II SA/Bk 542/11

PostanowienieWSA w Białymstoku2011-08-25

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, będąca w trudnej sytuacji materialnej i opiekująca się chorym bratem, może uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co potwierdzają jej trudna sytuacja materialna, brak dochodów oraz liczne zadłużenia.
Stan faktyczny
G. D. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie ma dochodów, opiekuje się chorym bratem, posiada dom, mieszkanie i współwłasność nieruchomości rolnej, a także liczne zadłużenia, w tym za mieszkanie brata i rentę planistyczną.
Rozstrzygnięcie
Przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych sprawy ze skargi G. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w B. z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. G. D. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawczyni aktualnie nie uzyskuje żadnych dochodów (nie otrzymuje już alimentów), a utrzymuje się częściowo ze środków uzyskiwanych przez brata, którym dożywotnio się opiekuje. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi: dom o powierzchni [...] m², mieszkanie o powierzchni użytkowej [...] m² (zamieszkane przez brata) oraz współwłasność nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha przeliczeniowego. Posiadane mieszkanie wnioskodawczyni odziedziczyła w zamian za sprawowanie opieki nad chorym bratem (k.116-117). W uzasadnieniu swego wniosku zaakcentowała, iż jej obecna sytuacja jest trudna, gdyż nie ma żadnego zatrudnienia. W związku z powyższym ma liczne zadłużenie w opłacaniu bieżących opłat oraz zajęte przez komornika mienie. Do miesięcznych jej wydatków należy zaliczyć opłacenie: podatków – 49,25 zł, KRUS-u – 97,66 zł, wody i ścieków – 44,87 zł, węgla, drzewa – 150 zł, prądu (B. i S.) – 148,77 zł. W sumie jej wydatki zamykają się kwotą 490,55 zł. Mieszkanie brata jest aktualnie zadłużone na kwotę 5.075,54 zł. Ponadto wnioskodawczyni posiada zadłużenie w KRUS oraz jest zobowiązana do pokrycia należności na kwotę 9.082,98 zł z tytułu renty planistycznej (k. 10-18). Na tej podstawie skarżąca wywiodła, iż nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych. Do wniosku G. D. dołączyła: wyroki o alimenty (k. 12-14), pismo od Komornika (k. 14v), ostateczne wezwanie ze Spółdzielni Mieszkaniowej w kwestii uregulowania zadłużenia mieszkania oraz nakaz sądowy w tym zakresie (k. 15,16), pismo w zakresie należności z tytułu opłaty planistycznej (k. 17), informację z KRUS (k. 15v) oraz kserokopie rachunków za energię. Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna G. D. uzasadnia tezę, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała bowiem, iż prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe oraz opiekuje się bratem, które zamieszkuje oddzielnie. Źródłem jej częściowego utrzymania aktualnie pozostaje dochód uzyskiwany przez chorego brata, którym dożywotnio się opiekuje. W związku z powyższym, iż aktualnie wydatki rodziny skarżącej przewyższają uzyskiwany dochód wnioskodawczyni posiada zadłużenie w regulowaniu bieżących opłat, w tym za mieszkanie brata – 5.075,54 zł, z tytułu renty planistycznej – 9.082,98 zł, zaś należność KRUS została rozłożona na raty. Majątek G. D. stanowi dom o powierzchni [...] m², mieszkanie o powierzchni użytkowej [...] m² (zamieszkane przez brata) oraz współwłasność nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha przeliczeniowego. Posiadane mieszkanie wnioskodawczyni odziedziczyła w zamian za sprawowanie opieki nad chorym bratem. Powyższe okoliczności, a w szczególności brak dochodu skarżącej, utrzymującej się aktualnie z dochodów brata, a także zestawienie wydatków rodziny skarżącej oraz brak zgromadzonych oszczędności i liczne zadłużenie, w tym za mieszkanie brata pozwalają na stwierdzenie, iż G. D. w chwili obecnej nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło