II SA/Bk 529/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.),, asesor WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 września 2007 r. sprawy ze skargi G. B. na rozstrzygnięcie nadzorcze W. P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności części postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części osiedla [...] oddala skargę Wojewoda P. zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] nr [...] stwierdził nieważność § 21 ust. 2, § 57 oraz § 60 uchwały nr [...] Rady Miejskiej B. z dnia [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części osiedla [...] w B. Wojewoda P. zważył co następuje: Rada Miejska B. na mocy postanowień §21 ust. 2 uchwały umożliwiła uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę bez konieczności uprzedniego złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na całą docelową działkę. Powyższy zapis uchwały zdaniem organu naruszył treść art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Naruszenie to jest na tyle istotne, że skutkowało stwierdzeniem nieważności tego zapisu. Postanowieniami §57 oraz §60 Rada Miejska B. wprowadziła ustalenia planistyczne dotyczące obszarów oznaczonych na planie symbolami: 56 E, R-P, M, 57 E, R-P, M, 60 PU, E, których zakres wykracza poza granice opracowania planu. W treści § 57 ust. 1 oraz § 60 uchwały zapisano: "do zagospodarowania łącznie z terenami przyległymi poza granicami planu". Nadto organ nadzoru ustalił, że granica opracowania przedmiotowego planu od strony południowej została przeprowadzona bez dokładnej analizy terenu, dzieląc w/w obszary planistyczne w sposób uniemożliwiający zrealizowanie dokonanych ustaleń planistycznych. Zawarcie w uchwale przepisów §57 oraz §60, w ocenie organu nadzoru, skutkuje istotnym naruszeniem zarówno procedury jak i zasad sporządzania planu miejscowego. Rada Miejska dysponując bowiem wiedzą na okoliczność, że dokonywane ustalenia planistyczne na przedmiotowych obszarach, wykraczają poza granice opracowania projektu planu, zobowiązana była do ich weryfikacji i do dokonania stosownej korekty jeszcze na etapie jego projektowania. Nadto organ nadzoru ustalił, że mocą postanowień §57 ust. 1 oraz §60 uchwały, tereny oznaczone symbolami 56 E, R-P, M, 57 E, R-P, M, 60 PU, E, położne w pasie linii elektroenergetycznych wysokiego napięcia, przeznaczone zostały w planie miejscowym pod zabudowę wraz z obiektami i urządzeniami towarzyszącymi. Podczas, gdy na w/w terenach powinien obowiązywać zakaz zabudowy, wynikający z art. 15 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dodatkowo organ nadzoru wskazał, że §6 pkt 3, §6 pkt 2 §72 planu zostały podjęte z naruszeniem obowiązującego prawa, niemniej jednak organ wskazując te nieprawidłowości nie stwierdził w tym zakresie nieważności ale wskazał na konieczność podjęcia regulacji zgodnej z obowiązującymi przepisami prawa. Na powyższe rozstrzygniecie nadzorcze Wojewody P. skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego złożył Prezydent Miasta B. i zarzucił: - naruszenie art. 28 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie, że §21 ust. 2 przedmiotowej uchwały narusza art. 33 Prawa budowlanego, gdy przepis ten nie ingeruje w przepisy prawa budowlanego lecz dotyczy zagospodarowania terenu, - naruszenie art. 3 w/w ustawy poprzez wkroczenie organu nadzoru w przyznane gminie władztwo planistyczne. Wskazując na powyższe Prezydent Miasta B. wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego i zasądzenie od strony przeciwnej kosztów procesu. Organ nadzorczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, generalnie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył co następuje: Sądy administracyjne dokonują kontroli administracji publicznej. Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania tego rozstrzygnięcia. Oznacza to, iż w przedmiotowej sprawie sąd bierze pod uwagę przede wszystkim obowiązujące w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia regulacje ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz.U. nr 80, poz. 717 ze zm.). Ze względu na powyższą zasadę, konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem kontroli sądu w przedmiotowej sprawie był §21 ust. 2 oraz §57 i §60 uchwały nr [...] Rady Miejskiej B. z dnia [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części osiedla [...] w B. Stosownie do przepisu art. 28 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uchwała w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest nieważna w całości lub w części w przypadku naruszenia zasad sporządzania planu, istotnego naruszenia trybu jego sporządzenia bądź naruszenia właściwości organów w tym zakresie. Tryb procedury uchwalania planu odnosi się do kolejno podejmowanych czynności planistycznych, określonych przepisami ustawy, gwarantujących udział zainteresowanych podmiotów w procesie planowania (składanie wniosków i uwag) i do kontroli legalności podejmowanych rozwiązań w granicach uzyskiwanych opinii i uzgodnień. Pojęcie zasad sporządzania planu wiąże się z merytorycznymi wartościami kształtowania polityki przestrzennej. Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy, uznać należy, że organ nadzoru zasadnie stwierdził nieważność §21 ust. 2 oraz §57 i §60 uchwały nr [...] Rady Miejskiej B. z dnia [...]. Postanowienie zawarte w §21 ust. 2 stanowi naruszenie zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej zgodnie z treścią art. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r. (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.) należy do zadań gminy i to gmina decyduje o przeznaczeniu terenów w planach zagospodarowania przestrzennego. Rada gminy, jako organ ustawowo odpowiedzialny za uchwalenie prawa miejscowego w zakresie planowania przestrzennego, posiada samodzielność oraz swobodę decydowania o losach wszczętej procedury planistycznej. Niemniej jednak władztwo planistyczne gminy powinno odbywać się na podstawie i w granicach obowiązującego planu. Tymczasem w §21 ust. 2 znalazło się ustalenie umożliwiające uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę bez konieczności uprzedniego złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na całą działkę. Ustalenie powyższe narusza przepis art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawa budowlanego. Przepis ten stanowi, że do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organy planistyczne nie były zatem uprawnione do zamieszczania w palnie zapisu dopuszczającego uzyskanie pozwolenia na budowę bez prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na całą działkę. W świetle powyższego bezzasadne pozostają okoliczności podniesione w skardze, że zapis ten nie ingeruje w przepisy prawa budowlanego, lecz dotyczy zagospodarowania terenu, gdyż chroni właścicieli małych działek, które nie stanowią samodzielnych działek budowlanych i mogą być zagospodarowane tylko na poprawę działek przyległych. Odnośnie §57 i §60 podnieść należy, że w ich przypadku organy planistyczne dopuściły się zarówno naruszenia zasad sporządzania planu jak i istotnego naruszenia trybu jego sporządzania. Postanowieniami §57 i §60 uchwały wprowadzone zostały ustalenia planistyczne dotyczące obszarów oznaczonych na planie symbolami: 56 E, R-P, M, 57 E, R-P, M, 60 PU, E, których zakres wykracza poza granice opracowania planu o czym świadczy następujący zapis "do zagospodarowania łącznie z terenami przyległymi poza granicami planu". Nadto granica opracowania miejscowego planu od strony południowej została poprowadzona bez dokładnej analizy terenu dzieląc przedmiotowe obszary planistyczne w sposób uniemożliwiający zrealizowanie dokonanych ustaleń planistycznych. Stosownie do treści art. 14 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wójt, burmistrz, prezydent miasta, przed podjęciem uchwały intencyjnej wykonuje analizy dotyczące zasadności przystąpienia do sporządzenia planu i stopnia zgodności przewidzianych rozwiązań z ustaleniami studium, przygotowuje materiały geodezyjne do opracowania planu oraz ustala niezbędny zakres prac planistycznych. Z treści powyższego przepisu wynika obowiązek organu sporządzającego plan miejscowy do możliwie precyzyjnego i jednoznacznego określenia granic planu miejscowego już na etapie podejmowania uchwały intencyjnej. Jeżeli ostateczny przebieg granic planu wyłania się w toku sporządzania projektu planu i związany jest ze stanem faktycznym terenu, istniej obowiązek uwzględnienia zaistniałych okoliczności i dokonania w tym zakresie korekty, celem uszczegółowienia granic w niezbędnym zakresie. Nie do uniknięcia są również sytuacje, kiedy prace analityczne towarzyszące sporządzaniu planu wykażą zasadność korekty granic. W efekcie granice obszaru objętego planem nie są tożsame z obszarem ujętym w uchwale o przystąpieniu do sporządzania planu. W takim wypadku to rada gminy, jako organ ustawowo odpowiedzialny za uchwalenie prawa miejscowego w zakresie planowania przestrzennego może w toku prac planistycznych w miarek potrzeby dokonać zmian co do obszaru objętego przyszłym planem, a nawet jeśli uzna to za konieczne, przerwać procedurę sporządzania planu i wycofać się z inicjatywy planistycznej (vide: Komentarz do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pod redakcją Z. Niewiadomskiego, wyd. C.H.Beck , Warszawa 2006r, str. 147). Mając powyższe rozważania na uwadze, podnieść należy, że Rada Miejska B. dysponując wiedzą, że dokonywane ustalenia planistyczne na obszarach oznaczonych symbolami: 56 E, R-P, M, 57 E, R-P, M, 60 PU, E wykraczają poza granice opracowania projektu planu zobowiązana była do ich weryfikacji i to na etapie ich projektowania. Brak dokonania stosownej korekty stanowi istotne naruszenie procedury sporządzania planu. Końcowo wskazać należy, że §57 i §60 planu stanowią, że obszary planistyczne oznaczone w/w symbolami położne w pasie linii elektroenergetycznych wysokiego napięcia, przeznaczone są pod zabudowę wraz z obiektami i urządzeniami towarzyszącymi. Na przedmiotowych terenach powinien obowiązywać zakaz zabudowy, wynikający z art. 15 ust. 2 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Brak ustaleń w powyższym zakresie stanowi naruszenie zasad sporządzania planu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, jako bezzasadną (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U.nr 153, poz. 1270 z 2002 roku.)