II SA/Bk 542/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi R. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] maja 2007 r. Nr [...] w przedmiocie pozytywnej opinii projektu podziału nieruchomości postanawia 1) przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, 2) w pozostałym zakresie wniosek oddalić. R. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (k. 38) podając, iż pozostaje sama w gospodarstwie domowym. Dochód miesięczny wnioskodawczyni stanowi kwota 2.331,58 zł netto uzyskiwana z tytułu wojskowej renty rodzinnej (k. 44 i k. 62). W skład majątku skarżącej wchodzi: mieszkanie o powierzchni [...] m² oraz dwie działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha (k. 38). W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podkreśliła, iż jest osobą schorowaną, w podeszłym wieku (k. 39). Pismem z dnia [...] grudnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wezwał R. S. do złożenia oświadczenia, w którym należało: wyszczególnić ponoszone miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem wnioskodawczyni, z jednoczesnym podaniem ich wysokości (np. opłaty ponoszone za prąd, wodę, telefon, czynsz, zakup żywności, lekarstwa, opiekę medyczną itp.). Dodatkowo skarżąca została zobowiązana do dołączenia do akt sprawy: dokumentów poświadczających wysokość emerytury i dodatków (kombatanckiego, opiekuńczego i energetycznego) – k. 41. W odpowiedzi na powyższe wezwanie R. S. wyszczególniła ponoszone miesięczne wydatki, w tym opłaty ponoszone na: mieszkanie - 279,75 zł; energię elektryczną – przeciętnie 55 zł; telefon – około 80 zł; telewizję kablową – 37 zł; ogrzewanie mieszkania około 200 zł; lekarstwa – od 100 zł do 200 zł; baterie do aparatu słuchowego – 28 zł, żywność – od 600 zł do 800 zł oraz 150 zł przeznaczane na wynagrodzenie opiekunki pomagającej skarżącej w domu. Pozostałe środki finansowe wnioskodawczyni wydatkuje na opiekę medyczną (prywatne wizyty lekarskie) i rehabilitację. Dodatkowo R. S. wskazała, iż jest osobą schorowaną, cierpiącą na chorobę [...], [...] [...], chorobę [...] [...] i [...] . W "ostatnim czasie" skarżąca wydała 2.900 zł na zakup aparatu słuchowego oraz 2.100 zł na kupno okularów. Do akt sprawy wnioskodawczyni dołączyła: szpitalną dokumentację medyczną (k. 45-47); rachunki poświadczające wysokość ponoszonych miesięcznych wydatków (k. 50-61) oraz decyzję o waloryzacji wojskowej renty rodzinnej z dnia [...] marca 2006 r. (k.62). Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego) lub częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego). Stosownie do regulacji art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo to może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy). Na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. W złożonym oświadczeniu R. S. wykazała, iż pozostaje sama w gospodarstwie domowe. Dochód miesięczny wnioskodawczyni stanowi łączna kwota 2.331,58 zł netto uzyskiwana z tytułu wojskowej renty rodzinnej oraz przyznanych dodatków: pielęgnacyjnego, kombatanckiego, kompensacyjnego i ryczałtu energetycznego (k. 62). Wyszczególnione miesięczne wydatki skarżącej wynoszą od 1529,75 zł do 1829,75 zł. Dodatkowo R. S. ponosi opłaty związane z rehabilitacją i opieką medyczną (prywatne wizyty lekarskie). W "ostatnim czasie" skarżąca wydała łącznie 5000 zł na zakup aparatu słuchowego oraz okularów. Majątek wnioskodawczyni stanowi: mieszkanie o powierzchni [...] m² oraz dwie działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha (k. 38). R. S. nie posiada zgromadzonych oszczędności, jest osobą schorowaną, w podeszłym wieku. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż posiadanie przez R. S. stałego źródła dochodu w postaci wojskowej renty rodzinnej wraz z dodatkami w połączeniu z wykazanym wydatkami, posiadanym majątkiem, brakiem oszczędności oraz złym stanem zdrowia stanowi dostateczne uzasadnienie do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Możliwości finansowe wnioskodawczyni pozwalają natomiast na pokrycie pozostałych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, które na obecnym etapie postępowania ograniczają się do 200 zł tj. 100 zł - opłata za odpis wyroku z uzasadnieniem oraz ewentualnie 100 zł - wpis od skargi kasacyjnej. W tym miejscu należy wskazać, iż nawet po opłaceniu wykazanych kosztów bieżącego utrzymania wnioskodawczyni pozostają środki finansowe w kwocie od 501,83 zł do 801,83 zł, które to powinny być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Niewątpliwie koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Podkreślenia wymaga, iż pokrycie przez skarżącą całości kosztów postępowania sądowoadministracyjnego (kosztów ustanowienia adwokata oraz kosztów sądowych) przy wysokości osiąganego miesięcznego dochodu, wykazanych wydatkach oraz złym stanie zdrowia niewątpliwie pogorszyłoby sytuację finansową skarżącej, a w konsekwencji spowodować uszczerbek utrzymania koniecznego wnioskodawczyni. W tym stanie rzeczy uiszczenie przez R. S. kwoty 100 zł tytułem opłaty za odpis wyroku z uzasadnieniem oraz pokrycie pozostałych kosztów, które ewentualnie mogą wystąpić w niniejszej sprawie, nie doprowadzi do powstania niedostatku w jej utrzymaniu, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych skarżącej. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 1-3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.