II SA/Bk 541/10

PostanowienieWSA w Białymstoku2010-12-14

Skład orzekający: Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, gdy skarżący nie wykazał braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek został uznany za niewiarygodny ze względu na rozbieżności między deklarowanymi dochodami a wydatkami oraz brak wyjaśnienia źródła pokrycia różnicy między nimi.
Stan faktyczny
R. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Wojewody P. o uchyleniu decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku. Skarżący przedstawił oświadczenie o sytuacji majątkowej, wykazując dochody z pracy małżonki, zasiłki rodzinne oraz dochód z gospodarstwa rolnego, a także szczegółowe wydatki i posiadany majątek. Organ sądowy stwierdził rozbieżności między dochodami a wydatkami oraz brak wyjaśnienia źródła pokrycia różnicy, co skutkowało odmową przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lipca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania do ponownego rozpatrzenia sprawy odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.- R. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką J. K. oraz uczącymi się dziećmi: A. K. ([...] lat); M. K. ([...] lat); J. K. ([...] lat); M. K. K. ([...] lat) i M. K. ([...] lat). Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowi dochód uzyskiwany przez skarżącego z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości 656,09 zł, wynagrodzenie z tytułu wykonywanej pracy w kwocie 1.850 zł otrzymywane przez J. K. oraz zasiłek rodzinny w wysokości 614 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi: nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, ciągnik rolniczy U. [...] rok prod. [...] oraz samochód osobowy S. [...] rok prod. [...]. R. K. spłaca kredyt hipoteczny, posiada zgromadzone oszczędności (k. 33 – 35). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 22 listopada 2010 r. (k. 56) wnioskodawca oświadczył, iż jest właścicielem domu o powierzchni [...] m², gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha (gospodarstwo dzierżawione o powierzchni [...] ha) oraz oszczędności w kwocie 2.000 zł. R. K. oprócz wzmiankowanego wyżej ciągnika jest właścicielem rozrzutnika obornika, przyczepy ciągnikowej, prasy kostkującej, pługa i kopaczki. Skarżący hoduje [...] krowy, [...] cieląt i [...] sztuki trzody chlewnej. W [...] r. wnioskodawca otrzymał dopłaty z Unii Europejskiej do prowadzonego gospodarstwa rolnego w kwocie 13.025,62 zł. W ciągu ostatnich trzech miesięcy R. K. nie uzyskał dochodu ze sprzedaży płodów rolnych. J. K. z tytułu wykonywanej pracy otrzymuje miesięczne wynagrodzenie w kwocie 1.312,03 zł netto. Wykazane wydatki miesięczne rodziny to: opłata za studia córki – 340 zł; dojazdy do B. na studia zaoczne – 50 zł; internat córki M. K. – 250 zł; dojazd do domu na weekendy – 60 zł; energia elektryczna – 170 zł; gaz z butli – 60; eksploatacja posiadanego samochodu osobowego - 200 zł; paliwo do ciągnika – 200 zł; opłata za wodę – 60 zł; wywóz śmieci – 11,90 zł; telefon i Internet – 100 zł; żywność – 1.800 zł; spłata raty kredytu wraz z odsetkami – 448 zł. Dodatkowo skarżący opłaca kwartalnie podatek rolny – 60 zł oraz składkę KRUS – 321 zł. Wnioskodawca ponosi również koszty związane z dzierżawą nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha tj. 5.500 zł rocznie. R. K. ma zaciągnięty kredyt na r. d. w wysokości 30.000 zł – do spłaty pozostało ponad 18.000 zł. Do akt sprawy R. K. dołączył: zaświadczenie o wynagrodzeniu J. M. K. z dnia [...] listopada 2010 r. (k. 60); zaświadczenie z Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] października 2010 r. dot. przychodów małż. K. w 2009 r. (k. 61-62); decyzje MOPS w K. z dnia [...] listopada 2010 r. dotyczącą przyznania zasiłku rodzinnego (k. 63-65); decyzje Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] października 2009 r. i z dnia [...] listopada 2009 r. (k. 66 – 71); rachunki poświadczające opłaty za bursę szkolną M. K (k. 72 – 74); zaświadczenie z Bursy Szkolnej nr [...] w Ł. (k. 75); zaświadczenie Zespołu Szkół Ekonomicznych nr [...] w Ł. z dnia [...] listopada 2010 r. (k. 76); rachunki za: wodę energię elektryczną, telefon, KRUS, opłatę czesnego za studia A. K. (k. 77 – 84); zaświadczenie Banku w K. z dnia [...] października 2010 r. poświadczające wysokość zadłużenia z tytułu zaciągniętego kredytu (k. 85 – 86); harmonogram spłaty rat kredytu (k. 87 – 90). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania – kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż źródłem miesięcznego utrzymania siedmioosobowej rodziny pozostaje: wynagrodzenie uzyskiwane J. M. K. z tytułu pracy w firmie "D." J. Ś. H. M. spółka jawna z siedzibą w K. na stanowisku p. b. w wysokości 1.850 zł brutto (1.312,03 zł netto) – k. 60; zasiłki rodzinne, dodatki na pokrycie wydatków związanych z zamieszkaniem w miejscowości w której znajduje się szkoła i dodatki z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej w łącznej kwocie 614 zł (k. 63 – 65) oraz dochód tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego – 659,09 zł (k. 35). Razem dochód miesięczny rodziny wynosi 1.926,03 zł netto (zasiłki z zakresu pomocy społecznej i wynagrodzenie z tytułu wykonywanej pracy uzyskiwane przez J. M. K.). Do dochodu tego nie wliczono kwoty 659,09 zł uzyskiwanej z prowadzenia gospodarstwa rolnego, gdyż w ciągu trzech ostatnich miesięcy rodzina nie uzyskała z tego tytułu środków pieniężnych (k. 58). Wykazane wydatki miesięczne wynoszą 3.749,90 zł (opłata za studia córki, dojazdy do B. na studia zaoczne, internat córki M. K., dojazd do domu na weekendy, energia elektryczna, gaz z butli, eksploatacji posiadanego samochodu osobowego, paliwo do ciągnika, opłata za wodę, wywóz śmieci, telefon i Internet, żywność, spłata raty kredytu wraz z odsetkami). Skarżący ponosi również opłaty kwartalne tj. podatek rolny – 60 zł oraz składka KRUS – 321 zł, a także koszty związane z dzierżawą nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha tj. 5.500 zł rocznie. Majątek rodziny stanowi: dom o powierzchni [...] m², gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha (gospodarstwo dzierżawione [...] ha), ciągnik rolniczy U. [...] rok prod. [...], samochód osobowy S. [...] rok prod. [...], podstawowe maszyny rolnicze oraz [...] krowy, [...] cieląt i [...] sztuki trzody chlewne. R. K. posiada zgromadzone oszczędności w wysokości 2.000 zł. Skarżący spłaca kredyt mieszkaniowy zaciągnięty dnia [...] lipca 2007 r. na kwotę 30.000 zł na okres [...] lat (na dzień [...] października 2010 r. pozostało do dopłaty 18.753 zł k. 85- 90). W sprawie niniejszej należało stwierdzić, iż treść złożonego przez R. K. oświadczenia dotyczącego sytuacji majątkowej rodziny w szczególności w zakresie wysokości posiadanych środków finansowych budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym. Przede wszystkim należy podkreślić, iż u podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia legły rozbieżności między deklarowanym dochodem miesięcznym a wykazanymi wydatkami. Skarżący wskazał bowiem, iż w okresie trzech ostatnich miesięcy źródło miesięcznego dochodu rodziny stanowi: wynagrodzenie uzyskiwane przez J. M. K. z tytułu pracy oraz otrzymywane zasiłki rodzinne wraz z dodatkami. W badanym okresie wnioskodawca nie osiągnął dochodu z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Zestawiając zatem wykazany dochód miesięczny tj. 1.926,03 zł z miesięcznymi wydatkami - 3.749,90 zł, to należało stwierdzić, iż wydatki te przekraczają o 1.823,87 zł wykazany dochód. Jest to znaczna kwota, nawet biorąc pod uwagę, że cześć wykazanych wydatków skarżącego miało charakter szacunkowy (np. koszty zakupu żywności, paliwa). Wnioskodawca nie wyjaśnił natomiast, skąd uzyskuje środki na pokrycie różnicy między dochodami a wydatkami. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, iż skarżący w złożonym oświadczeniu przedstawił jedynie okoliczności mogące świadczyć o złej sytuacji materialnej rodziny, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, iż dysponuje on nieujawnionymi środkami finansowymi, które mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych, na obecnym etapie postępowania ograniczających się do kwoty 250 zł - wpis od ewentualnej skargi kasacyjnej. W tym miejscu raz jeszcze należy zaakcentować, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpatrzeniu w oparciu o złożone oświadczenia strony oraz ewentualne dokumenty potwierdzające zawarte w nich dane. W sprawie niniejszej z przedstawionych wyżej przyczyn wniosek R. K. uznano za niewiarygodny. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.-

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło