II SA/Bk 535/13
WyrokWSA w Białymstoku2013-11-12
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Anna Sobolewska-Nazarczyk, Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brama przesuwna, stanowiąca część ogrodzenia, która przesuwa się na zewnątrz działki, narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w szczególności § 42 ust. 1?Ratio decidendi
Brama przesuwna, która przesuwa się na zewnątrz działki, narusza § 42 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który stanowi, że bramy i furtki nie mogą otwierać się na zewnątrz działki. Sąd uznał, że pojęcie 'bramy' w tym przepisie należy interpretować szeroko, uwzględniając rozwój techniki i celowościowe rozumienie przepisu, który ma na celu minimalizację niebezpieczeństw związanych z umieszczaniem bram na zewnątrz ogrodzeń od strony ulic.Stan faktyczny
Skarżąca M. S. wniosła o nakazanie sąsiadowi, R. D., usunięcia przesuwnej bramy zainstalowanej częściowo na jej nieruchomości i na zewnątrz ogrodzenia. Organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę bramy jako wykonanej bez wymaganego zgłoszenia i niezgodnie z przepisami technicznymi. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, odmawiając nakazania czynności, uznając, że przepisy dotyczące bram nie obejmują bram przesuwnych. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów technicznych i interesu osób trzecich.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 2013 r. oraz stwierdzenie, że decyzja ta nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzenie od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącej M. S. kwoty 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.),, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 października 2013 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania określonych czynności bądź robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącej M. S. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności:
Skarżąca Pani M. S., pismem z dnia 5 marca 2013 roku. zwróciła się do Powiatowego inspektora Nadzoru Budowlanego w B. o dokonanie sprawdzenia legalności zainstalowanej przesuwnej bramy przez sąsiada Pana R. D. Powyższa brama, zdaniem skarżącej, przesuwa się częściowo po jej nieruchomości i jest zamontowana na zewnątrz ogrodzenia.
Kontrola dokonana w dniu 19 marca 2013 roku przez organ I instancji potwierdziła okoliczności zamontowania przesuwanej bramy na zewnątrz ogrodzenia częściowo na fundamencie Pana R. D. oraz na fundamencie Pani M. S. w 3 metrowym odcinku tego fundamentu. Organ sporządził także dokumentację fotograficzną, obrazującą przedmiotową inwestycję. Po zawiadomieniu stron w trybie art. 10 kpa – inwestor Pan R. D., złożył do akt decyzję Prezydium PRN w B. – Wydział budownictwa i architektury z dnia [...] października 1972 roku, nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę ogrodzenia działki przy ulicy D., będącą własnością Pana R. D. – wraz z dwoma projektami technicznymi i ich opisem – również z 1972 roku. Ponadto inwestor dołączył do akt decyzję zastępcy Burmistrza S. z dnia [...] grudnia 2008 roku, nr [...] dotyczącą zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym drogi gminnej nr [...] w S. (ul. P.) bramy o powierzchni 0,32m2 od 23 grudnia 2008 roku do 31 grudnia 2008 roku i lata następne – oraz ustalenia opłaty za umieszczenie urządzenia w kwocie 20 złotych za każdy rok.
Po zbadaniu całości materiału dowodowego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 roku, nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku –Prawo budowlane – nakazał Panu R. D. rozbiórkę bramy wjazdowej przesuwanej w istniejącym ogrodzeniu posesji w S. przy ulicy P. – bez wymaganego przepisami zgłoszenia, niezgodnie z przepisami techniczno – budowlanymi. Organ pierwszej instancji uznał, że inwestor nie posiada zgłoszenia budowy bramy przesuwanej, zaś umieszczenie jej w pasie drogowym o powierzchni 0,32 m2 nie upoważniało do zamontowania bramy przesuwanej w taki sposób ponieważ jest to niezgodne z § 42, jak również z § 41 rozporządzenia o warunkach technicznych.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Pan R. D. twierdząc, że ogrodzenie jego posesji powstało legalnie w oparciu o decyzję z dnia 30 października 1972 roku i poddawane było bieżącej konserwacji. W wyniku jednej z takich konserwacji w 1994 roku – przekształcono bramę na przesuwaną , zaś w 2007 roku zainstalowano napęd elektryczny. Odwołujący się stwierdził także, ze rozbiórka może dotyczyć obiektu budowlanego, a nie bramy, która jego zdaniem, jest częścią ogrodzenia. Ponadto wyżej wymieniona brama nie stanowi żadnego zagrożenia.
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] maja 2013 roku, nr [...] – na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa – uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o odmowie nakazania inwestorowi określonych czynności bądź robót budowlanych przy bramie wjazdowej przesuwanej w istniejące ogrodzenie w S. przy ulicy P. W uzasadnieniu swego stanowiska organ odwoławczy podkreślił, że przepisy § 42 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – nie mają zastosowania w sprawie niniejszej bowiem ustawodawca wymienia tylko bramy i furtki, natomiast nie odnosi się do bram przesuwanych. Zastosowane zaś rozwiązanie przez inwestora nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i zwierząt, a świadczy o tym decyzja o pozwoleniu na zajęcie pasa drogowego, którą Pan R. D. otrzymał.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Białymstoku wywiodła Pani M. S., zarzucając organowi naruszenie § 42 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez przyjęcie, że brany przesuwane nie podlegają ocenie organów nadzoru budowlanego, z uwagi na niewyszczególnienie ich w wyżej wymienionym przepisie. Skarżąca podniosła także zły stan techniczny powyższej bramy oraz naruszenie interesu osób trzecich, których zdaniem skarżącej, organ nie stwierdził wbrew zebranemu materiałowi dowodowemu w sprawie.
W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, bowiem organ odwoławczy wydał decyzję, która nie odpowiada prawu.
Początkowo organ, uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, zasadnie przyjął, że przedmiotowa brama jest, w myśl art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (t.j. Dz.U.Nr 156, poz. 1118 z 2006 roku z poźn. zm.), urządzeniem budowlanym. W związku z czym realizacja powyższego urządzenia
w postaci bramy, stanowiącej część ogrodzenia od strony ulicy, wymaga w świetle art. 29 ust. 1 pkt 23 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 cytowanej wyżej ustawy, zgłoszenia właściwemu organowi. Ponieważ skarżący obowiązku tego nie dopełnił, organ stosując procedurę naprawczą, wynikającą z art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, analizował treść § 42 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W konsekwencji organ doszedł do wniosku, że przedmiotowa brama przesuwana nie narusza wyżej wymienionego przepisu, bowiem nie została w nim wyszczególniona.
Stanowiska powyższego organu nie można uznać za zasadne. Zgodnie
z treścią § 42 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U.Nr 75, poz. 690 z 2002 roku z późn. zm.), który stanowi: "bramy i furtki nie mogą otwierać się na zewnątrz działki", należy uznać, że przedmiotowa brama przesuwana mieści się w zakresie sformułowania "bramy", zawartego w cytowanym powyżej przepisie, a więc nie może być usytuowana na zewnątrz nieruchomości. Organ odwoławczy przyznaje, co prawda że przepis powyższy był trudny do zinterpretowania, ale zdaniem Sądu, są to twierdzenia nieuzasadnione, bowiem w razie jakichkolwiek wątpliwości należy zastosować wykładnię logiczną i celowościową przepisu i odpowiedzieć na pytanie: "co ustawodawca chciał powiedzieć poprzez treść tego przepisu lub jaki chciał osiągnąć cel?". W konkretnej sprawie już treść § 41 cytowanego rozporządzenia świadczy
o tym, ze ustawodawca chciał zminimalizować wszystkie niebezpieczeństwa
i utrudnienia jakie niesie ze sobą umieszczanie bram i furtek na zewnątrz ogrodzeń od strony ulic. W konsekwencji zawarł zapis w § 42 ust. 1 wymienionego wyżej rozporządzenia o zakazie otwierania bram i furtek na zewnątrz ogrodzeń, przy czym, zdaniem Sądu, pojęcie "bram" należy interpretować szeroko, bowiem z rozwojem techniki ustawodawca nie jest w stanie enumeratywnie wymieniać wszystkich rodzajów, sposobów i technik posadowienia bram. Gdyby przyjąć rozumowanie organu odwoławczego, to należałoby uznać za zgodne z przepisem posadowienie bardzo modnych ostatnio, bram podnoszonych do góry, co w konsekwencji stałoby się zaprzeczeniem sensu i logiki wynikającego z § 42 ust. 1 rozporządzenia.
Trzeba zaznaczyć, że ustawodawca konsekwentnie podtrzymuje zakaz otwierania bram i furtek na zewnątrz we wszystkich kolejnych ustawach z zakresu prawa budowlanego, świadczą o tym również, dołączone do akt sprawy przez Pana R. D., projekty techniczne ogrodzenia sporządzone w 1972 roku, gdzie bramy i furtki zaprojektowane są do otwierania się wewnątrz działek.
Należy również podkreślić, że podnoszony przez Pana R. D. fakt uzyskania decyzji z dnia [...] grudnia 2008 roku, nr [...] w przedmiocie pozwolenia na umieszczenie w pasie drogowym bramy i ustalenie opłaty – nie ma znaczenia w sprawie niniejszej. Decyzja powyższa potwierdza jedynie fakt posadowienia przedmiotowej bramy na zewnątrz i tylko w tym zakresie ma znaczenie dla przedmiotowej sprawy. Zarządca drogi ocenia stan faktyczny na podstawie ustawy o drogach publicznych, zaś obowiązkiem organu odwoławczego w tej sprawie było orzekanie na podstawie prawa budowalnego i rozporządzenia wykonawczego do tego prawa. Nie było też podstaw do odsyłania stron na drogę postępowania cywilnego, bowiem zebrany materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, że mają tu zastosowanie przepisy wykonawcze do prawa budowalnego (§42 ust. 1).
Konkludując, skoro Pan R. D. nie zgłosił w 2007 roku posadowienia bramy przesuwanej właściwemu organowi, a brama ta nie odpowiada przesłankom wynikających z § 42 ust. 1 cytowanego rozporządzenia wykonawczego do prawa budowlanego, to zaskarżona decyzja narusza prawo i nie może się ostać w obrocie prawnym.
Mając całokształt okoliczności na względzie Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2002 roku, poz. 270 ze zmianami) i stwierdził w myśl art. 152 powyższej ustawy w jakim zakresie nie może być ona wykonana.
O kosztach zaś rozstrzygnął zgodnie z treścią art. 20 cytowanej wyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło