłanki z art. 35 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego to przepisu wynika, że pełnomocnikiem osoby prawnej może być adwokat, radca prawny oraz pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Zakreślono termin 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia Fundacji. Przewodniczący Wydziału zarządził również poinformowanie wezwanych organizacji, że pismo mające stanowić zażalenie nie spełnia podstawowych wymagań pisma procesowego oraz wezwał w tym zakresie do nadesłania go w formie czytelnej i umożliwiającej wszycie pisma do akt sądowych – zakreślił termin 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia (k. 679-680). Powyższe zarządzenie zostało doręczone R. K. jako przedstawicielowi składających zażalenie organizacji w dniu 7 marca 2017 r. (k. 692). W dniu 14 marca 2017 r. R. K. przesłał plik dokumentów (k. 693 i n.), które Przewodniczący Wydziału polecił zakwalifikować jako uzupełnienie zażalenia (k. 700). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 197 w związku z art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu, niedopuszczalne lub którego braków formalnych strona nie uzupełniła. Stowarzyszenie F. Z. w B. oraz Stowarzyszenie Z. B. w B. są organizacjami społecznymi stanowiącymi tzw. stowarzyszenia zwykłe. Wskazać należy, że stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej (art. 40 ust. 1 ustawy z 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach – Dz. U. z 2017 r., poz. 210 ze zm.). W związku z tym w postępowaniu sądowoadministracyjnym legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków. W takiej sytuacji albo wszyscy członkowie powinni podpisać pismo procesowe lub środek zaskarżenia, albo wszyscy członkowie powinni udzielić pełnomocnictwa swojemu przedstawicielowi do dokonania czynności procesowej przed sądem administracyjnym. Dokumenty przedstawione przez R. K. nie potwierdzają, że jest on upoważniony przez aktualnych i wszystkich członków wskazanych stowarzyszeń zwykłych do ich reprezentowania przed sądami administracyjnymi. Został nadto wezwany do przedstawienia stosownych uchwał organizacji tj. o wniesieniu zażalenia oraz dokumentów, z których będzie wynikał ich skład osobowy, ewentualnie o przedstawienie uchwały podpisanej przez wszystkich członków stowarzyszeń upoważniających go do reprezentowania organizacji w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia tego nie uczynił. W odpowiedzi na powyższe wezwanie R. K. nie przedstawił dokumentów, do których złożenia Sąd wzywał, gdyż pismo z dnia 14 marca 2017 r. nie stanowi wypełnienia powyższych braków formalnych. Z podobnych powodów (niewykazanie umocowania do reprezentacji) należy odrzucić zażalenie skarżącej Fundacji. R. K. nie wykonał wezwania Sądu do usunięcia braku formalnego zażalenia Fundacji przez nadesłanie dokumentu, który pozwoli ustalić, czy - jako pełnomocnik tej osoby prawnej - spełnia przesłanki z art. 35 § 1 i 2 p.p.s.a. Zgodnie z tymi przepisami pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Dotyczy to również państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. Nadesłane na wezwanie pismo z dnia 14 marca 2017 r. nie stanowi o wypełnieniu powyższych braków. Odnośnie zaś zażalenia Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji to wskazać należy, jak wielokrotnie wyjaśniano w sprawach z udziałem tej organizacji, że jej rozwiązanie postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] stycznia 2012 r., sygn. akt [...], KRS [...] i jednocześnie zarządzenie likwidacji pozbawiło tę organizację zdolności sądowej. Sądowi z urzędu jest też wiadome, że od postanowienia Sądu Rejonowego została oddalona apelacja przez Sąd Okręgowy w B. (postanowienie z dnia [...] kwietnia 2012 r., sygn. akt [...]), nadto postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] grudnia 2012 r. ([...]) R. K. został odwołaniu z funkcji likwidatora Stowarzyszenia. Skoro zatem rozwiązanie stowarzyszenia przez sąd oznacza zakończenie wszelkiej jego działalności (który to pogląd skład orzekający w sprawie niniejszej podziela), to rozwiązane stowarzyszenie nie posiada zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 25 § 1 i 3 p.p.s.a.), a brak ten jest nieusuwalny (vide postanowienia NSA z dnia 14 kwietnia 2015 r., II OZ 272/15 i II OZ 275/15, z dnia 3 marca 2015 r., I OZ 167/15, z dnia 29 maja 2014 r., II OZ 497/14, jak też z dnia 11 grudnia 2015 r. w sprawie II OZ 1201/15 i z dnia 26 stycznia 2016 r. w sprawie II OZ 72/16 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnośnie zaś zażalenia Stowarzyszenia zwykłego I. B. to wskazać należy, że nie było ono stroną postępowania, nie składało wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu jak też wniosku o prawo pomocy, zatem jego zażalenie jest niedopuszczalne jako wniesione przez podmiot niebędący stroną w postępowaniu ani jego uczestnikiem na prawach strony. A zatem w postępowaniu wpadkowym w sprawie niniejszej (w zakresie, w jakim zażalenie dotyczy postanowienia o odrzuceniu sprzeciwu) mamy do czynienia z sytuacją, w której nie doszło do uzupełnienia braków formalnych zażalenia oraz w której zażalenie złożył podmiot niebędący stroną w tym postępowaniu, co skutkowało odrzuceniem zażalenia na podstawie art. 197 § 2 w związku z art. 178 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnośnie zaś tego samego zażalenia w zakresie, w jakim powyższych pięć organizacji kwestionuje postanowienie dotyczące odmowy przyznania prawa pomocy R. K. – zażalenie to podlegało odrzuceniu, bowiem kwestionowane postanowienie nie dotyczy tych organizacji ale niebędącego w sprawie stroną ani jej uczestnikiem R. K. A zatem w tym zakresie zażalenie zostało wniesione przez podmioty, których interesu prawnego zaskarżone postanowienie nie dotyczy. Zgodnie bowiem z art. 252 § 3 p.p.s.a. środek zaskarżenia przysługuje wyłącznie wnioskodawcy prawa pomocy. Dlatego również i w tym zakresie zażalenie podlegało odrzuceniu na podstawie art. 197 § 2 w związku z art. 178 p.p.s.a. jako niedopuszczalne.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło