II SA/Bk 523/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ireneusz Henryk Darmochwał (spr.), Sędziowie sędzia NSA Mieczysław Markowski, sędzia WSA Wojciech Stachurski, po rozpoznaniu w dniu 03 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o wyłączenie sędziego Urszuli Barbary Rymarskiej, Sławomira Presnarowicza oraz Jacka Pruszyńskiego w sprawie ze skargi R. T. B. o wznowienie postępowania w sprawie II SA/Bk 671/09 na decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego Urszuli Barbary Rymarskiej, Sławomira Presnarowicza oraz Jacka Pruszyńskiego od rozpoznania sprawy. Skarżący R. T. B. na rozprawie w dniu 19 października 2011 r. złożył wniosek o wyłączenie ze składu sędziowskiego w niniejszej sprawie sędziego WSA Urszuli Barbary Rymarskiej, Sławomira Presnarowicza oraz Jacka Pruszyńskiego. Swój wniosek skarżący uzasadnił tym, iż w postępowaniach sądowo - administracyjnych toczących się z jego skarg w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Białymstoku wiele jego wniosku dowodowych i procesowych jest oddalanych, co uniemożliwia rzetelne rozpoznanie sprawy. Ponadto skarżący dodał, iż jego wniosek o wyłączenie składu sędziowskiego został przez niego złożony ze względu na chęć tuszowania sprawy poprzez oddalanie kolejnych wniosków dowodowych (k.18). W złożonym do akt sprawy pisemnych oświadczeniach sędziowie WSA Urszula Barbara Rymarska, Sławomir Presnarowicz oraz Jacek Pruszyński oświadczyli, iż nie istnieją żadne okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w niniejszej sprawie (k. 21-23). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów Urszuli Barbary Rymarskiej, Sławomira Presnarowicza oraz Jacka Pruszyńskiego podlegał oddaleniu. Instytucja wyłączenia sędziego ma charakter procesowej gwarancji jego bezstronności w konkretnym postępowaniu i może być uzasadniona bądź przesłankami powodującymi jego wyłączenie z mocy ustawy (art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.), bądź uzasadniającymi wyłączenie na wniosek (art. 19 p.p.s.a.). Wyłączenia z mocy samej ustawy opierają się na związkach sędziego z przedmiotem lub podmiotem postępowania. Zgodnie bowiem z treścią art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1. w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2. swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3. osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4. w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5. w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6. w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a. dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowania w sprawie; 7. w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Paragraf 3 cytowanego artykułu stanowi, iż sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi. Zgodnie natomiast z treścią art. 19 cytowanej ustawy sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Przyczyny zatem wyłączenia sędziego na wniosek strony lub na żądanie sędziego, którego dotyczą w przeciwieństwie do przesłanek powodujących wyłączenie z mocy prawa, nie są wymienione w sposób wyczerpujący. Ustawodawca ogólnie odwołał się do stwierdzenia, że chodzi o "stosunek osobisty" między sędzią a jedną ze stron (lub jej przedstawicielem), który mógłby wywoływać wątpliwości, co do jego bezstronności (art. 19 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie skarżący T. R. B. nie wykazał przesłanek wyłączenia sędziego określonych w art. 18 cytowanej ustawy, jak również zaistnienia stosunków osobistych określonych w art. 19 tej ustawy, ograniczając się jedynie do zarzutów dotyczących stronniczości sędziów w zakresie rozpoznawania jego wniosków dowodowych tzn. ich oddalania. Przede wszystkim sędziowie w złożonych oświadczeniach wykluczyli przesłanki wyłączenia oparte na tej podstawie. Jak wskazał NSA w postanowieniu z 09.12.2010 r. w sprawie I OZ 934/10 "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego" (CBOSA). W orzecznictwie wskazuje się, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest wystarczająca wyłącznie utrata przekonania o bezstronności sędziego (vide postan. NSA z 15.09.2008 r., II FZ 397/08, CBOSA). Nadto, jak zauważa się w orzecznictwie, wniosku o wyłączenie sędziego nie uzasadnia nawet prowadzenie przez niego rozprawy z naruszeniem przepisów postępowania (vide postanowienie NSA z 22.12.2004 r., OZ 863/04, CBOSA). W ocenie Sądu z samego faktu oddalenia wniosków dowodowych w sprawie nie można wyciągać wniosku o braku wiarygodności danego sędziego. Samo bowiem przeświadczenie skarżącego T. R. B, iż wymienieni we wniosku sędziowie prowadzą proces wadliwie, nieobiektywnie, nie są przesłankami do wnioskowania o ich wyłączenie. Podkreślić przy tym należy, iż na 16 postępowań toczących się przed WSA w Białymstoku ze skargi skarżącego w żadnym ze składów nie występowali sędziowie, o których wyłączenie skarżący wnosi. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że argumentacja zawarta we wniosku skarżącego nie wskazuje na istnienie po stronie wymienionych sędziów żadnej realnej okoliczności mogącej budzić uzasadnione wątpliwości, co do ich bezstronności w tej konkretnej sprawie. Przyjąć zatem należy, że strona nie podważyła skutecznie oświadczeń sędziów. Jedynie na marginesie należy wskazać, iż w przypadku niezadowolenia strony z wyniku postępowania może ona skorzystać z przysługujących jej środków odwoławczych. W niniejszej sprawie zatem skarżący nie wykazał przesłanek wyłączenia sędziów określonych w art. 18 cytowanej ustawy, jak również zaistnienia stosunku osobistego określonego w art. 19 cytowanej ustawy, dlatego też na podstawie art. 18 § 1 i 3 w zw. z art. 19 oraz art. 22 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji