II SA/Bk 534/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 sierpnia 2011 r. wniosków o wstrzymanie wykonania uchwały w sprawie ze skarg B. J. i M. M. na uchwałę Rady Miejskiej w Szczuczynie z dnia 30 marca 2011 r. Nr 34/VIII/11 w przedmiocie likwidacji Szkoły Podstawowej w Bzurach p o s t a n a w i a - wstrzymać wykonanie zaskarżonej uchwały.- Sąd ustalił, co następuje: W dniu 1.08.2011r. wpłynęły do sądu administracyjnego przekazane przez organ a złożone w dniu 1.07.2011r. skargi B. J. (sygn. IISA/Bk 534/11) i M. M. (sygn. IISA/Bk 535/11), matek dzieci uczęszczających do Szkoły Podstawowej w B., na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia 30 marca 2011r. Nr 34/VIII/11 w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej w B. Mocą tej uchwały, podjętej z powołaniem się na art. 59 ustawy o systemie oświaty, Rada Miejska w S. orzekła o likwidacji szkoły z dniem 31 sierpnia 2011r. W skargach został zawarty wniosek o wstrzymanie uchwały do czasu rozpoznania skarg z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz wywołania trudnych do odwrócenia skutków, wykonaniem uchwały, której skarżące zarzucają naruszenie procedury podjęcia poprzez brak właściwego powiadomienia rodziców o zamiarze likwidacji szkoły. Jak skarżące uzasadniały wniosek o wstrzymanie, definitywne zlikwidowanie szkoły z dniem 31.08.2011r. naruszy uzasadniony interes rodziców, gdyż uniemożliwi uczniom zamieszkałym na terenie obwodu Szkoły Podstawowej w B., prawidłową realizację obowiązku szkolnego. Ich zdaniem likwidacja szkoły wpłynie na pogorszenie warunków dydaktycznych, opiekuńczych i wychowawczych uczniów, wydłuży drogę do szkoły, obniży poziom bezpieczeństwa, a co więcej zwiększy ilość i liczebność klas. Pismami z dnia 16.08.2011r. (złożonymi w sądzie w dniu 18.08.2011r.) skarżące ponowiły prośbę o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały, wnosząc jednocześnie o szybkie rozpoznanie wniosków. Powtórzyły argumentację ze skarg, podkreślając zbliżającą się datę likwidacji szkoły oraz stwierdzając, iż zaistniały stan rzeczy stwarza niepewność, co do miejsca dalszego kształcenia ich dzieci. Pismami z dnia 19.08.2011r.(daty nadania w urzędzie pocztowym) skarżące po raz kolejny ponowiły prośbę o niezwłoczne rozpoznanie wniosków o wstrzymanie wykonania uchwały z uwagi na ustalony na dzień 26.08.2011r. termin przekazania przez dyrektora Szkoły Podstawowej w B. budynku placówki. Rada Miejska w S. w odpowiedzi na doręczone jej wnioski o wstrzymanie wykonania uchwały, podtrzymała stanowisko zajęte w odpowiedzi na skargę wnosząc o odrzucenie skarg z uwagi na brak tożsamości podmiotu, który wzywał radę do usunięcia naruszenia prawa (skarżące działające jako przedstawicielki Rady Rodziców) a podmiotami wnoszącymi skargi (indywidualnie skarżące). Podkreśliła, że działania skarżących są nakierowane na uzyskanie wstrzymania wykonania uchwały, co niewątpliwie pociągnie za sobą konsekwencje administracyjno-finansowe obciążające gminę. Organ wymienił, jakie do tej pory podjął działania związane z likwidacją szkoły w B. i zorganizowaniem dalszego kształcenia uczniom likwidowanej placówki, w Szkole Podstawowej w S., wskazując na dalekie zaawansowanie tych działań. Rada Miejska w S. zaprzeczyła zarzutom, co do pogorszenia warunków kształcenia dzieci oraz zaprzeczyła zarzutom skarg, co do naruszenia procedury likwidacji placówki. Z poczynionych z urzędu przez sąd administracyjny ustaleń wynika, że zaskarżona uchwała nie została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego (dowód: notatki urzędowe sporządzone przez pracownika sądu z rozmowy telefonicznej z pracownikiem Urzędu Wojewódzkiego w B.). Zarządzeniami z dnia 25.08.2011r. sprawy IISA/Bk 534/11 i IISA/Bk 535/11 zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia z uwagi na to, że mogły być objęte jedną skargą jako, że przedmiotem zaskarżenia w każdej ze spraw jest ta sama uchwała. W konsekwencji połączenia spraw, oba wnioski o wstrzymanie zostały rozpoznane pod sygnaturą akt wcześniej zarejestrowanych tj. IISA/Bk 534/11, a sprawa IISA/Bk 535/11 została w repertorium SA zakreślona. Sąd zważył, co następuje: Wnioski o wstrzymanie wykonania uchwały podlegały uwzględnieniu. Ustawa z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidziała dopuszczalność orzekania przez sąd na wniosek skarżącego o wstrzymaniu wykonania uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego, zarówno o charakterze indywidualnym, jak i generalnym. Przepis art. 61 par. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że po przekazaniu skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności zaskarżonych do sądu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. W stosunku do uchwały rady gminy o likwidacji szkoły, podjętej w oparciu o art. 59 ustawy o systemie oświaty, brak jest szczególnej regulacji ustawowej wyłączającej dopuszczalność wstrzymania wykonania uchwały. Po wniesieniu skargi za pośrednictwem organu, jej wykonanie może być wstrzymane z urzędu bądź na wniosek przez sam organ, jak stanowi art. 61 par. 2 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, po przekazaniu skargi sądowi o wstrzymaniu wykonania uchwały orzekać może tylko sąd i wyłącznie na wniosek skarżącego. Wynikające treści art. 61 par. 3 wykluczenie tzw. ochrony tymczasowej dotyczy wyłącznie przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie. Przepisy prawa miejscowego, czyli akty normatywne zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, wchodzą w życie po upływie 14 dni od ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy, przy czym ogłoszenie takiego aktu następuje w dzienniku urzędowym (vide: art. 4 ust. 1 ustawy z 20.07.2000r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (t.j. Dz. U. z 2010, Nr 17, poz. 95 ze zmian.) w związku z art. 42 ustawy o samorządzie gminnym. Warunkiem zatem wejścia w życie aktu prawa miejscowego jest jego opublikowanie w wojewódzkim dzienniku urzędowym (vide: art. 13 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych...(...)). W uzasadnieniu uchwały z dnia 29.11.2010r. sygn. I OPS 2/10, podjętej przez skład 7 sędziów NSA, został wypowiedziany pogląd, że zważywszy na niedookreślony krąg osób, których dotyczy uchwała o likwidacji szkoły oraz normatywny jej charakter, podjęta na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty uchwała o likwidacji szkoły jest aktem generalnym o charakterze normatywnym, a zatem aktem prawa miejscowego. W konsekwencji taki akt dla skutecznego wejścia w życie podlega obowiązkowi publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Z ustaleń sądu wynika zaś, że zaskarżona uchwała nie została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego, co dla potrzeb rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania oznacza, że nie dotyczy jej wyłączenie z dopuszczalności udzielenia tzw. ochrony tymczasowej, o którym to wyłączeniu mowa w art. 61 par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przesłankami wstrzymania aktu prawa miejscowego, który nie wszedł w życie są na zasadach ogólnych: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przepisie art. 61 par. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotna i trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. post. NSA z 16.07.2008r. sygn. IIGZ 139/08, Lex nr 493849, post. NSA z 2.12.2008r sygn. I OZ 1074/05 – http: // orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaistnienie w niniejszej sprawie opisanych wyżej przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały jest oczywiste. Definitywne zakończenie procesu faktycznej likwidacji szkoły, realizowanego na podstawie kwestionowanej uchwały, a którego zakończenie przypada na 31.08.2011r., uczyni bezprzedmiotowym udzielanie skarżącym ochrony prawnej, jakiej się domagają w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Efektywna ochrona uprawnień podmiotowych stron wnoszących skargę wymaga zabezpieczenia ich interesów prawnych. Udzielając skarżącym żądanej ochrony tymczasowej sąd nie mógł brać pod uwagę okoliczności związanych z ekonomiczną celowością likwidacji placówki, czy konsekwencjami administracyjno – finansowymi obciążającymi gminę w wypadku zatrzymania procesu likwidacji szkoły. Wstrzymanie wykonania uchwały służy bowiem wyłącznie ochronie strony skarżącej. Sąd nie mógł też na tym etapie oceniać merytorycznie sprawy poprzez pryzmat zarzutów stawianych procedurze podjęcia uchwały. Udzielenie ochrony tymczasowej oznacza jednak niepodzielnie stanowiska Rady Miejskiej w S. co do niedopuszczalności skargi z racji braku tożsamości podmiotu wzywającego do usunięcia naruszenia prawa a podmiotów noszących skargi. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa podpisały skarżące, będące matkami uczniów uczęszczających do likwidowanej szkoły, czego nie kwestionuje organ, a nadto Rada Rodziców, która stanowi społeczny organ systemu oświaty, w ogóle jest pozbawiona przymiotu zdolności sądowej i procesowej, a w konsekwencji także zdolności administracyjnoprawnej. Dodać należy, że skargę na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym mogą także wnosić osoby pełniące funkcje w organach gminy i gminnych jednostkach organizacyjnych, jeżeli wykazują naruszenie swego indywidualnego interesu prawnego. Interes wszystkich rodziców dzieci, reprezentowanych przez radę rodziców, jest sumą indywidualnych interesów każdego z nich. Działając w imieniu wszystkich rodziców na etapie wezwania do usunięcia naruszenia prawa, skarżące będące jednymi z tych rodziców, działały w ochronie swoich indywidualnych uprawnień, co potwierdziły wnosząc skargi. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji (art. 61 par. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).-