II SA/Bk 531/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant, po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 września 2018 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. L. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności. W dniu [...] stycznia 2018 r. D. S.A. z siedzibą w W. zwróciła się do Prezydenta Miasta S. z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwolenie na rozbiórkę stacji odparowania skroplonego metanu (LNG), zlokalizowanej na działce nr [...], położonej przy ul. [...] w S. Decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] Prezydent Miasta S. udzielił inwestorowi pozwolenia na rozbiórkę ww. stacji. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła, w piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r., strona - P.P.H.U. "L." Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej powoływana jako Spółka). W piśmie z dnia [...] maja 2018 r. organ odwoławczy – Wojewoda P., poinformował Spółkę, że odwołanie z dnia [...] kwietnia 2018 r. zostało wniesione trzy dni po dacie czternastodniowego terminu do skutecznego złożenia odwołania oraz że zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W odpowiedzi na powyższe Spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wojewoda P. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] a odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu stwierdzono, że nie uprawdopodobniono braku winy w uchybieniu terminu. Podano, że Spółka powołuje się na błąd pracownika biurowego oraz pracownika Poczty Polskiej S.A. Zdaniem odwołującej, pracownik poczty polskiej pozostawił przesyłkę poleconą w skrzynce odbiorczej, z uwagi na nieobecność pracownika biurowego w siedzibie firmy. Poczta ze skrzynki została odebrana [...] marca 2018 r., jednak adnotacja o jej odebraniu w placówce pocztowej została oznaczona na dzień [...] marca 2018 r., tj. na dzień pozostawienia jej w skrzynce pocztowej. W wyniku omyłki pracownik biurowy Spółki przekazał pocztę po swoim powrocie z urlopu z datą - [...] marca 2018 r., w związku z czym błędnie została oznaczona data stanowiąca ostateczny termin do wniesienia odwołania. Odnosząc się do powyższego organ odwoławczy stwierdził, powołując się na orzecznictwo sądowe, że błąd pracownika biurowego, nie może stanowić okoliczności uzasadniającej stwierdzenie braku winy w dotrzymaniu terminu do wniesienia odwołania. Podobnie, zdaniem organu odwoławczego, za fakt nieposiadający istotnego znaczenia dla przywrócenia terminu uznać należy wewnętrzne problemy organizacyjne danej jednostki, które spowodowały niemożność wysłania pisma w danym terminie. Organ odwoławczy zwrócił przy tym uwagę na pewną niekonsekwencję odwołującej Spółki, która twierdzi że pracownik poczty polskiej pozostawił przesyłkę poleconą w skrzynce odbiorczej w dniu [...] marca 2018 r., bowiem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru tej korespondencji widnieje data [...] marca 2018 r. wraz z podpisem jej przyjęcia przez pracownika biurowego oraz pieczątką Spółki. Jednocześnie ten sam pracownik oświadczył, iż w dniach [...] marca przebywał na urlopie. W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że przedstawione przez Spółkę powody uchybienia terminu, nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Skargę od tego postanowienia do sądu administracyjnego wniosła P.P.H.U. L. Sp. z o.o. z siedzibą w W. i zarzuciła: - błędną wykładnię, a w rezultacie niezastosowanie przepisu art. 58 § 1 K.p.a., ponieważ w niniejszej sprawie spełnione zostały wszelkie przesłanki umożliwiające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania; - naruszenie art. 7, 77 K.p.a. poprzez zaniechanie wykonania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz niepełne zebranie materiału dowodowego. Wskazując na powyższe naruszenia Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi zarzucono, że organ w sposób nieprawidłowy przeprowadził postępowanie wyjaśniające, związane bezpośrednio z ustaleniem oraz przede wszystkim z oceną okoliczności, które towarzyszyły przyczynom uchybienia terminowi. W swoje ocenie organ nie uwzględnił okoliczności, które towarzyszyły zaistniałej sytuacji związanej z błędnym oznaczeniem daty wpływu przesyłki jak również zaniedbaniem ze strony pracownika Poczty Polskiej, który przesyłkę doręczał. Wywiedziono, że pracownik poczty pozostawił przesyłkę poleconą w skrzynce odbiorczej z uwagi na nieobecność pracownika biurowego w siedzibie firmy. Czynność ta nie była dotychczas praktykowana i każda przesyłka była doręczana osobiście dla pracownika biurowego Spółki. Poczta ze skrzynki została fizycznie odebrana [...] marca 2018 r. jednak adnotacja o jej odebraniu w placówce pocztowej została oznaczona na dzień [...] marca 2018 r., tj. na dzień pozostawienia jej w skrzynce pocztowej. Z taką datą również zostały podpisane dokumenty potwierdzające odebranie przesyłki, które zostały przedstawione do podpisu dla pracownika biurowego. Pracownik biurowy zadekretował pocztę po swoim powrocie z urlopu z datą fizycznego odebrania, tj. z datą [...] marca 2018 r. nie zaś z datą pozostawienia przesyłki faktycznie w skrzynce pocztowej. Zadekretowanie poczty z dniem [...] marca 2018 r. nastąpiło przez pracownika na wyraźną prośbę pracownika poczty polskiej, który w dniu [...] marca 2018 r. doręczając bieżącą pocztę przekazał pracownikowi również potwierdzenie odbioru przesyłki, która została pozostawiona w skrzynce na listy i potraktował to jako swoiste "uzupełnienie braków". W takich okolicznościach pracownik podpisał potwierdzenie odbioru z datą [...] marca 2018 r. W wyniku powyżej omyłki pracownika biurowego, błędnie została oznaczona data stanowiąca ostateczny termin do wniesienia odwołania. Skarżąca Spółka nie miała wiedzy o zaistniałym błędzie pracownika tym bardziej, wobec adnotacji pracownika z datą wpłynięcia decyzji oznaczonej błędnie na dzień [...] marca 2018 r. nadto, zdaniem skarżącej Spółki, doręczyciel poczty polskiej nie mógł w ten sposób pozostawić przesyłki poleconej w skrzynce, bowiem jego obowiązkiem było doręczenie przesyłki bezpośrednio oraz odebranie pokwitowania w dniu w którym doręczenie nastąpiło. Nie miał on również umocowania do odebrania "zaległych" podpisów od pracownika na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Spółka podniosła, że nie sposób zgodzić się z organem odwoławczym, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania znajduje swoją przyczynę w problemach organizacyjnych jednostki. Powodem uchybienia terminowi do wniesienia odwołania było bowiem nieprawidłowe doręczenie pisma oraz zaniedbanie ze strony pracownika poczty. Działanie pracownika biurowego było jedynie następstwem pierwotnych błędów pracownika poczty. Nadto zarzucono, że organ nie uwzględnił skutków wywołanych uzyskaniem przez decyzję cechy ostateczności, zwłaszcza w sytuacji, gdy decyzja dotyczy stron o spornych interesach, pozostających w konflikcie. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej jest postanowienie Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2018 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] marca 2018 r. Podstawę prawną odmowy przywrócenia terminu był przepis art. 58 K.p.a. Przepis ten stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Z powyższej regulacji wynikają następujące przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie tj.: wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu; dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu oraz dopełnienie czynności dla której określony był termin; uprawdopodobnienie braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Zdaniem Sądu prawidłowo organ uznał, że we wniosku o przywrócenie terminu nie został wykazany brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Spółka jako okoliczności uprawdopodabniające brak jej winy w dochowaniu terminu powołała się na błąd pracownika biurowego oraz pracownika Poczty Polskiej S.A. Przepis art. 45 K.p.a. regulujący doręczanie pism osobom prawnym stanowi, że jednostkom organizacyjnym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pisma. Zawiera on dwie przesłanki skuteczności doręczenia, jedną związaną z adresem i drugą, związaną z osobą odbierającą. Jeśli ustawa lub oparty na niej statut nie stanowią inaczej, siedzibą osoby prawnej jest miejscowość, w której ma siedzibę jej organ zarządzający (art. 41 K.c.). Druga przesłanka skuteczności doręczenia dotyczy osoby odbierającej. Skutek wywołuje jedynie doręczenie do rąk osoby uprawnionej do odbioru pisma. W ocenie Sądu z okoliczności faktycznych sprawy niniejszej bezspornie wynika, że zostały spełnione dwie powyższe przesłanki skutecznego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. A mianowicie decyzja została skierowana na adres siedziby Spółki wynikający z KRS ([...],). Nadto na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji widnieje pieczątka firmy wraz z podpisem pracownika z datą odbioru korespondencji – [...] marca 2018 r. Oznacza to, że decyzja została doręczona do rąk osoby uprawnionej do odbioru korespondencji. Potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy, który jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Przedmiotowe domniemanie może być obalone, jednakże podejmując próbę obalenia tego domniemania należy mieć na względzie, że dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Sąd uznał, że skarżąca Spółka nie obaliła powyższego domniemania. Argumentacja Spółki sprowadza się do wykazania, że to na skutek nieprawidłowego działania pracownika poczty doszło do "zakłamania" prawdziwej daty odbioru decyzji przez jej pracownika biurowego. Spółka wywiodła, że pracownik uprawniony do odbioru korespondencji przebywał w dniach [...] marca 2018 r. na urlopie. W związku z tym pracownik poczty pozostawił przesyłkę z decyzją z skrzynce pocztowej. Pracownik biurowy faktycznie przesyłkę tę odebrał w dniu [...] marca 2018 r. ale na skutek próśb pracownika poczty jako datę potwierdzającą odbiór przesyłki wpisał datę [...] marca 2018 r. Powyższe okoliczności zdaniem Sądu świadczą o braku dochowania przez Spółkę szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw a jakiekolwiek niedbalstwo strony dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu. O braku winy można mówić bowiem tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przyczyna uchybienia terminu musi zatem być niezależna od strony (a przy tym istnieć przez cały okres uchybienia terminu). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017 r., s. 547). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zaliczyć zatem można zdarzenia mające charakter siły wyższej, przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia. Powinnością każdej jednostki organizacyjnej jest zapewnienie takiej organizacji odbioru pism, aby przebieg korespondencji odbywał się w sposób niezakłócony i wyłącznie przez osoby uprawnione. Z okoliczności faktycznych sprawy niniejszej wynika, że w Spółce przez kilka dni od 23 do 27 marca 2018 r. nie było osoby uprawnionej do odbioru korespondencji. Taka sytuacja świadczy o braku należytej staranności w prowadzeniu przez Spółkę swych spraw. W okresie nieobecności osoby uprawnionej do odbioru korespondencji to Spółka powinna zapewnić możliwość skutecznego doręczenia korespondencji, chociażby poprzez zorganizowanie zastępstwa. Przerzucanie odpowiedzialności na pracownika poczty jest bezzasadne. Tym bardziej, że nie zrozumiały jest cel działania pracownika poczty, który miałby namawiać do wpisania daty obioru korespondencji niezgodnej ze stanem faktycznym. Dlatego też w ocenie Sądu stwierdzić należy, że okoliczności dotyczące doręczenia decyzji organu pierwszej instancji nie zostały skutecznie podważone. Bez znaczenia przy tym w sprawie dotyczącej legalności postanowienia w przedmiocie przywrócenia terminu, pozostają ewentualne skutki wywołane uzyskaniem przez decyzję cech ostateczności. W sprawie o przywrócenie terminu bada się bowiem tylko spełnienie przesłanek z art. 58 § 1 i 2 K.p.a. Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekając na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z dyspozycją art. 119 pkt 3 tej ustawy.