II SA/Bk 54/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Małgorzata Roleder (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. H., D. S., A. K., E. K., M. P., T. Z. i A.S. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a odrzucić skargę A. K., M. P., T. Z. i A.S. K. H., D. S., A. K., E. K., M. P., T. Z. i A. S. złożyli skargę na decyzję Wojewody P. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o oddalenie skargi, jednocześnie wskazując, iż skarżący – A. K., M. P., T. Z. i A. S. nie posiadają legitymacji prawnej do wniesienia przedmiotowej skargi z uwagi na to, że nie brali udziału w postępowaniu przed organem II instancji. W/w nie odwoływali się od decyzji Starosty B., nie otrzymali też decyzji organu II instancji z dnia [...] listopada 2007 r. WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W B. ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE. Wniesienie skargi przez A. K., M. P., T. Z. i A. S. jest niedopuszczalne. Zgodnie z treścią art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny oraz w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich i organizacja społeczna, jeżeli sprawa mieści się w zakresie jej statutowej działalności i brała ona udział w postępowaniu administracyjnym. Legitymacja do złożenia skargi została oparta na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić - co do zasady - podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Kryterium "interesu prawnego" ma zatem charakter materialnoprawny. Innymi słowy interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się, tym, iż działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku. Akt, czynność lub bezczynność organu administracji musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1996 r., II SA 74/96 - ONSA 1997 Nr 2 poz. 89). Przypomnieć trzeba, iż w orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r., I SA 1748/83). Wprawdzie oba te orzeczenia wydane zostały na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), niemniej jednak zachowały aktualność pod rządami obecnie obowiązującej ustawy. W tym miejscu podnieść należy, iż aktualna regulacja nie zrywa łączności między definicją strony postępowania administracyjnego a definicją uprawnionego do wniesienia skargi. Wynika to z faktu, iż o możliwości żądania wszczęcia postępowania przed sądem administracyjnym decydują przesłanki zbliżone do tych, które stanowią podstawę legitymacji procesowej strony w postępowaniu administracyjnym jurysdykcyjnym. W administracyjnym postępowaniu interes prawny musi być wywodzony przede wszystkim z przepisów prawa materialnego, w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być on oparty także o przepisy prawa procesowego lub ustrojowego. Uprawnienie do złożenia skargi uzależnione jest zatem od wykazania interesu prawnego pojmowanego jako istnienie związku między strefą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a aktem lub czynnością organu administracji publicznej" (Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 2003, str. 424). Stąd osoba nie mająca interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. W rezultacie skarga wniesiona przez podmiot, który a limine nie może mieć legitymacji skargowej podlega odrzuceniu, natomiast stwierdzenie w toku postępowania, że wnoszący skargę nie legitymuje się interesem prawnym powoduje oddalenie skargi. Przedstawione powyżej uwagi w kontekście stanu faktycznego zaistniałego w niniejszej sprawie, w szczególności zaś okoliczności, iż zaskarżona decyzja adresowana jest do innego podmiotu niż wnoszący skargę a skarżący nie uczestniczyli w żadnym stadium postępowania administracyjnego skłania do uznania, iż A. K., M. P., T. Z. i A. S. wnosząc skargę dokonali czynności procesowej, do której nie byli uprawnieni w świetle art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Jeżeli nawet pojęcie strony postępowania sądowoadministracyjnego jest pojęciem szerszym niż wynikające z definicji strony według art. 28 ust. 2 ustawy prawo budowlane (lex specialis w stosunku do art. 28 kpa), to nie oznacza to, iż między obu pojęciami nie ma ścisłego związku. Stroną postępowania sądowoadministracyjnego będzie mianowicie strona postępowania administracyjnego (odpowiadająca właściwościom określonym w art. 28 ust. 2 ustawy prawo budowlane), jeśli wyczerpie środki przewidziane w art. 50 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ale również - podmiot nieuczestniczący w postępowaniu administracyjnym, o ile ma interes prawny we wniesieniu skargi. Przy czym jak już wyżej wskazano, interes prawny należy wykazać tak w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowoadministracyjnym, by zyskać możność bycia stroną tych postępowań (być legitymowanym do wniesienia skargi w postępowaniu sądowym). Tak rozumianego przymiotu strony A. K., M. P., T. Z. i A. S. nie wykazali, brak jest bowiem łączności między treścią zaskarżonej decyzji a prawną sytuacją skarżących. Okoliczności te w świetle przedstawionych wywodów odnośnie warunków, jakie muszą być spełnione przy wniesieniu skargi, powodują, że w/w nie mają czynnej legitymacji procesowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Wyłącza to możliwość oceny zaskarżonej decyzji (na skutek skargi wniesionej przez te osoby) przez sąd administracyjny, który "wszczyna postępowanie na podstawie skargi wniesionej przez uprawniony podmiot" (art. 50 cytowanej ustawy). Jako, że posiadanie uprawnienia do złożenia skargi do sądu administracyjnego stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, a skarżący takiej legitymacji nie posiadają, skarga A. K., M. P., T. Z. i A. S. na mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) podlegała odrzuceniu.