II SA/Bk 53/16
WyrokWSA w Białymstoku2016-03-22
Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Marek Leszczyński, Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie lokalu mieszkalnego, wymuszone konfliktami rodzinnymi i toczącym się postępowaniem karnym, może być uznane za dobrowolne i trwałe w rozumieniu przepisów ustawy o ewidencji ludności, uzasadniając wymeldowanie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że opuszczenie lokalu przez skarżącego miało charakter dobrowolny i trwały, co uzasadniało jego wymeldowanie. Nawet jeśli opuszczenie było wymuszone, brak podjęcia przez skarżącego kroków prawnych w celu przywrócenia poprzedniego stanu po wymianie zamków, a także niedopełnienie obowiązku zameldowania czasowego, potwierdzają dobrowolność i trwałość wyprowadzki. Sąd uznał również, że korzystanie z piwnicy czy częściowe ponoszenie kosztów utrzymania lokalu nie podważa zasadności wymeldowania, jeśli ustalono, że skarżący faktycznie nie zamieszkuje w lokalu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. J. na decyzję Wojewody P. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Organ I instancji stwierdził, że skarżący dobrowolnie opuścił lokal. Wojewoda utrzymał tę decyzję, uznając, że konflikty z żoną i tocząca się sprawa karna nie zmieniają dobrowolnego charakteru wyprowadzki. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o ewidencji ludności, k.p.a. oraz błędną wykładnię i interpretację przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 marca 2016 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę
Zaskarżoną decyzją Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...].10.2015 r., Nr [...] o wymeldowaniu J. J. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w B.
Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Po przeprowadzeniu postępowania z wniosku T. J. organ I instancji stwierdził, ze J. J. mąż T. J. wyprowadził się dobrowolnie z przedmiotowego lokalu i stwierdził, że zaistniały podstawy do jego wymeldowania na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2015 r. o ewidencji ludności (Dz.U.z 2015 r.).
Odwołanie w którym J. J. kwestionował istnienie podstaw do przyjęcia, że jego wyprowadzenie się z lokalu miało charakter dobrowolny organ II instancji nie uwzględnił i stwierdził, że decyzja organu I instancji ma oparcie w ustaleniach faktycznych wynikających z materiału dowodowego zebranego w sprawie. W ocenie organu nie zmienia charakteru dobrowolności opuszczenia lokalu podnoszony przez odwołującego się fakt ciągłych konfliktów z żoną i prowadzonej przeciwko niemu sprawy karnej. Podjęta przez niego w tej sytuacji decyzja o wyprowadzce
z mieszkania i zamieszkanie poza miejscem stałego zameldowania, który to stan trwa około roku czasu prawidłowo został oceniony jako dobrowolne wyprowadzenie się z lokalu. Organ wskazał, że ewidencja ludności polega na rejestracji określonych w ustawie podstawowych danych osób fizycznych w tym danych dotyczących adresu zameldowania.- art. 2 w zw. z art. 8 pkt 14 ustawy o ewidencji ludności.
Z kolei art. 28 ust. 4 cytowanej ustawy stwierdza, że zameldowanie na pobyt stały w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Utrzymywanie więc zameldowania osoby na pobyt stały w lokalu w którym dana osoba nie przebywa byłoby potwierdzeniem fikcji meldunkowej. Pan J. J. jako współwłaściciel lokalu jest zobowiązany ponoszenia kosztów związanych z utrzymaniem lokalu niezależnie od tego czy jest w nim zameldowany.
W tych okolicznościach w ocenie organu istniały podstawy do wydania decyzji z art. 35 ustawy o ewidencji ludności.
Skargę od tej decyzji wniósł J. J. zarzucając naruszenie art. 35 ustawy z 24.09.2015 r. o ewidencji ludności przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji jego zastosowanie wskutek przyjęcia, że opuszczenie lokalu nr [...] przy ulicy [...] w B., w którym jest zameldowany na pobyt stały miało charakter zarazem dobrowolny jak też i trwały;
– art. 25 ust. 1 w zw. z art. 35 ustawy poprzez błędną jego interpretację przejawiającą się w uznaniu, iż posiadanie przez J. J. zamiaru powrotu do lokalu, w którym jest zameldowany na pobyt stały i przebywania w nim na stałe nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, podczas gdy zgodnie z literalnym brzmieniem tego przepisu ów zamiar jest jedną z przesłanek determinujących spełnienie warunków do zameldowania na pobyt stały, a więc również i utrzymania zameldowania w aspekcie trwałości opuszczenia lokalu;
- art. 27 ust. 2 ustawy poprzez zaniechanie przez organ zbadania czy w sprawie występują przesłanki do poprzestania na zameldowaniu odwołującego na pobyt czasowy w lokalu, w którym tymczasowo przebywa z jednoczesnym zachowaniem dotychczasowego miejsca stałego pobytu, co w znacznym stopniu spełniałoby cele meldunkowe, w konsekwencji czego naruszył również art. 7 kpa;
- ar.t 28 kpa w zw. z art. 10 kpa przez pominięcie przez organ II instancji faktu, iż skarżący jako podmiot, którego interesu prawnego dotyczy postępowanie jest stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 kpa, a zatem służy mu prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, formułowania wniosków
i wyjaśnień, w tym również prawo do zażądania zastosowania przez organ regulacji okresowej z art. 27 ust. 2 ustawy, co dostatecznie uregulowałoby jego sytuację;
- art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez jego zastosowanie i utrzymanie przez organ
II instancji w mocy decyzji Prezydenta Miasta B. z [...] października
o wymeldowaniu, gdy z okoliczności sprawy jednoznacznie wynika, że opuszczenie lokalu nie nosiło znamion trwałości oraz dobrowolności przez co przesłanka określona w art. 35 ustawy nie została spełniona;
- art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa poprzez niewłaściwe zastosowanie, bowiem rozpoznająca sprawę organ zobligowany jest w sposób wyczerpujący zebrać
i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a także na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić czy dana okoliczność została udowodniona, czego dokonał
w sposób wybiórczy i dowolny, a co skutkowało poczynieniem ustaleń faktycznych niezgodnych ze stanem rzeczywistym, tj:
- przyjęciem, że opuszczenie lokalu nastąpiło na stałe oraz miało dobrowolny charakter na podstawie wyjaśnień wnioskodawczyni niepopartych inny dowodami,
a także przeciwstawnych co do jego wyjaśnień;
- zupełnym pominięciem faktu, że w toku postępowania wyjaśniającego przyznane zostało wprost, iż odwiedzał on mieszkanie dopóki nie został pozbawiony dostępu do niego przez wymianę wszystkich zamków przez T. J. z czego wypływa wniosek, że przejawia on zainteresowanie mieszkaniem, a także czyniłby użytek
z niego jako swoje centrum życiowe gdyby nie została odebrana mu taka możliwość, co samo w sobie wyklucza możliwość opuszczenia lokalu trwale i dobrowolnie;
- poczynionym przez organ założeniem, że zorganizował on swoje centrum życiowe poza miejscem stałego pobytu, podczas gdy okoliczności sprawy jednoznacznie wskazują, że zabrał ze sobą tylko podstawowe przedmioty codziennego użytku, resztę pozostawiając w mieszkaniu, odwiedzał je wielokrotnie, dopóki miał taką możliwość, regularnie korzystał z piwnicy oraz bokówki, a także wskazuje ten adres jako adres korespondencyjny i przyczynia się do utrzymania mieszkania dokonując co miesięcznych płatności bezpośrednio na rzecz spółdzielni mieszkaniowej;
- art. 107 § 3 kpa poprzez zaniechanie wskazania w uzasadnieniu faktycznym skarżonej decyzji przyczyn z powodu których organ II instancji uznał za wiarygodne wyjaśnienia T. J. jak również nie podał przyczyn z których odmówił wiarygodności jego wyjaśnieniom w szczególności w kwestiach o których istnieniu
z oczywistych względów wiedzieć może wyłączne skarżący, tj. dobrowolnego opuszczenia lokalu, który zajmuje od 30 lat, a także braku zamiaru powrotu do niego.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, a także przeprowadzenie dowodów z załączonych do skargi dokumentów i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje:
Skargę Sąd uznał za niezasadną.
Podniesione w skardze zarzuty w istocie zmierzają do zakwestionowania stanowiska organów, które przyjęły, że wyprowadzenie się skarżącego
z przedmiotowego lokalu miało charakter dobrowolny i trwały, co uzasadniało wymeldowanie go z lokalu zgodnie z art. 35 ustawy o ewidencji ludności.
W szczególności skarżący podnosi, że fakt opuszczenia lokalu był wymuszony sytuacją związaną z konfliktami z żoną T. J. i toczącym się przeciwko niemu postępowaniu karnemu oraz, że opuszczenie to nie miało charakteru trwałego z uwagi na fakt, że do czasu wymiany zamków odwiedzał mieszkanie i miał zamiar do niego powrócić po zakończeniu postępowania karnego.
Okoliczności powyższe były przedmiotem oceny organów przy rozważaniu materiału dowodowego zebranego w toku postępowania. Fakt dobrowolnego opuszczenia lokalu wynika nie tylko z wyjaśnień żony skarżącego T. J , ale także potwierdzają to zeznania świadków K. J. i U. J. – dzieci skarżącego, które znają sytuację jako osoby mu najbliższe zarówno z obserwacji jak i rozmów ze skarżącym.
Wymiana zamków po wyprowadzeniu się skarżącego została przyznana przez T. J. W związku z tym faktem skarżący jednak nie podjął żadnych kroków prawnych zmierzających do przywrócenia poprzedniego stanu co przemawia zarówno za przyjęciem dobrowolności jak i trwałości opuszczenia lokalu w którym przebywał. Po wyprowadzeniu się z przedmiotowego lokalu, jeżeli jego zamiarem było tylko czasowe jego opuszczenie winien był dopełnić obowiązku wynikającego
z art. 27 ustawy o ewidencji ludności o czasowym zameldowaniu w nowym miejscu zamieszkania. Obowiązku tego jednak nie dopełnił co dodatkowo potwierdza prawidłową ocenę organów co do dobrowolności i trwałości wyprowadzenia się
z przedmiotowego lokalu. Należy tu też wskazać, że organ w sytuacji prowadzenia postępowania o wymeldowanie w oparciu o art. 35 ustawy o ewidencji ludności nie miał obowiązku jednocześnie ustalać przesłanek do zameldowania czasowego, nie doszło więc do naruszenia art. 27 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności jak to wskazuje skarżący.
Okoliczność, iż skarżący korzystał z piwnicy przynależnej do lokalu nie wpływa na prawidłową ocenę zaistnienia przesłanek z art. 35 ustawy, do wymeldowania
z lokalu. W postępowaniu bowiem bezspornie ustalono, że skarżący nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, a tylko ta okoliczność łącznie z przesłankami z art. 35 ustawy daje podstawę do jego zastosowania. Również fakt, że skarżący ponosił częściowo koszty związane z utrzymaniem lokalu nie podważa zasadności rozstrzygnięcia. Jak trafnie wskazuje skarżący obowiązek ten ciąży na właścicielu mieszkania niezależnie od tego czy jest w nim zameldowany.
Istotnie organ II instancji nie zawiadamiając skarżącego o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji naruszył
art. 10 kpa, jednakże skarżący nie wykazał aby uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia przez organu zarówno przepisów prawa materialnego jak i procesowego, co uzasadniało oddalenie skargi w myśl
art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło