II SA/Bk 536/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 listopada 2007 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi M. M. – R. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 309,80 (trzysta dziewięć złoty osiemdziesiąt groszy) złotych tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego wykonane na zasadzie prawa pomocy.- Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2007r. nr [...] Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję Burmistrza S. z dnia [...] kwietnia 2007r. nr [...] o wymeldowaniu J. S. z pobytu stałego w S. ul. [...]. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia: Wnioskiem z dnia 8 marca 2007r. E. S. wystąpiła do Burmistrza S. o wymeldowanie z miejsca stałego pobytu pod adresem S. ul. [...] swojego męża J. S. Organ I instancji po przesłuchaniu wnioskodawczyni, jej męża oraz siostry wnioskodawczyni – R. M., decyzją z dnia [...] kwietnia 2007r., powołując się na treść art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych orzekł o wymeldowaniu J. S. Organ stwierdził, że w sprawie spełniona została przesłanka stałego i dobrowolnego opuszczenia miejsca stałego pobytu. W odwołaniu od tej decyzji J. S. podniósł, że nie opuścił dobrowolnie swojego mieszkania, lecz został zmuszony przez żonę do oddania kluczy. Spełnił żądanie żony bo chciał uniknąć "większej sytuacji konfliktowej pomiędzy nim a żoną oraz ze względu na dobro małoletnich dzieci". W dniu 3 marca 2007r. próbował wejść do mieszkania, lecz nie został do niego wpuszczony. Był więc zmuszony do zabrania części rzeczy niezbędnych do codziennego użytku. Do przedmiotowego lokalu próbował wejść jeszcze kilkakrotnie ale żona go wyrzucała. Odwołujący podał, że nie podejmował żadnych środków prawnych w celu wejścia do mieszkania, ponieważ żona wielokrotnie bezpodstawnie wyrzucała go z mieszkania ale po jakimś czasie wpuszczała go ponownie. J. S. podał, że aktualnie mieszka u brata, ale tylko do czasu wyjaśnienia sprawy. Wojewoda P. po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją z dnia [...] maja 2007r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ odwoławczy wskazując na treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i konieczność wykazania przesłanki wymeldowania w postaci opuszczenia lokalu ( trwałego i dobrowolnego) powtórzył za organem I instancji, że J. S. dobrowolnie opuścił miejsce stałego pobytu. W ocenie organu świadczą o tym takie okoliczności jak oddanie kluczy oraz zabranie z lokalu wszystkich swoich rzeczy osobistych. W skardze na tę decyzję, wniesionej do sądu administracyjnego, J. S. podniósł raz jeszcze argumenty przywołane w odwołaniu i ponownie stwierdził, że został zmuszony do opuszczenia mieszkania. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji o ponownym zameldowaniu. Organ w odpowiedzi na skargę, podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego lub czasowego. Wyłączną przesłanką wymeldowania określonej osoby z oznaczonego lokalu jest fakt opuszczenia przez nią tego lokalu. Legalność decyzji dokonującej wymeldowania w trybie art. 15 ust. 2 w/w ustawy zależy od nadania właściwego znaczenia terminowi opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego lub czasowego bez wymeldowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu przedmiotowego przepisu jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne ( vide: wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001r., V S.A. 3169/00, LEX nr 50123). W świetle powyższego przedmiotem postępowania administracyjnego było ustalenie czy w niniejszej sprawie zaszły przesłanki uzasadniające wymeldowanie J. S. z pobytu stałego w lokalu nr [...] położonego w S. przy ul. [...]. W ocenie Sądu Administracyjnego zarówno ustalenia faktyczne jak i rozważania prawne organu II instancji w tej mierze są słuszne i zasługują na aprobatę. Bezspornym w sprawie pozostawał, nie kwestionowany przez żadną ze stron, fakt że J. S. w lokalu nr [...] położonym w S. przy ul. [...] nie zamieszkuje od dnia 1 marca 2007r. Kwestią sporną było natomiast ustalenie, czy opuszczenie mieszkania miało charakter dobrowolny. W tej kwestii bowiem stanowiska małżonków były skrajnie odmienne. W toku wszystkich etapów postępowania E. S. twierdziła, że mąż opuścił mieszkanie dobrowolnie, podczas gdy J. S. twierdził, że do opuszczenia mieszkania został zmuszony przez żonę. Organ II instancji przyjął za udowodnione, że J. S. dobrowolnie opuścił miejsce stałego zameldowania. Ustalenie to mające w sprawie zasadnicze znaczenie dla możliwości zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jako podstawy prawnej wymeldowania, zostały – w ocenie sądu administracyjnego – należycie udowodnione i ocenione w toku postępowania administracyjnego. A mianowicie organ zasadnie przyjął, że o dobrowolności opuszczenia mieszkania przez skarżącego świadczą takie okoliczności jak: oddanie kluczy żonie oraz zabranie z mieszkania wszystkich swoich rzeczy osobistych. W tym miejscu wskazać należy, że za dobrowolne opuszczenie lokalu nie może być uznane takie opuszczenie do którego strona została zmuszona ale pod warunkiem, że strona ta podjęła przewidziane prawem środki w celu obrony swych praw do przebywania w tym lokalu, albo jeżeli fakt zmuszenia do opuszczenia lokalu jest oczywisty lub został stwierdzony w postępowaniu karnym ( vide: wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001r., sygn. akt V S.A. 3078/00, LEX nr 78937). W sprawie niniejszej skarżący nie podjął przewidzianych prawem środków w celu obrony swych praw do przebywania w spornym lokalu, fakt zmuszenia do opuszczenia lokalu nie został stwierdzony w postępowaniu karnym. Natomiast podejmowane przez skarżącego próby powrotu do lokalu po pierwsze nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym a po wtóre w konfrontacji z takimi okolicznościami jak oddanie kluczy i zabranie rzeczy osobistych z lokalu nie mogą świadczyć o braku dobrowolności opuszczenia lokalu. Z tych też względów Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.