II SA/Bk 540/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 29 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2009 roku, Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie o umorzenie spłaty części pożyczki p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. E. O. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oświadczając, iż prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Wnioskodawca uzyskuje dochód z tytułu renty wypadkowej w wysokości 350 zł miesięcznie (taka kwota zostaje po zapłaceniu alimentów) oraz z tytułu zasiłku stałego z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. w kwocie 52 zł. Skarżący od 2009 roku ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności z powodu schorzeń okulistycznych, kardiologicznych i laryngologicznych. Ponadto jest rozwiedziony. Wnioskodawca dodatkowo podkreślił, iż miesięcznie na leki wydaje około 300 zł i dodatkowo korzysta z pomocy opieki społecznej. Majątek skarżącego stanowi mieszkanie o powierzchni [...] m², które zajmuje w sumie 5 osób. Poza tym wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, oszczędności, czy też innych przedmiotów wartościowych (k. 9-11). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 11 września 2009 roku (k. 13) E. O. podniósł, iż mieszka w bloku ze swoją rodziną, ale zajmuje jedynie jeden pokój o powierzchni [...] m2 i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Pozostałą część mieszkania zajmuje była żona wraz z dziećmi. Wskazał ponadto, iż aktualnie otrzymuje zasiłek stały w kwocie 129,21 zł miesięcznie z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. oraz inną pomoc społeczna na leki, czynsz mieszkaniowy oraz energie elektryczną itp. (k. 15). Do akt sprawy wnioskodawca dołączył: decyzję o waloryzacji renty i potrącaniu świadczeń alimentacyjnych (k. 16-17), decyzję o przyznaniu świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej i potrącaniu części tej kwoty na poczet należności komorniczych (k. 18-19), decyzję o przyznaniu świadczenia pieniężnego na zakup żywności, zasiłku celowego na leki i leczenie, dofinansowanie do opłat mieszkaniowych oraz remontu mieszkania (k. 20 – 21). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów postępowania stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna E. O. oraz ustalone w sprawie okoliczności uzasadniają przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Należy bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się w oparciu o dochód uzyskiwany z tytułu renty chorobowej w wysokości 810,12 zł miesięcznie - po dokonaniu potrąceń świadczeń alimentacyjnych (tj. 362,66 zł) i wymaganych składek skarżącemu pozostaje kwota 337,55 zł (k. 9-11, 15-17). Ponadto aktualnie skarżący otrzymuje zasiłek stały w wysokości 129,21 zł, z którego potrącane są należności komornicze. Ostatecznie zatem wnioskodawca otrzymuje z tego tytułu kwotę 51,68 zł (k. 18-19). Dodatkowo E. O. otrzymał z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. w sierpniu 2009 roku świadczenie pieniężne na zakup artykułów żywnościowych w wysokości 60 zł, zasiłek celowy na leki i leczenie w wysokości 100 zł, dofinansowanie do opłat mieszkaniowych w wysokości 100 zł oraz dofinansowanie do remontu mieszkania w wysokości 100 zł (k. 20-21). Skarżący zamieszkuje w pokoju o powierzchni [...] m², nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżącego tj. 389,23 zł (otrzymywana renta chorobowa oraz zasiłek stały), pozostającego na pokrycie podstawowych wydatków wnioskodawcy w połączeniu z brakiem oszczędności oraz złym stanem zdrowia pozwalają na stwierdzenie, iż E. O. nie jest w stanie zgromadzić dostatecznej ilości środków finansowych do równoczesnego zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz pokrycia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej. Sytuacja materialna wnioskodawcy w połączeniu z zakresem złożonego przez niego wniosku o przyznanie prawa pomocy uzasadnia zatem stwierdzenie, że ponoszenie przez E. O. kosztów sądowych we własnym zakresie, stanowi dla niego zbyt duże obciążenie finansowe i może spowodować uszczerbek w utrzymaniu koniecznym. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.