II SA/Bk 531/15
PostanowienieWSA w Białymstoku2018-04-25
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jaka jest podstawa prawna i wysokość wynagrodzenia dla radcy prawnego ustanowionego z urzędu za zastępstwo procesowe w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną i udział w rozprawie?Ratio decidendi
Radcy prawnemu ustanowionemu z urzędu w postępowaniu przed NSA przysługuje wynagrodzenie na podstawie przepisów o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. W przypadku braku szczegółowych regulacji dla konkretnej czynności, należy stosować analogię do czynności o najbardziej zbliżonym charakterze, a wysokość wynagrodzenia ustala się w granicach stawek minimalnych i maksymalnych określonych w rozporządzeniu, z uwzględnieniem stawki podatku VAT.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy wniosku radcy prawnego P. B. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu przed NSA. Radca prawny został ustanowiony dla D. Ch. w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody P. w przedmiocie zmiany nazwiska. Pełnomocnik sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną i brał udział w rozprawie przed NSA. Wniosek dotyczy ustalenia wysokości wynagrodzenia za te czynności.Rozstrzygnięcie
Przyznano radcy prawnemu P. B. kwotę 221,40 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w zakresie sporządzenia i wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz udziału w rozprawie przed NSA.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego P. B. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. Ch. na decyzję Wojewody P. z dnia[...] lipca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie zmiany nazwiska p o s t a n a w i a przyznać radcy prawnemu P. B. kwotę 221,40 zł (dwieście dwadzieścia jeden 40/100 złotych) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w zakresie sporządzenia i wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz udział w rozprawie przed NSA.
Postanowieniem z dnia 29 października 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku przyznał D. Ch. prawo pomocy w zakresie obejmującym m.in. ustanowienie radcy prawnego. Stosownie do powyższego Okręgowa Izba Radców Prawnych w B. wyznaczyła do prowadzenia niniejszej sprawy radcę prawnego P. B. (k. 38).
Radca prawny P. B. sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną oraz brał udział w postępowaniu przed NSA, wnosząc o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego i oświadczając jednocześnie, że koszty te nie zostały opłacone ani w części ani w całości (k. 82-83,94).
Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Na wstępie należy podnieść, iż z dniem 2 listopada 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715) i z tym dniem rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805.) przestało obowiązywać. Jednakże na mocy § 22 nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji (wyrok został wydany w sprawie w dniu 21 stycznia 2016 r.). W związku z powyższym wniosek o wynagrodzenie za czynności dokonane przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia należy rozpoznać na starych zasadach.
Należy ponadto mieć na uwadze, iż zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r., II FPS 4/12 (opublikowany w bazie CBOIS) art. 204 i art. 205 § 2 - 4 w zw. z art. 207 § 1 p.p.s.a. wraz z właściwymi przepisami odrębnymi, do których odsyła art. 205 § 2 i 3 tej ustawy, stanowią podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów za wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skoro rozporządzenie wykonawcze nie zawiera wszystkich czynności procesowych, dających podstawę do przyznania wynagrodzenia ustanowionemu przez stronę pełnomocnikowi, pełnomocnikowi temu należy przyznać wynagrodzenie na podstawie stawki opłat przewidzianej w rozporządzeniu dla czynności o najbardziej zbliżonym rodzaju. Tego rodzaju lukę extra legem należy wypełnić w drodze wnioskowania przez analogię i przyjąć, że za taką czynność przysługuje opłata według stawki za czynność o najbardziej zbliżonym rodzaju. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale tej stwierdził też, że chociażby pobieżna analiza czynności procesowej, jaką jest wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazuje, że swym charakterem najbardziej zbliżona jest do czynności sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej.
Stosownie do § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805) - w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji opłata maksymalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed NSA, jeżeli sprawę prowadził ten sam radca prawny w drugiej instancji, wynosi 75 % opłaty maksymalnej określonej w pkt 1 (tj. w sprawie niniejszej 480 zł), nie mniej niż 240 zł.
Jednakże zgodnie z treścią § 4 ust. 1 w/w rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2 – 4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy.
W niniejszej sprawie stosownie do treści § 4 ust. 1 i 2 w zw. z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy..., wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, zawiera się w granicach od 180 zł do 240 zł. Należało zatem uznać, że opłata wynagrodzenia w wysokości 180 zł za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną (poprzez odpowiednie stosowanie) i udział w rozprawie przed NSA jest adekwatna do jego udziału w niniejszym postępowaniu. Stawkę tę zgodnie z § 4 ust. 3 powołanego wyżej rozporządzenia podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (23 %), co w konsekwencji daje kwotę 221,40 zł.
Mając na uwadze niezbędny nakład pracy pełnomocnika, charakter przedmiotowej sprawy oraz wkład pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia należy uznać, że kwota 221,40 zł wynagrodzenia jest adekwatna do jego udziału w niniejszym postępowaniu.
W tej sytuacji, stosując przepisy art. 250 § 1ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 4 ust. 1-3 w zw. z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu, a także § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715), orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło