II SA/Bk 523/19

WyrokWSA w Białymstoku2019-10-10

Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Grażyna Gryglaszewska, Elżbieta Lemańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o udostępnienie skanu aktu notarialnego, nawet jeśli zawiera informacje publiczne, podlega rozpatrzeniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o udostępnienie skanu aktu notarialnego, nawet jeśli zawiera informacje publiczne, nie jest wnioskiem o informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Akty notarialne są chronione odrębnymi przepisami prawa (Prawo o notariacie, Prawo o księgach wieczystych i hipotece, Prawo geodezyjne i kartograficzne), które ograniczają dostęp do nich. Udostępnienie aktu notarialnego w formie skanu nie jest równoznaczne z udostępnieniem konkretnej informacji publicznej zawartej w jego treści. W związku z tym, organ nie powinien wydawać decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji, lecz odpowiedzieć w formie pisma informacyjnego.
Stan faktyczny
Skarżąca R. Ś. zwróciła się do P. S.A. w B. o udostępnienie umowy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego części nieruchomości w formie plików komputerowych (skanu). Organ odmówił udostępnienia informacji, uznając ją za tajemnicę przedsiębiorcy oraz powołując się na ochronę aktu notarialnego i przepisy Prawa zamówień publicznych. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez organ wyższego stopnia, skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Sąd uchylił obie decyzje organów.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję P. S.A. w B. z dnia [...] kwietnia 2019 roku; zasądził od P. S.A. w B. na rzecz skarżącej R. Ś. kwotę 697,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 października 2019 r. sprawy ze skargi R. Ś. na decyzję P. S.A. w B. z dnia [...] maja 2019 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję P. S.A. w B. z dnia [...] kwietnia 2019 roku; 2. zasądza od P. S.A. w B. na rzecz skarżącej R. Ś. kwotę 697,00 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2019 r. (bez numeru) Prezes P. S.A. w B. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2019 r. (bez numeru) o odmowie udostępnienia informacji publicznej na wniosek złożony przez R. Ś. Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2019 r., sprecyzowanym w dniu [...] marca 2019 r., R. Ś. (dalej: wnioskodawczyni) zwróciła się do P. S.A. w B. (dalej: Spółka, organ) o udostępnienie informacji publicznej poprzez "przesłanie w formie plików komputerowych" na wskazany adres mailowy "umowy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego części nieruchomości gruntowej (wraz z prawem własności posadowionych na tej części budynków i urządzeń) znajdującej się w B. przy ulicy [...] dz. geodezyjna nr [...], obręb ewidencyjny [...], podmiotowi wyłonionemu w trybie negocjacji". Wskazała, że "W zakresie formy przekazania w/w dokumentu wnosi o przesłanie skanu rzeczonej umowy na adres poczty elektronicznej". Decyzją pierwszoinstancyjną organ odmówił udostępnienia umowy z powołaniem się na art. 5 ust. 2 oraz art. 17 ust. 1 w związku z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.), dalej: u.d.i.p. Wskazał, że informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, bowiem są cenne gospodarczo, nadto druga strony umowy – zapytana w trakcie postępowania o stanowisko - wyraziła wolę zachowania ich w tajemnicy jako niepoznawalnych dla osób trzecich. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła R. Ś. Wskazała, że treść umowy powinna zostać udostępniona, bowiem: umowa została zawarta w trybie przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (dalej: P.z.p.), zatem jest objęta zasadą jawności wynikającą z art. 139 ust. 3 P.z.p.; umowa dotyczy gospodarowania majątkiem publicznym; nie uzasadniono w decyzji na czym polega w tym przypadku tajemnica przedsiębiorstwa, w szczególności brak jest oszacowania wartości gospodarczej informacji; okoliczność, że Spółka zastrzegła poufność w treści umowy lub zwróciła się do kontrahenta o stanowisko w sprawie zastrzeżenia poufności nie oznacza, że wykazała przesłankę poufności. Wnioskodawczyni wskazała, że tajemnicą przedsiębiorstwa mogą być objęte fragmenty umowy, które należy wskazać i wyjaśnić czego dotyczą. Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Zdaniem organu, wystąpiło w sprawie kilka okoliczności uzasadniających odmowę udostępnienia informacji publicznej, a przede wszystkim: - wnioskowana informacja publiczna stanowi tajemnicę przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p., bowiem zawiera postanowienia o charakterze gospodarczym, mogące mieć wpływ na kształtującą się na rynku konkurencję, a w konsekwencji informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorcy. Organ wyjaśnił, że pojęcie "tajemnicy przedsiębiorcy" identyfikować należy przez element materialny czyli np. opis usługi, jej koszt oraz przez element formalny czyli wolę strony umowy zachowania informacji w poufności. W sprawie, zdaniem organu, wystąpiły te dwa elementy, bowiem: umowa określa indywidualne pomysły kontrahenta na przeprowadzenie inwestycji na zakupionej nieruchomości, wskazuje ceny i koszty z tym związane, sposób realizacji rozliczeń (przyjmuje specyficzne rozwiązania w tym zakresie), wykorzystywane rachunki i ich charakter oraz wskazuje podmioty, z którymi współpracuje przedsiębiorca – element materialny; uzyskane w trakcie postępowania stanowisko kontrahenta jednoznacznie zmierza do zachowania treści umowy w poufności, nadto w samej umowie znajduje się klauzula poufności – element formalny. Organ wyjaśnił, że przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. formułuje obowiązek a nie jedynie możliwość zachowania w poufności informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy, zaś przepis art. 61 ust. 3 Konstytucji ogranicza dostęp do informacji ze względu na ochronę praw podmiotów gospodarczych. Precyzowanie szczegółów dotyczących oceny czy informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorcy prowadziłoby do ich ujawnienia. W jego ocenie, tajemnica przedsiębiorcy nie powinna być nierozerwalnie związana z wartością gospodarczą informacji tę tajemnicę stanowiących; - Spółka nie jest podmiotem publicznym, natomiast przepis art. 61 ust. 1 Konstytucji RP zapewnia prawo do uzyskiwania informacji publicznej od podmiotów, które wykonują zadania władzy publicznej. Organizacja działalności dworcowej, której dotyczy sporna umowa, nie jest nakazanym przepisami prawa zadaniem Spółki ani nawet nie jest zadaniem władzy publicznej jej jedynego funkcjonariusza (Województwo P.). Jest to zadanie ustawowe gminy, z którą Spółka nie jest powiązana nawet pośrednio (wskazał art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym); - wnioskowana umowa została sporządzona w formie aktu notarialnego, który podlega generalnej ochronie przed nieuprawnionym dostępem na podstawie art. 110 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie. Treść aktów notarialnych nie może być ujawniana w drodze dostępu do informacji publicznej, co wynika z art. 1 ust. 2 u.d.i.p.; - zgodnie z art. 4 pkt 3 lit. "i" P.z.p. – ustawy tej nie stosuje się do zamówień, których przedmiotem jest nabycie własności lub innych praw do istniejących nieruchomości. Wnioskowana umowa dotyczy nabycia prawa użytkowania wieczystego, stąd jej treść nie powinna zostać udostępniona. Skargę na decyzję z dnia [...] maja 2019 r. wywiodła do sądu administracyjnego R. Ś.. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. 1. art. 1 ust. 1 i art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (dalej: u.z.n.k.) poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w tym nieuprawnione zakwalifikowanie informacji jako stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa; 2. art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i art. 2 ust. 1 w związku z art. 61 ust. 1 i 3 Konstytucji RP poprzez błędną interpretację i zastosowanie skutkujące odmową udostępnienia informacji publicznej, podczas gdy umowę zawarto w trybie przepisów o zamówieniach publicznych, jest więc objęta zasadą jawności oraz umowa dotyczy Skarbu Państwa; 3. art. 18 pkt 1 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym w związku z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy Spółka powstała w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego, jej jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa – Województwo P., a w związku z tym Skarb Państwa ma w Spółce pozycję dominującą; 4. art. 110 § 1 i § 2 Prawa o notariacie poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz uznanie, że wniosek dotyczył wypisu z aktu notarialnego, podczas gdy dotyczył treści umowy notarialnej; 5. art. 4 pkt 3 lit. "i" w związku z art. 132 ust. 1 pkt 6 P.z.p. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że przepisy te znajdują zastosowanie. Tymczasem zamówienie, którego dotyczy umowa, stanowiło zamówienie sektorowe, o którym mowa w art. 132 ust. 1 pkt 6 P.z.p. Przedmiotem umowy było nie tylko zbycie prawa użytkowania wieczystego, ale również projekt budowy dworca autobusowego wraz z infrastrukturą. Skarżąca wywodzi w sposób następujący: - Spółka nie wykazała, że treść umowy dotyczy informacji o wartości technicznej, technologicznej, gospodarczej lub organizacyjnej przedsiębiorstwa. Nie są takimi informacjami pomysły co do sposobu wykonania inwestycji oraz koszty i ceny z tym związane. Także całość umowy nie jest objęta tajemnicą. Odmawiając udostępnienia informacji publicznej zobowiązany powinien wskazać w jakich fragmentach umowy, w jego ocenie, taka tajemnica występuje. Spółka nie wykazała również, że zastrzeżone informacje nie są powszechnie czy też łatwo dostępne; - zasada jawności będąca naczelną zasadą przeprowadzania zamówień publicznych dotyczy nie tylko postępowania ale również treści zawartych umów. Okoliczność, że umowa dotyczyła zamówienia sektorowego w rozumieniu art. 132 ust. 1 pkt 6 P.z.p. nie zwalnia Spółki z zachowania zasady jawności, bowiem do zamówienia miał zastosowanie Regulamin udzielania zamówień publicznych Spółki. Umowa została zawarta w trybie negocjacji. Okoliczność, że trybu zawarcia umowy nie dotyczyły regulacje P.z.p. nie zwalniała Spółki z zachowania jawności, co wynika z ogólnej zasady jawności finansów publicznych; - działalność Spółki, która dysponuje mieniem publicznym (Skarb Państwa ma w niej pozycję dominującą) powinna podlegać takim samym zasadom transparentności i społecznego nadzoru jak majątek będący własnością podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Próba wykazania przez Spółkę, że nie dysponuje ona majątkiem publicznym, jest nieuzasadniona; - powołane przez Spółkę przepisy Prawa o notariacie dotyczą udostępniania wypisów aktu notarialnego, podczas gdy skarżąca nie domagała się wypisu ale treści umowy sprzedaży. Skarżąca powołała się na wyroki sądów administracyjnych w sprawach II SA/Go 352/17 oraz II SA/Gd 347/16, z których w jej ocenie wynika, że treść umów cywilnoprawnych dotyczących majątku publicznego stanowi informację publiczną, jak również udostępnieniu powinny podlegać wszystkie umowy cywilnoprawne, których jedną ze stron jest podmiot wykonujący zadania władzy publicznej, nawet jeśli ich wykonywanie nie skutkuje wydatkowaniem środków publicznych; - charakter zamówienia będącego przedmiotem wnioskowanej do udostępnienia umowy jako zamówienia sektorowego potwierdza treść uchwały Zarządu P. w B. S.A. nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. w sprawie sprzedaży prawa użytkowania wieczystego. Wynika z niej, że przedmiotem umowy jest nie tylko sprzedaż, ale również realizacja inwestycji polegającej na zaprojektowaniu i budowie dworca autobusowego i stacji obsługi autobusów Spółki. Skarżąca wskazała, że umowy dotyczące rozporządzeń nieruchomościami przez podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej zasadniczo cechuje jawność (załączyła wydruk zdjęcia ww. uchwały). Skarżąca w skardze zawarła wniosek o orzeczenie przez sąd na podstawie art. 145a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: P.p.s.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, zaś z ostrożności procesowej wskazał, że brak jest podstaw – jeśli sąd uwzględni skargę – do orzekania na podstawie art. 145a § 1 P.p.s.a., a jedynie do wskazania, co należy przy ewentualnym ponownym orzekaniu jeszcze zbadać. Zdaniem Spółki, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przeprowadzono pełną analizę odnośnie wystąpienia przesłanek tajemnicy przedsiębiorcy, której sposób rozumienia wyprowadza się z pojęcia tajemnicy przedsiębiorstwa (art. 11 ust. 1 u.z.n.k.). O braku powszechnej dostępności czy łatwości w dostępie do tej konkretnej zawnioskowanej informacji świadczy natomiast fakt wystąpienia o jej udostępnienie przez skarżącą. Organ wskazał, że tajemnica przedsiębiorcy nie musi mieć sama w sobie wartości gospodarczej. Odnośnie pozostałych zarzutów skargi organ powtórzył stanowisko z uzasadnienia zaskarżonej decyzji podkreślając, że obowiązek stosowania regulacji u.d.i.p. może w niniejszej sprawie wynikać co najwyżej z faktu bycia przez Spółkę osobą prawną, w której Województwo P. (nie Skarb Państwa) posiada pozycję dominującą w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Organ nie zaprzeczył, że żądana umowa zawiera informacje mające charakter publicznych, jednak wskazał na wystąpienie przesłanek z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Wyjaśnił również, że zawarcie umowy nastąpiło pół roku przed wejściem w życie nowelizacji art. 4 pkt 3 lit. "i" P.z.p. ograniczającej możliwość bezustawowego nabywania gruntu wraz z wybudowaniem na nim określonego obiektu. Podczas rozprawy w dniu 10 października 2019 r. pełnomocnik organu przedłożył sądowi do zapoznania się sporny dokument (k. 54). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlega uwzględnieniu, bowiem zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa, które miało wpływ na wynik sprawy. Zasady wiodące udostępniania informacji publicznych uregulowane zostały w art. 1 (zakres przedmiotowy informacji publicznej) i art. 4 u.d.i.p. (zakres podmiotowy udostępniania informacji publicznej). Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w tej ustawie określonych. Stosownie do treści ust. 2 tego przepisu, regulacje u.d.i.p. nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, pod warunkiem, że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji. Powyższe oznacza, że udostępnianie informacji publicznych odbywa się co do zasady w trybie u.d.i.p., chyba że dostęp do informacji publicznej następuje w innym trybie. Stosownie do treści art. 4 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty wymienione w punktach 1 – 5 tego ustępu. Przepis ten wyznacza zakres podmiotowy obowiązku udostępnienia informacji publicznej. Zobowiązane są władze publiczne lub podmioty wymienione w tym przepisie, jeśli wykonują zadania publiczne. Nie ulega dla sądu wątpliwości, że Spółka kwalifikuje się do ww. zakresu podmiotowego a to z uwagi na treść art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., wymieniającego osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostka samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego lub zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Nie było to głównym przedmiotem sporu między stronami. Jedynym akcjonariuszem Spółki jest Województwo P. (nie Skarb Państwa – vide dział 1 rubryka 7 odpisu pełnego z rejestru przedsiębiorców, k. 45) a więc samorządowa osoba prawna, zatem majątek publiczny jest zaangażowany w działalność Spółki. Co prawda majątek, którym Spółka dysponuje, nie jest majątkiem publicznym (nie jest własnością Województwa ale Spółki jako odrębnego podmiotu prawa), ale takie spółki są tworzone do realizacji zadań publicznych, a fakt zaangażowania w nich kapitału samorządowego (w rozpoznawanym przypadku: 100 % akcji posiada Województwo), uprawnia do objęcia ich majątku zasadą transparentności i społecznego nadzoru. Sąd zwraca uwagę na art. 6 ust. 5 pkt 1 lit. "d" u,d,i,p., zgodnie z którym za majątek publiczny na potrzeby udostępniania informacji publicznej traktuje ustawodawca majątek podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzący z zadysponowania majątku jednostki samorządu terytorialnego oraz pożytki z tego majątku i jego obciążenia (vide np. wyrok w sprawie I OSK 1017/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem sądu, budzi również wątpliwości stanowisko Spółki, zgodnie z którym nie jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej, bowiem nie realizuje zadań publicznych w zakresie działalności dworcowej (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Spółka nie jest konsekwentna w swym stanowisku. Na s. 11 odpowiedzi na skargę nie zaprzecza, że ta konkretna umowa może zawierać informacje publiczne. Po drugie, powszechnie dostępny na stronie bip[...].Statut Spółki (zarówno w wersji przyjętej uchwałą z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] jak i uchwałą z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...]) w § 3 stanowi, że "Celem działalności Spółki jest wykonywanie transportu zbiorowego w tym zadań własnych Województwa P.". W tym kontekście zwrócić należy uwagę na treść art. 13 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2019 r., poz. 512 ze zm.), dalej: u.s.w., zgodnie z którym w sferze użyteczności publicznej województwo może tworzyć m.in. spółki akcyjne, a także przystępować do takich spółek. Stosownie zaś do treści art. 14 ust. 1 pkt 10 u.s.w., samorząd województwa wykonuje zadania o charakterze wojewódzkim określone ustawami, w szczególności w zakresie transportu zbiorowego. Nadto, z załączonego do skargi zdjęcia uchwały Zarządu Spółki z dnia [...] grudnia 2015 r. wynika następujący zapis: "Spółka wypełnia przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy, w przedmiotowym przypadku nie zachodzi wyłączenie z art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy, a budowa dworca autobusowego i stacji obsługi autobusów służy wykonywaniu obsługi sieci świadczących publiczne usługi w zakresie transportu autobusowego". Dodać należy, że przepis art. 3 ust. 1 pkt 3 lit. "c" P.z.p. dotyczy osób prawnych utworzonych w szczególnym celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym niemających charakteru przemysłowego ani handlowego, w których jednostki sektora finansów publicznych posiadają ponad połowę udziałów lub akcji. Całokształt wskazanych wyżej okoliczności uniemożliwia więc wykluczenie Spółki ze wskazanego w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej. Wniosek z dnia [...] marca 2019 r. powinien był być zatem rozważony w kontekście regulacji u.d.i.p. Nie oznacza to jednak, że załatwienie wniosku powinno było się odbyć w trybie tej ustawy. Przesądzenie, że adresat wniosku jest podmiotem z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. oraz że wnioskowany dokument może w swej treści zawierać fragmenty stanowiące informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wymaga dodatkowo oceny, czy dla tej konkretnej informacji właściwy jest tryb z u.d.i.p. Stanowi o tym art. 1 ust. 2 ustawy, co jest kluczowe w sprawie. Zdaniem sądu, trafnie Spółka wskazuje na dwie okoliczności:: formę w jakiej zawarta została wnioskowana do udostępnienia umowa oraz sposób sformułowania przez wnioskodawczynię żądania udostępnienia informacji publicznej. Nie ulega wątpliwości, że zawnioskowano o treść spornej umowy, ale nie treść konkretną, tj. nie o fragmenty umowy odnoszące się do konkretnego zagadnienia, w jakiś przybliżony choć sposób sprecyzowane co do przedmiotu, czy o konkretne paragrafy, strony czy punkty, ewentualnie konkretne zagadnienia dotyczące stron umowy, rozliczeń między nimi, ceny, wzajemnych zobowiązań. Zawnioskowano jednoznacznie o "przesłanie skanu rzeczonej umowy" na wskazany adres poczty elektronicznej. Skoro jednak umowa została zawarta w formie aktu notarialnego, co sąd potwierdził podczas rozprawy w dniu 10 października 2019 r., to nawet jeśli znajduje się ona w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej i nawet jeśli zawiera w swej treści informacje mogące być informacjami publicznymi, to ich udostępnienie nie może nastąpić w zawnioskowanej formie skanu. Należy bowiem odróżnić informację publiczną od udostępnienia w formie skanu (kopii) całości dokumentu będącego jej nośnikiem. W tym zakresie sąd w całości podziela stanowisko ukształtowanej już linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA bowiem wskazuje, że "prawo dostępu do informacji publicznej nie posiada charakteru bezwzględnego i jako takie nie może służyć dostępowi do dokumentów, których zasady i tryb udostępniania są określone w odrębny sposób". NSA wskazał, że "podstawą prawną, chroniącą akty notarialne przed nieuprawnionym dostępem, jest art. 110 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie, który w § 1 stanowi, że akty notarialne wydaje się stronom aktu lub osobom, dla których zastrzeżono w akcie prawo otrzymania wypisu, a także ich następcom prawnym. Wypis aktu notarialnego może być wydany także innym osobom, ale tylko za zgodą stron lub na podstawie prawomocnego postanowienia sądu okręgowego. Oznacza to, że zakładając racjonalność ustawodawcy, iż zamierzał on ograniczyć dostęp do aktów notarialnych. Przy przyjęciu, że dostęp taki mógłby uzyskać każdy w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, istnienie normy art. 110 § 1 i § 2 ustawy - Prawo o notariacie nie miałoby sensu, a sytuacja osób mających interes prawny w zakresie dostępu do aktu notarialnego byłaby gorsza niż każdej z osób ubiegających się o udostępnienie w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej". Należy również w całości podzielić wnioski wykładni systemowej dokonanej przez NSA, który wyjaśnił, że "dostęp do aktów notarialnych został ograniczony do wybranego kręgu podmiotów", co ma miejsce na gruncie Prawa o notariacie, w ustawie z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece i ustawie z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Jak wyjaśnił NSA, "Akty notarialne są częścią akt, będących podstawą wpisu w księdze wieczystej. Wpis ten jest jawny i zgodnie z art. 361 ust. 3 ustawy o księgach wieczystych, każdy może przeglądać księgi wieczyste w obecności pracownika sądu. Jednak akta ksiąg wieczystych, w których znajdują się również akty notarialne, może przeglądać tylko osoba mająca interes prawny oraz notariusz (art. 361 ust. 4 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Przepis art. 24 ust. 5 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne ogranicza dostęp do informacji zawartych w operacie ewidencyjnym, którego częścią są akty notarialne do kręgu osób wskazanych w tym przepisie". W konsekwencji nie ulega wątpliwości, że akt notarialny jest chroniony w systemie prawa w sposób komplementarny i nie podlega ujawnieniu z uwagi na treść art. 1 ust. 2 u.d.i.p. (vide także wyroki w sprawach I OSK 2699/17, I OSK 794/17, CBOSA). Skład orzekający w sprawie niniejszej, akceptując powyższą argumentację, czyni ją jednocześnie powodem uwzględnienia skargi. Powyższe prowadzi do wniosku, zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej, którego przedmiotem jest przesłanie skanu lub kopii aktu notarialnego, nie jest w istocie wnioskiem o informację publiczną i tym samym nie podlega załatwieniu w trybie u.d.i.p. a więc decyzyjnie w oparciu o art. 16 tej ustawy. Decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej wydaje się w przypadku, gdy zawnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej, ale ze względu na szczególne okoliczności – wyłączenia ustawowe (np. wynikające z art. 5 ust. 2 u.d.i.p.) nie może być udostępniona. Jeśli wniosek nie dotyczy informacji publicznej, a z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej, nie ma podstaw do wydania decyzji administracyjnej. Wniosek w takiej sytuacji podlega załatwieniu w drodze pisma informacyjnego, co wyklucza postawienie organowi ewentualnego zarzutu bezczynności. Nietrafny jest zarzut skargi, zgodnie z którym skarżąca nie wnosiła o udostępnienie wypisów z aktu notarialnego, a zatem jej wniosek nie może być rozważany w kontekście regulacji Prawa o notariacie. Rzecz nie w tym, że zastosowano w sprawie przepisy Prawa o notariacie. Nie przyjęto również, że skarżąca wnosiła o wypisy aktu notarialnego. Skarżąca wnosiła o skan aktu notarialnego. Ten zaś – choć organ nie wykluczył zamieszczenia w nim informacji publicznej – jako pełne odzwierciedlenie treści dokumentu (w tym ilości stron, paragrafów, zawarcia wzajemnych zobowiązań stron umowy w konkretnym układzie i wzajemnym powiązaniu oraz chronologicznym następstwie treściowym) nie stanowi informacji publicznej. Odwołać się można w tym względzie także do argumentacji zawartej w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn.. akt I OPS 7/13 dotyczącej co prawda udostępnienia akt sprawy jako całości a nie skanu aktu notarialnego, jednakże zwracającej uwagę na istotny aspekt rozpoznawania wniosków o udostępnienie informacji publicznej. NSA wskazał, że nie jest informacją publiczną zbiór materiałów zakończonego postępowania, ale mogą nią być konkretne informacje z tych akt. W konsekwencji, również skan (kopia) aktu notarialnego jako zbiór wszystkich informacji w nim zawartych dotyczących zawartej umowy, nie jest informacją publiczną. Taką informacją jest konkretna treść zawarta w akcie notarialnym. O tę jednakże skarżąca nie występowała, co sąd wyżej wyjaśnił. Sąd podziela stanowisko organu, że wskazany przez skarżącą wyrok w sprawie II SA/Go 352/17 dotyczył nieco innej sytuacji, a mianowicie nie została w tamtej sprawie na etapie administracyjnym sprecyzowana treść żądania. Taka okoliczność nie występuje jednak w sprawie niniejszej. Z kolei wskazany w skardze wyrok w sprawie II SA/Gd 347/16 nie dotyczył udostępnienia skanu aktu notarialnego. Na marginesie sąd wskazuje, że jak wynika z treści wniosku w jego pierwotnej wersji (z dnia [...] stycznia 2019 r.) oraz sprecyzowanego (z dnia [...] marca 2019 r.), skarżąca jest profesjonalistą (radcą prawnym, na co wskazuje firmowa grafika dokumentu). Wniosek o "przesłanie skanu umowy" jest żądaniem precyzyjnie sformułowanym. Tym samym sformułowanie go przez podmiot posiadający wiedzę z zakresu prawa uprawnia do literalnego odczytania zakresu żądania. Reasumując, wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z naruszeniem art. 1 ust. 2 i art. 16 ust. 1 u.d.i.p., co miało wpływ na wynik sprawy (sposób załatwienia wniosku). Argumentacja zaś, która zaważyła na uwzględnieniu skargi, z oczywistych względów wykluczała możliwość uwzględnienia wniosku o orzeczenie w wyroku na podstawie art. 145a § 1 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.). Na zasądzone koszty złożyły się wpis od skargi (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) oraz opłata skarbowa (17 zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło