II SA/Bk 538/21

PostanowienieWSA w Białymstoku2021-08-12

Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny jest właściwy do wydania orzeczenia nakazującego organowi administracji publicznej wprowadzenie zakazu stosowania określonych środków (testów PCR, maseczek ochronnych) w sytuacji, gdy zakazy te wynikają z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, a skarżący nie kwestionuje konkretnego aktu administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do wydania orzeczenia nakazującego organowi administracji publicznej wprowadzenie zakazu stosowania środków, które wynikają z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Kontrola sądów administracyjnych obejmuje jedynie akty i czynności organów administracji publicznej wymienione w art. 3 PPSA, a nie ocenę globalnych działań organów w zakresie wdrażania przepisów prawa.
Stan faktyczny
Fundacja N. złożyła skargę na działanie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B., domagając się wydania przez sąd orzeczenia nakazującego wprowadzenie zakazu stosowania testów PCR oraz maseczek ochronnych w województwie. Skarżąca nie kwestionowała konkretnej decyzji administracyjnej, lecz domagała się od sądu nakazania organowi podjęcia określonych działań w oparciu o przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Organ wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej.
Rozstrzygnięcie
Sąd odrzucił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi Fundacji N. w B. na działanie P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. w przedmiocie braku wprowadzenia zakazu stosowania w województwie p. testów PCR oraz maseczek ochronnych p o s t a n a w i a odrzucić skargę , Pismem z dnia 11 czerwca 2021r., zarejestrowanym jak skarga na działanie P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B., Fundacja N. wniosła o wszczęcie przez sąd administracyjny postępowania wobec Wojewódzkiego Inspektoratu Sanitarno-Epidemiologicznego w B. z żądaniem wydania przez sąd "orzeczenia w trybie pilnym i uproszczonym wraz z nadaniem wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności" w sprawie wydania całkowitego zakazu stosowania w województwie p. testów PCR oraz maseczek ochronnych w celach ochrony przed wirusem Sars -2 Covid-19 i natychmiastowego wycofania ich z rynku. P. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Jednocześnie poinformował sąd, że na zawarty w skardze wniosek udzielił skarżącej Fundacji odpowiedzi na piśmie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Sąd administracyjny obowiązany jest w pierwszej kolejności ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: "p.p.s.a."), jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wówczas skarga podlega odrzuceniu. Skarga niniejsza podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna albowiem przedmiot zaskarżenia nie mieści się w katalogu aktów organów administracji publicznej podlegających kontroli sądu administracyjnego a przepisy prawne nie przewidują kontroli sądu administracyjnego nad prawidłowością globalnych działań organów inspekcji sanitarnej, wdrażających powszechnie obowiązujące przepisy prawa w zakresie zapobiegania oraz zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Katalog zaskarżalnych do sądu administracyjnego aktów organów administracji publicznej zamieszczony jest w przepisie art. 3 par. 2 i 2a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do art. 3 par. 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: (1) decyzje administracyjne; (2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; (3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; (4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; (4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; (5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; (6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; (7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; (8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; (9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z art. 3 par. 2a P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 par. 2 K.p.a. a także – jak stanowi art. 3 par. 3 P.p.s.a. - w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Przytoczony wyżej katalog aktów organów administracji publicznej, mogących być przedmiotem skargi, jednoznacznie wskazuje, że zaskarżalne do sądu administracyjnego mogą być jedynie działania organów administracji publicznej podejmowane w wymienionych wyżej formach, których wydanie jest efektem stosowania przez organ in concreto przepisów prawa administracyjnego. Formą działania administracji jest bowiem określony przepisem prawa typ konkretnej czynności organu administracji, czyli rodzaj podejmowanego działania (vide: definicja wg. J. Starościaka podana w publikacji "Prawne formy działania administracji, Warszawa 1957, str.14). Z treści skargi wprost wynika, że skarżąca Fundacja nie kwestionuje podjętego w formie zaskarżalnej przez P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. aktu administracyjnego ale wnosi o wydanie przez sąd wyroku nakazującego organowi wprowadzenie na obszarze województwa p. całkowitego zakazu stosowania testów PCR oraz maseczek ochronnych w celach ochrony przed wirusem Sars -2 Covid-19 i natychmiastowego wycofania ich z rynku. Zakazy powyższe wynikają wprost z przepisów prawa powszechnie obowiązującego a rolą sądu administracyjnego nie jest ocena ogólnego stanu prawnego ale prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej konkretnych norm prawa administracyjnego wyłącznie przy wydawaniu aktów zaskarżalnych do sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę odrzucił (art. 58 par. 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło