II SA/Bk 524/13
WyrokWSA w Białymstoku2014-03-04
Skład orzekający: Mirosław Wincenciak, Grażyna Gryglaszewska, Anna Sobolewska-Nazarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, powołując się na okoliczności dotyczące poprzedniego zezwolenia tej samej osoby lub jej małżonka, zamiast na przesłanki określone w ustawie?Ratio decidendi
Organ administracji nie może odmówić wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, opierając się na okolicznościach związanych z poprzednim zezwoleniem lub zezwoleniem małżonka, jeśli te okoliczności nie stanowią bezpośredniej przesłanki odmowy określonej w przepisach prawa. Odmowa musi być oparta na konkretnych, ustawowych przesłankach dotyczących wnioskodawcy i wnioskowanego zezwolenia, a nie na ogólnych obawach dotyczących wpływu na społeczeństwo lokalne czy powiązaniach z innymi postępowaniami.Stan faktyczny
L. D. złożył wniosek o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% i piwa do spożycia w miejscu sprzedaży. Burmistrz odmówił, powołując się na potencjalny negatywny wpływ na społeczeństwo lokalne i powiązania z postępowaniem dotyczącym cofnięcia zezwolenia jego żonie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że organy nie ustaliły stanu faktycznego w sposób prawidłowy i oparły się na niewłaściwych przesłankach.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Sz. Stwierdził, że decyzje te nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 marca 2014 r. sprawy ze skargi L. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5 % oraz piwa przeznaczonych do spożywania w miejscu sprzedaży 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Burmistrza Sz. z [...]03.2013 r. nr [...], 2. stwierdza, że wymienione decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego L. D. kwotę 500 (słownie: pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:
W dniu [...] października 2012 r. L. D. złożył do Burmistrza Sz. wniosek o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% oraz piwa, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży D. M. [...].
Burmistrz Sz. decyzją z dnia [...] marca 2013 r. na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1356 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 kpa odmówił wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5 % oraz piwa przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży D. M. [...]. Organ podniósł, powołując się na treść art.1 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, że przy wydawaniu decyzji w sprawie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych należy wziąć pod uwagę, "w jaki sposób ta decyzja wpłynie na społeczeństwo lokalne i czy będzie miała wpływ na zwiększenie niepożądanej konsumpcji alkoholu". Organ uznał ponadto, że nie sposób rozpatrywać kwestii wydania zezwolenia L. D. w oderwaniu od postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia jego żonie – H. D., która w jego trakcie złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na utworzenie w tym samym budynku pijalni piwa, który następnie wycofała, a taki wniosek złożył wówczas L. D. Te działania miały na celu obejście obowiązujących przepisów poprzez zastąpienie jednego podmiotu gospodarczego drugim i zalegalizowanie sprzedaży piwa w tym punkcie, mimo wyraźnych sygnałów o dotychczasowych nieprawidłowościach w sprzedaży alkoholu w tym sklepie. W istocie pijalnię piwa prowadzić planuje pani H. D. na podstawie zezwolenia uzyskanego przez męża. Opisano następnie zeznania wielu świadków, z których - zdaniem organu - wyłania się obraz bardzo częstego łamania zasad sprzedaży napojów alkoholowych w jej sklepie oraz zakłócania porządku publicznego. Organ podniósł także, że odmowa wydania zezwolenia L.D. nie wpływa również na ograniczenie możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkańców wsi D.M. Wręcz przeciwnie - to mieszkańcy zwracali się do Burmistrza Sz. o nie wydawanie zezwolenia. Takie stanowisko wyrazili też w uchwale zebrania wiejskiego nr [...] z dnia [...]01.2013 roku. Miejscowość jest niewielka (liczy [...] mieszkańców), we wsi funkcjonują dwa sklepy spożywcze, a dojazd do większych ośrodków jest także dogodny.
Z decyzją tą nie zgodził się L. D. i złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty. Decyzji zarzucił naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego poprzez pominięcie regulacji zawartej w art. 18 ust. 1 i 3 a w zw. z art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, mające wpływ na wynik sprawy,
II. zasady praworządności ( art. 6 kpa w zw. z art. 7 Konstytucji RP) poprzez :
a. błędne przyjęcie jako podstawy prawnej decyzji o odmowie wydania zezwolenia art. 18 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy,
b. naruszenie zasady równości wobec prawa (art. 32 konstytucji RP) oraz zasady swobody działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji w związku z art. 6 ust 1 i ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej) poprzez stawianie wymagań w zakresie wniosku o wydanie zezwolenia nieznanych innym przedsiębiorcom, a nie znajdujących podstawy w przepisach obowiązującego prawa oraz nieterminowe załatwienie sprawy,
c. stronnicze potraktowanie złożonego wniosku, wyrażające się najpierw w celowym przedłużaniu terminu załatwienia sprawy, a w finalnym rezultacie negatywnym jej załatwieniu, bezprawnym podważaniu decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. M., bezpodstawnym wiązaniu jego sprawy ze sprawą żony H. D. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.
Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Ł. decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Wskazało, iż zgodnie z treścią art. 1 ust.1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi organy administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego są obowiązane do podejmowania działań zmierzających do ograniczania spożycia napojów alkoholowych oraz zmiany struktury ich spożywania, inicjowania i wspierania przedsięwzięć mających na celu zmianę obyczajów w zakresie sposobu spożywania tych napojów, działania na rzecz trzeźwości w miejscu pracy, przeciwdziałania powstawaniu i usuwania następstw nadużywania alkoholu, a także wspierania działalności w tym zakresie organizacji społecznych i zakładów pracy. Przepis ten został wskazany w związku z art. 18 ust. 1 ustawy jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji.
Ponadto organ podniósł, że stosownie do art. 41 ust. 1 w/w ustawy prowadzenie działań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz integracji społecznej osób uzależnionych od alkoholu należy do zadań własnych gmin. Realizacja zadań, o których mowa w ust. 1, jest prowadzona w postaci gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, stanowiącego część strategii rozwiązywania problemów społecznych, uchwalanego corocznie przez radę gminy (ust. 2). Prowadzenie tych działań na terenie gminy Sz. reguluje Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Przeciwdziałania Narkomanii na 2013 rok. W protokole zapisano, iż podstawę do ustalonych w nim rozwiązań stanowią podstawowe założenia wyrażone w preambule oraz w art. 1 w/w ustawy. Program ma służyć m.in. poprawie sytuacji w gminie i rozwiązywaniu bieżących problemów wynikających z picia alkoholu. W programie przyjęto, iż "uznaje się, że obrót napojami alkoholowymi nie może być traktowany tak samo jak prowadzenie zwykłej działalności gospodarczej. Sprzedaż napojów alkoholowych jest ściśle podporządkowana konieczności ograniczania dostępu do takich napojów, ze względu na uznanie życia obywateli w trzeźwości za wartość zasadniczą" (pkt 5).
W ocenie Kolegium okoliczności ujawnione w trakcie prowadzonego postępowania, a przywołane wyżej przez organ odwoławczy za organem I instancji, uzasadniają zastosowanie przez ten organ art. 1 ust. 1 w/w ustawy przy wydaniu L. D. decyzji w sprawie odmowy wydania zezwolenia na sprzedaż alkoholu z możliwością spożycia na miejscu sprzedaży. Można uznać, że reakcja mieszkańców wsi, wyrażona w uchwale nr [...] Zebrania wiejskiego miejscowości D. M. z dnia [...]01.2013 r. na łamanie zasad sprzedaży alkoholu w sklepie pani H. D. spowodowała, że zostały podjęte przez zainteresowanego kroki do de facto zalegalizowania spożywania alkoholu na miejscu sprzedaży, czyli zamiast poprawy sytuacji - do dalszego pogłębiania niewątpliwie istniejącego problemu. SKO powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18.09.1995 r. (VI SA10/95, ONSA1995, z.4, poz. 152) stwierdził, że organ rozstrzygający wniosek na sprzedaż alkoholu ma prawo i obowiązek ocenić to żądanie w ramach art. 7 kpa, także z punktu widzenia zagadnień porządku i spokoju publicznego, łączących się z rozmiarami spożycia alkoholu i zakresem jego dostępności na terenie gminy i danej miejscowości, bo zadania te są zadaniami gminy w zakresie zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty. Wprawdzie uznano, że Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Sz., postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. zaopiniowała pozytywnie wniosek Burmistrza Sz. o wydanie opinii o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży napojów alkoholowych w miejscu sprzedaży z uchwałą rady gminy, o której mowa w art. 12 ust. 2 ustawy, przekazany do zaopiniowania na podstawie art. 18 ust. 3a ustawy. Organ zatem wypełnił w trakcie postępowania obowiązki ustawowe wynikające ze wskazanych przepisów. Pomimo to w świetle cyt. uchwały NSA należało uznać, iż organ miał prawo przyjąć, że ma uprawnienie i obowiązek realizować wprost główne założenia ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Zgodnie z art. 22 Konstytucji RP ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne w drodze ustawy. Do takich ustaw należy ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, w której w art.1 ust.1 ustawodawca nałożył na organy obowiązek podejmowania działań zmierzających do ograniczania spożycia napojów alkoholowych. Jednym z instrumentów tej działalności jest koncesjonowanie sprzedaży napojów alkoholowych, której jedną z form jest odmowa wydania zezwolenia na ich sprzedaż, a która znalazła zastosowanie w tym przypadku. Wobec tego nie można było uznać, ze odmowa wydania zezwolenia narusza wskazane w odwołaniu zasady Konstytucji.
Skargę na powyższe decyzje złożył do sądu administracyjnego L. D. zarzucając:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez pominiecie regulacji zawartej w art. 18 ust. 1 i 3a w zw. z art. 12 ust. 1 i 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, mające istotny wpływ na wynik sprawy.
II. Naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a. art. 8 kpa oraz art. 110 kpa poprzez zajęcie w sprawie o wydanie wnioskowanego przeze niego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholu oraz piwa przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży odmiennych stanowisk w zakresie zależności między wskazanym postępowaniem a postępowaniem w sprawie o cofnięcie zezwolenia mojej żonie H. D. w decyzjach z dn. [...]01.2013 r. [...] oraz z dn. [...]05.2013 r. [...], tym samym naruszając zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej oraz zasadę związania organu administracji publicznej decyzją, którą organ wydał.
b. art. 80, 81 kpa poprzez przyjęcie na podstawie jednostronnie i częściowo przedstawionego materiału dowodowego przez organ I instancji (dotyczącego postępowania o cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych żonie H. D.) udowodnionych za okoliczności faktyczne, co do których nie miał także możliwości wypowiedzenia się w trybie art. 10 § 1 kpa, prowadzących do wniosku, iż zostały podjęte kroki w celu zalegalizowania spożywania alkoholu na miejscu sprzedaży.
c. art. 6 kpa poprzez przyjęcie rozszerzającej wykładni przepisu art. 1. ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, uzasadniającej odmowę wydania wnioskowanego zezwolenia.
d. art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez niewyczerpujące uzasadnienie decyzji w zakresie odmowy przyznania słuszności niektórych z powoływanych zarzutów w odwołaniu tzn. zarzutu naruszenia zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji) oraz zasady swobody działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej) poprzez stawianie wymagań w zakresie wniosku o wydanie zezwolenia nieznanych innym przedsiębiorcom, a nieznajdujących podstawy w przepisach obowiązującego prawa.
Na tej podstawie wniósł o uchylenie przedmiotowego rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniósł, że organ I instancji zapewnił skarżącemu możliwość udziału w postępowaniu, w tym zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy przed wydaniem decyzji, utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" p.p.s.a.).
W niniejszym postępowaniu zbadania wymagało, czy decyzje podjęte zostały z zachowaniem reguł prowadzenia postępowania administracyjnego przewidzianych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013, poz. 267 z późn. zm.), zwanej dalej kpa, w tym w szczególności czy zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na wydanie rozstrzygnięć tej treści oraz czy nie naruszały one prawa materialnego, tj. ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007r., Nr 70, poz. 473 z późn. zm.)., zwanej dalej ustawa o wychowaniu w trzeźwości.
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd zważył, że organy administracji nie do końca ustaliły stan faktyczny, co skutkowało wydaniem rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa.
W rozpoznawanej sprawie skład orzekający Sądu nie powziął wątpliwości, co do zgodności przepisu art. 18 ust. 6 w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, z art. 20, art. 21 oraz 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Podkreślić bowiem należy, że uzyskanie zezwolenia na prowadzenie sprzedaży napojów alkoholowych, na gruncie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, podyktowane jest ważnym interesem publicznym, jakim jest ochrona osób, w tym w szczególności małoletnich, przed skutkami spożywania alkoholu. Taka reglamentacja obrotu napojami alkoholowymi w postaci konieczności uzyskania zezwolenia na ten obrót znalazła konstytucyjne uzasadnienie w "powszechnie uznawanych wartościach" (por. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 8 kwietnia 1998 r., sygn. K 10/97, OTK ZU nr 3/1998, poz. 29, z 28 stycznia 2003 r., sygn. K 2/02, OTK ZU nr 1/A/2003, poz. 4, z 14 czerwca 2004, sygn. SK 21/03, OTK ZU nr 6/A/2004, poz. 56).
W myśl art. 18 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży. Zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, zezwolenie to wydaje się na podstawie pisemnego wniosku przedsiębiorcy, oddzielnie na różne rodzaje napojów alkoholowych (art. 18 ust. 3). Natomiast stosownie do treści art. 12 ust. 1 i 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, rada gminy ustala, w drodze uchwały, dla terenu gminy (miasta) liczbę punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży jak i w miejscu sprzedaży, jak też zasady usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych. Liczba punktów sprzedaży, o których mowa w ust. 1, oraz usytuowanie miejsc sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych powinny być dostosowane do potrzeb ograniczania dostępności alkoholu, określonych w gminnym programie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych (art. 12 ust. 4). Ponadto aby uzyskać zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych należy do wniosku dołączyć dokument potwierdzający tytuł prawny wnioskodawcy do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych oraz decyzję właściwego państwowego inspektora sanitarnego o zatwierdzeniu zakładu, a także uzyskać pozytywna opinię gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zgodności lokalizacji punku sprzedaży z uchwałami rady gminy (art. 18 ust. 3a i 6).
W orzecznictwie i w doktrynie ugruntowany jest podgląd, że decyzje wydawane na podstawie art. 18 ustawy o wychowaniu w trzeźwości mają charakter uznaniowy, ale o ograniczonym zakresie uznania administracyjnego. Granice przysługującego organowi uznania administracyjnego w sprawach udzielania zezwoleń na sprzedaż alkoholu wyznaczają nie tylko przepisy art. 18 ustawy o wychowywaniu w trzeźwości, lecz także ogólna zasada materialnoprawna uwzględniania przy załatwianiu spraw indywidualnych interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, zawarta w art. 7 k.p.a.
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż organy obu instancji nie kwestionowały faktu spełnienia przez skarżącego wszystkich przesłanek z art. 18 ustawy o wychowywaniu w trzeźwości pozwalających na wydanie pozytywnego rozstrzygnięcia w przedmiocie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Skarżący posiada decyzję właściwego Państwowego Inspektora Sanitarnego w W. M. o zatwierdzeniu zakładu (w zamian za żonę H. D.), tytuł do lokalu, a także pozytywną opinię Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Sz. o zgodności lokalizacji punku sprzedaży napojów alkoholowych, przeznaczonych w miejscu sprzedaży – sprzedaż i konsumpcja napojów alkoholowych, w miejscowości D. M. [...] z uchwałą nr [...] Rady Miejskiej Sz. z dnia [...] października 2010 r.
W tych okolicznościach odmowa wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5 % oraz piwa przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży D. M. [...] została przez organy obu instancji uzasadniona innymi aspektami, a mianowicie tym "w jaki sposób decyzja ta wpłynie na społeczeństwo lokalne i czy będzie miała wpływ na zwiększenie niepożądanej konsumpcji alkoholu". Organy uznały ponadto, że nie sposób rozpatrywać kwestii wydania zezwolenia L.D. w oderwaniu od postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia jego żonie – H. D., na utworzenie w tym samym budynku pijalni piwa. Te działania w ocenie organów miały na celu obejście obowiązujących przepisów poprzez zastąpienie jednego podmiotu gospodarczego drugim i zalegalizowanie sprzedaży piwa w tym punkcie, mimo wyraźnych sygnałów o dotychczasowych nieprawidłowościach w sprzedaży alkoholu w tym sklepie (twierdzenia licznych świadków przesłuchany w sprawie o cofnięcie zezwolenia H. D.). Ponadto mieszkańcy tej społeczności również zwrócili się do Burmistrza Sz. o nie wydawanie zezwolenia. Takie stanowisko wyrazili w uchwale zebrania wiejskiego nr [...] z dnia [...]01.2013 roku.
Podkreślić jeszcze raz należy, iż w doktrynie i orzecznictwie dominuje pogląd, iż decyzja w przedmiocie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest decyzją częściowo związaną, o ograniczonym zakresie uznania administracyjnego (zob. m.in. uchwała NSA z 18 września 1995 r., VI S.A. 10/95, ONSA 1995, z. 4, poz. 152). Oznacza to, że warunki wydania takiej decyzji są prawnie określone i spełnienie przez wnioskodawcę ustawowych warunków wiąże się z koniecznością wydania zezwolenia. Jedynie w sytuacji, gdy wnioskodawca nie uzyska pozytywnej opinii komisji rozwiązywania problemów alkoholowych w przedmiocie zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy (z uwagi na przekroczenie limitu punktów sprzedaży alkoholu, czy utytułowanie punktu sprzedaży alkoholu) możliwa jest decyzja odmawiająca przyznania zezwolenia. Ustawodawca nie przewidział możliwości odmowy przyznana zezwolenia z innych przyczyn niż wymienione w art. 18 ust. 1, ust. 3a oraz ust. 5 i 6 ustawy, dlatego też okoliczności wymienione w art. 18 ust. 10 stanowić mogą, co najwyżej przesłankę do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, ale nie odmowy jego przyznania.
W tych okolicznościach należy wskazać, iż większość argumentów podniesionych w obu zaskarżonych decyzjach dotyczy postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych żonie H. D., a nie skarżącego L. D. Zarówno bowiem materiał dowodowy w postaci zeznań licznych świadków jak i uchwała zebrania wiejskiego nr [...] z dnia [...]01.2013 roku dotyczy H. D. Jak wskazano wyżej okoliczności te mogą być jedynie podstawą cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, ale nie jego odmowy przyznania. W świetle treści art. 18 ust. 1, ust. 3 a oraz ust. 5 i 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, brak jest podstaw do przeprowadzenia, w postępowaniu dotyczącym udzielenia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, czynności wyjaśniających dotyczących dobra społeczności lokalnej, w tym ewentualnego naruszenia zasad sprzedaży napojów alkoholowych. Oznacza to, że wskazane w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, argumenty z postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego w stosunku do żony wnioskodawcy, nie mogły mieć wpływu na załatwienie sprawy. Jak wskazał WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 28 września 2004 r. w sprawie sygn. akt SA/Sz 593/03 "wydanie pozwolenia ma charakter imienny i w każdym przypadku muszą być brane pod uwagę okoliczności odnoszące się do osoby ubiegającej się o wydanie zezwolenia na sprzedaż alkoholu oraz deklarowane przez niego warunki sprzedaży alkoholu" (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu organy administracyjne wydając zaskarżone decyzje naruszyły przepisy postępowania wynikające z Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Analiza akt sprawy wskazuje, że poczynione przez organ w niniejszej sprawie ustalenia dotyczące stanu faktycznego nie były do końca jasne i klarowne, a w konsekwencji, że zachodziły w sprawie przesłanki do odmowy wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Na rozprawie przed Sądem w dniu 4 marca 2014 r. skarżący jednoznacznie wskazał, iż "wniosek o pozwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej dotyczy nowego lokalu, innego niż prowadziła dotąd jego żona, ale w ramach tego samego budynku". W tych okolicznościach należało zatem precyzyjnie ustalić w jakim miejscu - lokalu prowadzona ma być przedmiotowa działalność i czy ten lokal jest przedmiotem decyzji Państwowego Inspektora Sanitarnego, akceptującego działalność gospodarczą przez organy sanitarne. W świetle tego, iż skarżący na rozprawie podniósł również, iż jego żona aktualnie nadal prowadzi działalność gospodarczą i sprzedaje alkohol na wynos zasadnym również jest ustalenie, czy zaświadczenie o wpisie do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów państwowej inspekcji sanitarnej z dnia [...[10 2012 r. polegające na zmianie przedsiębiorcy z H. D. na L. D. jest nadal aktualne.
Prowadząc postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie organy naruszyły art. 7 i 77 kpa, albowiem nie podjęły wszelkich koniecznych czynności, by wyjaśnić cały stan faktyczny istotny dla rozstrzygnięcia sprawy, skupiając się jedynie na materiale dowodowym i ustaleniach dokonanych w postępowaniu o cofnięciu H. D. zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Organy orzekające w niniejszej sprawie nie wywiązały się z obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Nie dokonały też prawidłowej oceny całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, naruszając art. 80 i 81 kpa. Uzasadnienia decyzji organów nie spełniają wymogów art. 107 § 3 kpa, nie wskazano bowiem w sposób wyczerpujący faktów, które uznano za udowodnione, dowodów na których się oparto oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności lub mocy dowodowej.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie, na skutek wadliwie przeprowadzonego postępowania administracyjnego, organy naruszyły również prawo materialne, tj. art. 18 ust. 1 i 3 a w zw. z art. 12 ust. 1 i 2 oraz art. 18 ust. 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, poprzez odmowę wydania zezwolenia, pomimo iż prowadzone postępowanie nie wykazało nawet, czy chodzi o ten sam lokal w którym żona prowadzi działalność, czy też o inny, znajdujący się w tym samym budynku. Brak zaś wykazania tej okoliczności prawidłowo przeprowadzonymi środkami dowodami uniemożliwiał organom wydanie prawidłowych decyzji w przedmiocie zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Obrót napojami alkoholowymi wprawdzie nie może być postrzegany jako zwykła działalność gospodarcza w świetle konieczności ochrony zdrowia i moralności publicznej oraz bezpieczeństwa publicznego, stąd konstytucyjne wartości mogą podlegać różnego rodzaju ograniczeniom, ale te ograniczenia muszą wynikać z przepisów prawa.
Mając na uwadze wskazane powyżej naruszenia prawa procesowego i prawa materialnego, stwierdzone przez Sąd w zaskarżonych decyzjach, zostały one uchylone na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a i c" p.p.s.a.
Prowadząc dalsze postępowanie administracyjne w tej sprawie organy winny uwzględnić wskazaną powyżej ocenę prawną Sądu oraz aktualny na dzień orzekania stan faktyczny i prawny sprawy. W punkcie 2 wyroku rozstrzygnięto na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono w punkcie 3 wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącym od organu, który wydał zaskarżoną decyzję, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło