II SA/Bk 522/12
WyrokWSA w Białymstoku2012-12-06
Skład orzekający: Stanisław Prutis, Grażyna Gryglaszewska, Anna Sobolewska-Nazarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy trudna sytuacja majątkowa, podeszły wiek i zły stan zdrowia skarżącego oraz jego małżonki stanowią obiektywną i trwałą niewykonalność obowiązku niepieniężnego w rozumieniu art. 33 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że trudna sytuacja majątkowa, podeszły wiek i zły stan zdrowia skarżącego oraz jego małżonki nie stanowią obiektywnej i trwałej niewykonalności obowiązku niepieniężnego w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Niewykonalność ta musi mieć charakter obiektywny, wynikający z przeszkód nie dających się usunąć, a nie z subiektywnych trudności technicznych lub ekonomicznych.Stan faktyczny
Skarżący J. Z. został zobowiązany decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty. Po bezskutecznym wezwaniu do wykonania obowiązku, organ egzekucyjny wystawił tytuł wykonawczy. Skarżący wniósł zarzuty egzekucyjne, powołując się na niewykonalność obowiązku z uwagi na podeszły wiek, zły stan zdrowia swój i małżonki oraz trudną sytuację finansową. Organ egzekucyjny i organ odwoławczy nie uwzględniły tych zarzutów, uznając je za nieuzasadnione. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 06 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi J. Z. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu T. K. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) kwotę 312,20 zł (trzysta dwanaście złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego J. Z. wykonane na zasadzie prawa pomocy.-
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Ł. decyzją z dnia [...].01.2010 r., nr [...] na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) nakazał skarżącemu J. Z. rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty usytuowanej na działce nr geod. [...] położonej w Ł., przy ul. S. [...].
W związku z niewykonaniem powyższego obowiązku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Ł. upomnieniem z dnia [...].06.2010 r. wezwał skarżącego do dokonania rozbiórki w terminie 7 dni pod rygorem wszczęcia administracyjnego postępowania egzekucyjnego.
Skarżący w dniu 07.06.2010 r. wniósł o wznowienie postępowania w sprawie samowoli budowlanej zakończonego ostatecznie decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Ł. decyzją z dnia [...].01.2010 r. motywując wniosek odnalezieniem nowych dowodów istniejących w dacie wydania decyzji, a mających znaczenie dla rozstrzygnięcia w postaci zdjęć dokumentujących istnienie wiaty w okresie przed wszczęciem postępowania. Postępowanie wznowieniowe zostało prawomocnie zakończone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. akt II S.A./Bk 413/11, na mocy którego oddalono skargę na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...].04.2011 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Ł. z dnia [...].03.2011 r. o odmowie uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę wiaty.
W dniu 16.01.2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Ł. ponownie wystosował do skarżącego upomnienie wzywające do wykonania rozbiórki wiaty z zagrożeniem skierowania postępowania na drogę postępowania egzekucyjnego w administracji.
W dniu 19.01.2012 r. skarżący wniósł o odroczenie obowiązku rozbiórki wiaty i zezwolenie na czasowe jej wykorzystywanie w sposób dotychczasowy powołując się na art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Jako podstawę faktyczną żądania podał błędną kwalifikację remontu obiektu jako wzniesienie nowego obiektu oraz trudną sytuację majątkową i osobistą, co winno uzasadniać uwzględnienie wniosku ze względów społecznych i gospodarczych.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Ł. pismem z dnia 13.02.2012 r. odmówił uwzględnienia wniosku jednocześnie wskazując, że przepisy powołane przez skarżącego nie mają zastosowania w sprawie. Jej rozpoznanie nastąpiło bowiem na podstawie ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., zaś ten akt prawny nie przewiduje odroczenia orzeczonej rozbiórki.
W dniu [...].03.2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Ł. wystawił na skarżącego tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący obowiązek nałożony nań decyzją z dnia [...].01.2010 r.
Skarżący w piśmie z dnia 14.03.2012 r. wniósł zarzuty powołując się na art. 33 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.). Podniósł zarzut niewykonalności obowiązku dokonania rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty. Zdaniem skarżącego niewykonalność obowiązku wynika z jego podeszłego wieku, słabego zdrowia jego oraz jego małżonki będącej inwalidką oraz złej sytuacji finansowej ich gospodarstwa domowego. Skarżący wskazywał także na możliwość pogorszenia się sytuacji osobistej i majątkowej w przypadku wykonania obowiązku.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Ł. postanowieniem z dnia [...].04.2012 r. odmówił uwzględnienia zgłoszonego zarzutu. Zdaniem organu na tym etapie postępowania zasadność wydania decyzji nie może podlegać ocenie, w związku z czym powołany przez skarżącego zarzut i jego uzasadnienie nie może zostać uwzględnione w postępowaniu egzekucyjnym.
Skarżący wniósł od powyższego postanowienia zażalenie z dnia 24.04.2012 r. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...].05.2012 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie wskazując, za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13.11.2009 r., sygn. akt II OSK 1365/07, że niewykonalność obowiązku niepieniężnego musi mieć charakter obiektywny i trwały, tj. spowodowany przeszkodami nie dającymi się usunąć. Nie należą do nich trudności techniczne lub ekonomiczne, a także negatywne stanowiska stron, czy innych osób zainteresowanych w sprawie.
Od powyższego postanowienia skarżący wywiódł w dniu 12.06.2012 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, rozstrzygnięciu temu zarzucając:
1) naruszenie art. 33 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego niezastosowanie w sprawie, w wyniku niesłusznego przyjęcia, że obowiązek egzekucyjny nałożony na skarżącego jest wykonalny, podczas gdy podeszły wiek i stan zdrowia skarżącego oraz jego sytuacja finansowa powodują, że niemożliwość wykonania obowiązku ma charakter trwały, co oznacza brak warunków czyniących wykonanie powyższego obowiązku możliwym,
2) naruszenie art. 59 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez jego niezastosowanie i nie umorzenie postępowania egzekucyjnego, w sytuacji gdy obowiązek nałożony na skarżącego jest niemożliwy do wykonania.
Skarżący wnosił o:
1) uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji,
2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych,
3) o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.
Na poparcie sformułowanych zarzutów skarżący wskazał, że niewykonalność obowiązku występuje wówczas, gdy jej przyczyną są okoliczności, za które zobowiązany nie odpowiada. Zdaniem skarżącego nie ma znaczenia, czy okoliczności te mają charakter przedmiotowy (obiektywny), czy podmiotowy (subiektywny). Przyczyna niemożności wykonania obowiązku może leżeć zarówno po stronie zobowiązanego, jak też po stronie osoby trzeciej, zaś rozstrzygającym dla jej istnienia jest jej trwały i zupełny charakter. Zły stan zdrowia nie rokujący poprawy i brak środków finansowych na przeprowadzenie rozbiórki stanowi, zdaniem skarżącego, o istnieniu tego rodzaju przyczyny.
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.
Przepis powyższy zawiera zamknięty katalog podstaw, dla których można wnosić zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Oznacza to, że podanie jakiejkolwiek innej przyczyny zarzutu niż wymienione, powinno skutkować jego oddaleniem.
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że dla rozstrzygnięcia istotna jest ocena, czy obowiązek rozbiórki wiaty nałożony decyzją Powiatowego Inspektora z dnia [...].01.2010 r. nosi cechę niewykonalności w świetle art. 33 pkt 5 w/w ustawy. Niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym należy definiować przy uwzględnieniu kryteriów obiektywnych.
Jako okoliczności uniemożliwiające wykonanie rozbiórki skarżący podaje zły stan zdrowia, konieczność opiekowania się małżonką oraz zły stan finansów domowych. Okoliczności te nie mają jednak bezpośredniego związku z wykonaniem obowiązku. Są to okoliczności natury subiektywnej. Zgodnie z jednolitą linią orzeczniczą sądów administracyjnych, obiektywna niemożliwość wykonania obowiązku występuje wówczas, gdy nawet przy zastosowaniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki, nie ma możliwości usunięcia trwałych przeszkód uniemożliwiających wykonanie rozbiórki. Niewykonalność ta mogłaby wynikać z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w samej naturze nałożonych obowiązków. (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 8 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 509/05; wyrok NSA z 13 listopada 2008 r., sygn. akt OSK 1365/07). Ani z uzasadnienia skargi, ani z decyzji nakazującej rozbiórkę nie wynika, aby demontaż wiaty był obecnie niemożliwy z którejkolwiek z wymienionych przyczyn.
Sąd podziela stanowisko organów, że zły stan zdrowia skarżącego i jego żony jak też trudna sytuacja finansowa, nie stanowią okoliczności powodujących niewykonalność obowiązku.
Skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 199i art. 250 ppsa oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" w związku z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. 163/02/1348 ze zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło