II SA/Bk 542/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 08 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi G. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości p o s t a n a w i a 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. G. D. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawczyni aktualnie nie uzyskuje żadnych dochodów (nie otrzymuje już alimentów), a utrzymuje się częściowo ze środków uzyskiwanych przez brata, którym dożywotnio się opiekuje. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi: dom o powierzchni [...] m², mieszkanie o powierzchni użytkowej [...] m² (zamieszkane przez brata) oraz współwłasność nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha przeliczeniowego. Posiadane mieszkanie wnioskodawczyni odziedziczyła w zamian za sprawowanie opieki nad chorym bratem (k.99-100). W uzasadnieniu swego wniosku zaakcentowała, iż jej obecna sytuacja jest trudna, gdyż nie ma żadnego zatrudnienia. W związku z powyższym ma liczne zadłużenie w opłacaniu bieżących opłat oraz zajęte przez komornika mienie. W uzasadnieniu swego wniosku złożonego w sprawie niniejszej podniosła, iż do miesięcznych jej wydatków należy zaliczyć opłacenie: podatków – 49,25 zł, KRUS-u – 97,66 zł, wody i ścieków – 44,87 zł, węgla, drzewa – 150 zł, prądu (B. i S.) – 117,85 zł, czynsz S. – 272,46 zł. W sumie jej wydatki zamykają się kwotą 732,09 zł. Mieszkanie brata jest aktualnie zadłużone na kwotę 5.075,54 zł. Ponadto wnioskodawczyni posiada zadłużenie w KRUS oraz jest zobowiązana do pokrycia należności na kwotę 9.082,98 zł z tytułu renty planistycznej (k. 10-18). Na tej podstawie skarżąca wywiodła, iż nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Do pierwszego wniosku G. D. dołączyła: wyroki o alimenty (k. 12-14), pismo od Komornika (k. 14v), ostateczne wezwanie ze Spółdzielni Mieszkaniowej w kwestii uregulowania zadłużenia mieszkania oraz nakaz sądowy w tym zakresie (k. 15,16), pismo w zakresie należności z tytułu opłaty planistycznej (k. 17), informację z KRUS (k. 15v) oraz kserokopie rachunków za energię. Natomiast do wniosku z dnia 03 lutego 2012 r. skarżąca przedłożyła dwa wezwania do zapłaty (k. 101-102) oraz informację ze spółdzielni mieszkaniowej o wysokości opłaty za mieszkanie (k. 103). Na wstępie należy odnieść się do wniosku G. D. w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 239 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W niniejszej sprawie prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 sierpnia 2011 r. zwolniono skarżącą od kosztów sądowych (k. 19). Zgodnie z art. 243 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postanowienie egzekucyjne. Powyższe skutkuje tym, iż wnioskodawca jest zwolniony od wszystkich kosztów sądowych, które mogą powstać, także od kosztów postępowania wywołanego ewentualnym wniesieniem skargi kasacyjnej. W związku z tym, iż skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym orzeczono w punkcie I sentencji. Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez skarżącą podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna G. D. uzasadnia tezę, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego tj. kosztów ustanowienia pełnomocnika. W złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała bowiem, iż prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe oraz opiekuje się bratem, które zamieszkuje oddzielnie. Źródłem jej częściowego utrzymania aktualnie pozostaje dochód uzyskiwany przez chorego brata, którym dożywotnio się opiekuje. W związku z powyższym, iż aktualnie wydatki rodziny skarżącej przewyższają uzyskiwany dochód wnioskodawczyni posiada zadłużenie w regulowaniu bieżących opłat, w tym za mieszkanie brata – 5.075,54 zł, z tytułu renty planistycznej – 9.082,98 zł, zaś należność KRUS została rozłożona na raty. Majątek G. D. stanowi dom o powierzchni [...] m², mieszkanie o powierzchni użytkowej [...] m² (zamieszkane przez brata) oraz współwłasność nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha przeliczeniowego. Posiadane mieszkanie wnioskodawczyni odziedziczyła w zamian za sprawowanie opieki nad chorym bratem. Powyższe okoliczności, a w szczególności brak dochodu skarżącej, utrzymującej się aktualnie z dochodów brata, a także zestawienie wydatków rodziny skarżącej oraz brak zgromadzonych oszczędności i liczne zadłużenie, w tym za mieszkanie brata pozwalają na stwierdzenie, iż G. D. w chwili obecnej nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów ustanowienia radcy prawnego. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.