II SA/Bk 528/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 23 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego U. G. sprawy ze skargi M. J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy całkowitego zwolnienia z ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej p o s t a n a w i a 1. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, 2. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. M. J. O. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów i ustanowienie radcy prawnego U. G. podając, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe (k. 12). Skarżący utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu zatrudnienia w Starostwie Powiatowym w wysokości 2.071,38 zł, choć faktycznie po potrąceniu pożyczek i składek dostaje kwotę około 1.400 zł (dochód netto). Wnioskodawca jest współwłaścicielem (1/3 udziału) nieruchomości znajdującej się w B. P., na której stoi dom o powierzchni [...] m2. Wnioskodawca zamieszkuje na nieruchomości matki i ponosi wszystkie opłaty związane z tą nieruchomością. Jest również współwłaścicielem samochodu osobowego S. rok produkcji [...] (drugim współwłaścicielem jest matka). Poza tym nie posiada żadnych innych nieruchomości, ani też nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu swego stanowiska podniósł, iż uzyskuje niski dochód, z którego 700-800 przeznacza na jedzenie. Pozostała kwota przeznaczana jest na inne bieżące wydatki w tym leki (około 300 zł), energię elektryczną, węgiel oraz utrzymanie samochodu. Ponadto choruje na cukrzycę typu II oraz nadciśnienie typu II, co wiąże się z dodatkowymi kosztami. Pomaga również chorej matce (k. 12-13). Ponadto jest zobowiązany do zapłaty odszkodowania zasądzonego prawomocnym wyrokiem w kwocie 6.632,45 zł (k. 39). Do oświadczenia skarżący dołączył dokumenty potwierdzające ponoszone wydatki i uzyskiwane dochody oraz stan zdrowia (k. 14-38). Na wstępie należy odnieść się do wniosku skarżącego w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych Niniejsza sprawa dotyczy skierowania do domu pomocy społecznej, należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. W związku z tym, iż skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy, postępowanie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe i zasadnym jest jego umorzenie (vide postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2013 r. sygn. akt I OZ 482/13 publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Dlatego też, na podstawie art. 249 a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez M. J. O. podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna skarżącego uzasadnia tezę, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego tj. kosztów ustanowienia radcy prawnego. Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna M. J. O. uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawca – po potrąceniu pożyczek – faktycznie uzyskuje dochód w kwocie 1.445,79 zł (k. 19). Skarżący jest współwłaścicielem (1/3 udziału) nieruchomości znajdującej się w B. P., na której stoi dom o powierzchni [...] m2. Jest również współwłaścicielem samochodu osobowego S., rok produkcji [...] (drugim współwłaścicielem jest matka). Poza tym nie posiada żadnych innych nieruchomości, ani też nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych i zamieszkuje na nieruchomości stanowiącej własność matki, przy czym to on ponosi sam wszystkie opłaty związane z tą nieruchomością. Niewielki comiesięczny dochód wystarcza mu jedynie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych, które w całości pochłaniają uzyskiwane przez niego dochody. Powyższe okoliczności potwierdza fakt korzysta przez skarżącego na stałe z salda debetowego (co miesiąc k. 16). Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżącego w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami, a także brak zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania tj. kosztów ustanowienia radcy prawnego w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.