II SA/Bk 53/08
PostanowienieWSA w Białymstoku2008-02-06
Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoby fizyczne posiadające stałe dochody z emerytury, oszczędności w wysokości 12.000 zł oraz majątek w postaci mieszkania i działek, mogą ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podlega oddaleniu, jeśli wnioskodawcy posiadają stałe źródła dochodów, oszczędności oraz majątek, które pozwalają na pokrycie kosztów postępowania. Prawo pomocy jest instytucją szczególną, zarezerwowaną dla osób w skrajnie trudnej sytuacji finansowej, wykluczającej możliwość wygospodarowania środków na koszty sądowe.Stan faktyczny
Wnioskodawcy B. O. i H. O. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazali, że ich dochody z emerytur wynoszą 2550 zł miesięcznie, posiadają oszczędności w wysokości 12.000 zł, mieszkanie i działki. Podkreślili wysokie wydatki na leki (600 zł miesięcznie) i bieżące utrzymanie, po których pozostaje im 300 zł. Sąd analizując ich sytuację materialną uznał, że posiadane dochody, oszczędności i majątek pozwalają na pokrycie kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek B. O. i H. O. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 06 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. O. i H. O. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. O. i H. O. na uchwałę Rady Miejskiej w A. z dnia [...] czerwca 2006 r. Nr [...] w przedmiocie miejscowego plany zagospodarowania przestrzennego postanawia - oddalić wniosek B. O. i H. O. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
B. O. i H. O. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych
i ustanowienie adwokata podając, iż pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym (k. 21 i k. 23). Źródło utrzymania wnioskodawców stanowią świadczenia emerytalne w łącznej wysokości 2550 zł, w tym 1300 zł emerytury uzyskiwanej przez H. O. oraz 1250 zł przez B. O. Majątek skarżących stanowi mieszkanie (oficyna) o powierzchni [...] m², usytuowane na działce o powierzchni [...] m² oraz działka o powierzchni [...] m². Małż. O. posiadają oszczędności w wysokości 12.000 zł (k. 21 i k. 23). W uzasadnieniu wnioskodawcy podkreślili, iż po opłaceniu rachunków za energię elektryczną, wodę oraz pokryciu kosztów zakupu lekarstw i użytkowania działki na zakup żywności pozostaje im kwota 300 zł (k. 22). Ponadto skarżący są osobami w podeszłym wieku, schorowanymi, wydającymi na lekarstwa 600 zł miesięcznie (k. 21).
Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej
w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Na wnioskodawcach spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).
W złożonym oświadczeniu małż. O. wykazali, iż posiadają stałe źródła dochodów w postaci świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości 2550 zł miesięcznie. Po opłaceniu rachunków za energię elektryczną, wodę oraz pokryciu kosztów zakupu lekarstw (600 zł) i użytkowania działki wnioskodawcom pozostaje 300 zł na zakup żywności. Skarżący są osobami w podeszłym wieku, schorowanymi (H. O. ma orzeczoną [...] grupę inwalidzką), pozostającymi pod stałą opieką lekarską (k. 21 i k. 23). W skład majątku wnioskodawców wchodzi: mieszkanie o powierzchni [...] m², usytuowane na działce o powierzchni [...] m² oraz działka o powierzchni [...] m². Małż O. posiadają zgromadzone oszczędności w wysokości 12.000 zł.
Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż posiadanie przez skarżących stałych źródeł dochodu (z tytułu świadczeń emerytalnych) oraz poczynione przez wnioskodawców oszczędności w kwocie 12.000 zł w połączeniu
z wykazanymi wydatkami, posiadanym majątkiem oraz złym stanem zdrowia pozwalają na uznanie, iż B. O. i H. O. są w stanie pokryć pełne koszty postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej.
Negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata stanowi fakt posiadania przez małż. O. stałych źródeł dochodów oraz zgromadzonych oszczędności w kwocie 12.000 zł. Dodatkowego podkreślenia wymaga, iż wykazany dochód miesięczny wnioskodawców wystarcza na pokrycie kosztów związanych z bieżącym utrzymaniem rodziny - przy jednoczesnym braku zadłużenia w tym zakresie, natomiast poczynione oszczędności, powinny być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w sprawie niniejszej. Niewątpliwie koszty te nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków (w tym zgromadzone oszczędności) powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się
w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów prowadzonego postępowania. Przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie uzależnione jest zatem od wykazania zupełnego braku środków, z których mogłyby zostać pokryte koszty postępowania sądowoadministracyjnego. Oznacza to, że sytuacja materialna wnioskodawców musi być skrajnie ciężka, wykluczająca możliwość wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów.
Małż. O. nie wykazali natomiast zaistnienia okoliczności, pozwalających na uznanie, iż nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2
w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.-
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło