II SA/Bk 540/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Sędziowie sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 06 października 2011 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego - oddala skargę.- Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta S., z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], zobowiązującą P. G. do zwrotu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych w okresie od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r., osobie uprawnionej, w wysokości 4.800,00 złotych oraz odsetek ustawowych w kwocie 702,93 złotych na dzień wydania decyzji. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Sąd Rejonowy w S. wyrokiem z dnia [...] stycznia 2002 r. zobowiązał P. G. do alimentacji wobec córki – Ż. G. w kwocie po 400,00 złotych miesięcznie. Z uwagi na niewywiązywanie się przez dłużnika z tego obowiązku, Ż. G. stała się uprawniona do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W związku z tym MOPS w S. wypłacał jej to świadczenia w kwocie 400,00 złotych miesięcznie w okresie od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r. Jako, że dłużnik alimentacyjny zobowiązany jest do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłacanych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej łącznie z ustawowymi odsetkami, decyzją organu I instancji zobowiązano P. G. do zwrotu należności wypłacanych jego córce. Zobowiązany P. G. złożył odwołanie i podał, że zaskarżoną decyzję otrzymał w dniu 31 maja 2011 r., zaś odwołanie od dniej wysłał w dniu 1 czerwca 2011 r. Ponadto odwołujący się poinformował, że przedmiotowe pismo przekaże w kopiach do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w Strasburgu, Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w Hadze, Głównej Siedziby ONZ w Nowym Jorku, ponieważ kwestionowana decyzja złamała Powszechną Deklarację Praw Człowieka ustanowioną przez ONZ. Zaskarżoną decyzją żąda się natychmiastowego zwrotu należności, zaś decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. odroczono spłatę powyższej należności do 24 października 2013 r. Wymienione decyzje dotyczą tej samej kwoty, daty i okresu. Dlatego odwołujący się zrobi wszystko aby osoby za to odpowiedzialne poniosły odpowiedzialność dyscyplinarną. W tym celu zostaną przez niego uruchomione wszelkie znajomości, przez co doprowadzi do potraktowania jego osoby z uszanowaniem i godnością. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy rozstrzygniecie I – instancyjne i podało, że zasady pomocy państwa osobom uprawnionym do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, w przypadku bezskuteczności egzekucji, a także zasady i tryb postępowania w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz działania podejmowane wobec dłużników alimentacyjnych reguluje ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U nr 1, poz. 7 ze zm.). Według art. 3 ust. 1 ustawy - w przypadku bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych - osoba uprawniona może złożyć do organu właściwego wierzyciela wniosek o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego. Przy czym na użytek tejże ustawy - bezskuteczność egzekucji oznacza egzekucję, w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy niewyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych (...). Osobą uprawnioną jest natomiast osoba uprawniona do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna. W rozpatrywanej sprawie z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego wystąpiła A. T. jako przedstawicielka ustawowa córki – Ż. G., której na mocy decyzji z dnia [...] września 2009 r. Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych MOPS w S. przyznał to świadczenie w kwocie po 400,00 złotych miesięcznie na okres od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r., o czym został poinformowany dłużnik alimentacyjny pismem z dnia 21 października 2009 r. - stosownie do wymogu art. 27 ust. 7 ww. ustawy. Z akt rozpatrywanej sprawy wynika, że w okresie, w którym osoba uprawniona – Ż. G., otrzymywała świadczenie z funduszu alimentacyjnego komornik sądowy niewyegzekwował od dłużnika żadnych kwot na poczet alimentów. Z konstrukcji art. 27 ust. 1 i 2 ustawy wynika, że wydanie decyzji o zwrocie świadczeń alimentacyjnych wypłaconych z funduszu alimentacyjnego jest obowiązkiem obligatoryjnym organu, niezależnie od sytuacji finansowej i majątkowej w jakiej znajduje się dłużnik alimentacyjny. Organ odwoławczy poinformowała przy tym zainteresowanego, że w myśl art. 30 ust. 2 ww. ustawy istnieje możliwość umorzenia należności na wniosek dłużnika alimentacyjnego w całości lub w części, odroczenia terminu płatności albo rozłożenia na raty z uwzględnieniem sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego tego, że decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. odroczono termin spłaty należności do 24 października 2013 r. organ odwoławczy wyjaśnił, że wymienioną wyżej decyzją zmieniono termin płatności należności wypłaconych osobie uprawnionej z funduszu alimentacyjnego w wysokości ustalonej na podstawie decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], która dotyczy wypłaconych świadczeń w okresie od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. Natomiast zaskarżona decyzja dotyczy obowiązku zwrotu świadczeń wypłaconych w okresie zasiłkowym obejmującym termin od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r. Z decyzja tą nie zgodził się P. G. i wniósł skargę do sądu administracyjnego. W uzasadnieniu skargi podał, że do dnia 24 października 2013 r. przebywać będzie w ZK we W. i w związku z tym nie jest w stanie zapłacić tej sumy. Aktualnie nie ma żadnych środków finansowych. Jednak po opuszczeniu ZK na pewno ureguluje zadłużenie. Teraz jednak wnosi o odroczenie terminu płatności do dnia 25 października 2013 r., tj. do czasu zakończenia wykonywania kary pozbawienia wolności. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta S., z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], zobowiązującą skarżącego do zwrotu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych w okresie od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r., osobie uprawnionej, w wysokości 4.800,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi. Materialnoprawną podstawą orzeczeń w sprawie niniejszej był przepis art. 27 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. nr 1, poz. 7 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Przepis ten stanowi, że dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z odsetkami (ust. 1), które są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego (ust. 1a). Zgodnie z ust. 2 tego przepisu organ właściwy wierzyciela wydaje po zakończeniu okresu świadczeniowego decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymywanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Z uwagi na wymienione obowiązki dłużnika alimentacyjnego organ świadczący zaliczkę alimentacyjną przesyła mu informację o przyznaniu osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego; decyzję w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz informację o wysokości zobowiązań dłużnika alimentacyjnego wobec Skarbu Państwa (art. 27 ust. 7 ustawy). Przepis ten reguluje obowiązek zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na rzecz organu, który je wypłacał. W tym postępowaniu obowiązkiem organu właściwego wierzyciela jest jedynie ustalenie czy świadczenie zostało wypłacone na rzecz osoby uprawnionej i w jakiej wysokości. Organ nie jest natomiast uprawniony do badania sytuacji rodzinnej oraz materialnej zobowiązanego do zwrotu, gdyż kwestia ewentualnego umorzenia należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego jest rozstrzygana w odrębnym postępowaniu. Na wynik sprawy nie mogą mieć zatem wpływu okoliczności podniesione w skardze, dotyczące trudnej sytuacji życiowej skarżącego. Należy zatem podzielić stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że organ jest zobligowany po zakończeniu okresu świadczeniowego do wydania decyzji w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności, które otrzymała osoba uprawniona z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W sprawie niniejszej bezspornym jest, że P. G. jest dłużnikiem alimentacyjnym. Egzekucja zasądzonych od niego alimentów na rzecz córki okazała się bezskuteczna, co spowodowało, że wydana została w dniu [...] września 2009 r. decyzja przyznająca jej świadczenie z funduszu alimentacyjnego w wysokości 400,00 zł na okres od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r. Z akt sprawy wynika, że organ I instancji, zgodnie z przepisem art. 27 ust. 7 pkt 1 ustawy, przekazał skarżącemu informację o przyznaniu osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz informację o wysokości jego zobowiązań wobec Skarbu Państwa z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Prawidłowo została również wyliczona przez organy administracji kwota należności podlegających zwrotowi. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi Sąd zwraca uwagę skarżącemu, że jego trudna sytuacja materialna nie może spowodować odroczenia wydania rozstrzygnięcia o zwrocie wypłaconych uprawnionej świadczeń alimentacyjnych. Nakaz zwrotu kwot wypłaconych jako pomoc alimentacyjna jest bowiem obowiązkowy i nie zależy od sytuacji zobowiązanego. Te kwestie - na co trafnie zwróciło uwagę Samorządowe Kolegium Odwoławcze - mogą być natomiast uwzględnione w postępowaniu wszczętym na wniosek dłużnika o umorzenie, rozłożenie na raty albo odroczenie terminu płatności należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego (art. 30 ust. 2 ustawy). Mając to na uwadze, skoro skarżący - jak twierdzi - znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, powinien on rozważyć skorzystanie z uprawnienia określonego w art. 30 ust. 2 ustawy. Wystąpienie dłużnika o umorzenie, rozłożenie na raty albo odroczenie terminu płatności należności alimentacyjnych podlegających zwrotowi jest jedynym trybem, w którym organ ma możliwość uwzględniania możliwości dochodowych dłużnika i określenia ewentualnych korzystniejszych warunków spłaty. Przy czym należy mieć na uwadze, że dopóki nie ma ostatecznej decyzji, wydanej w trybie art. 27 ust. 2 o zwrocie przez określonego w niej dłużnika alimentacyjnego świadczenia w określonej kwocie, dopóty nie ma podstaw do umorzenia należności czy też odroczenia terminu jej płatności. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.