II SA/Bk 545/07

PostanowienieWSA w Białymstoku2007-10-03

Skład orzekający: Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne, która wykazała wysokie miesięczne wydatki, zadłużenie oraz zły stan zdrowia, jest w stanie ponieść jakiekolwiek koszty postępowania sądowoadministracyjnego, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne, której miesięczne dochody są niewystarczające do pokrycia znaczących wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa, nieruchomości, bieżącym utrzymaniem oraz spłatą zadłużenia, a dodatkowo jej stan zdrowia uniemożliwia samodzielne prowadzenie działalności, nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji przyznaje się prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
E. Sz. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na trudną sytuację finansową i zdrowotną. Wnioskodawca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i rolne, którego dochody są niskie, a wydatki wysokie. Posiada zadłużenie wynikające z przegranych spraw cywilnych i innych kosztów sądowych. Sąd wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia informacji dotyczących jego dochodów, wydatków, majątku i zobowiązań. W odpowiedzi E. Sz. przedstawił szczegółowe dane dotyczące swojej sytuacji finansowej i zdrowotnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 03 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. Sz. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy w zakresie ochrony gruntów rolnych postanawia - przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego E. Sz. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego ( k. 23) podając, iż samodzielne prowadzi gospodarstwo domowe. Dochód miesięczny wnioskodawcy stanowi 700 zł uzyskiwane ze sprzedaży mleka. W skład majątku skarżącego wchodzi: dom drewniany z 1906 r. o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. W uzasadnieniu wniosku E. Sz. wywiódł, iż prowadzone gospodarstwo rolne położone jest na słabych gruntach. W 2006 r. z powodu suszy plony roślin obniżyły się w granicach od 70 do 80%, w rezultacie wnioskodawca został zmuszony do korzystania z pomocy opieki społecznej. Orzeczeniem komisji lekarskiej E. Sz. został uznany za niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym w okresie od grudnia 2006 r. do grudnia 2008 r. - w konsekwencji wpłynęło to na ograniczenie produkcji rolnej i spadek dochodowości gospodarstwa rolnego. Z uwagi na zły stan zdrowia wnioskodawca wynajmuje pracowników do cięższych prac w prowadzonym gospodarstwie rolnym, co powoduje wzrost wydatków (k. 23). Skarżący podkreślił, iż budynki gospodarcze znajdują się w złym stanie technicznym, są stare i niefunkcjonalne, co w znaczny sposób utrudnia prowadzenie hodowli bydła. W rezultacie przegranych spraw cywilnych wnioskodawca został zobligowany do pokrycia kosztów procesu w wysokości ponad 6200 zł. Skarżący podkreślił, iż poniósł również inne koszty sądowe w kwocie 1000 zł. Wobec E. Sz. prowadzona jest egzekucja komornicza (k. 24). Pismem z dnia 04 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wezwał E. Sz. do złożenia oświadczenia, w którym należało określić: wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem wnioskodawcy, utrzymaniem posiadanych nieruchomości oraz produkcją rolną (należało określić wysokość opłat ponoszonych w związku z zatrudnianiem robotników rolnych); kiedy skarżący otrzymał dopłaty bezpośrednie z Unii Europejskiej na prowadzone gospodarstwo rolne i w jakiej wysokości; obecny stan inwentarza żywego; posiadane maszyny rolnicze i samochód osobowy (należało określić ich markę i rok produkcji); czy skarżący jest właścicielem mieszkania – należało podać jego wielkość w m². Wnioskodawca został zobligowany do dołączenia do akt sprawy: zaświadczenia o wysokości dochodu uzyskanego z tytułu sprzedaży mleka i płodów rolnych (np. zbóż, ziemniaków itp.) za okres trzech ostatnich miesięcy ( lub faktury ze wskazanego okresu); W odpowiedzi na powyższe wezwanie E. Sz. wywiódł, iż od uzyskanego dochodu ze sprzedaży mleka należy odliczyć od 150 zł do 200 zł - koszty ponoszone na dostarczenie mleka na odległości około 4 km do punktu skupu. Miesięczne wydatki związane z produkcją rolną oraz utrzymaniem posiadanych nieruchomości, maszyn, urządzeń i bieżącym utrzymaniem wnioskodawcy wynoszą około 2300 zł. E. Sz. ponosi wydatki w związku z zatrudnieniem robotników rolnych w wysokości około 600 zł miesięcznie. Skarżący otrzymał w styczniu 2007 r. dopłatę bezpośrednią z U.E. do produkcji rolnej w wysokości 16.034 zł. Wnioskodawca hoduje 4 krowy, byka i 2 cielaki. E. Sz. jest właścicielem ciągnika marki [...], rok prod. [...] oraz wyszczególnionych maszyn rolniczych niezbędnych do prowadzenia gospodarstwa rolnego – maszyny te są wyeksploatowane i przestarzałe (k. 29). Wnioskodawca nie posiada samochodu i mieszkania. Do akt sprawy E. Sz. dołączył faktury VAT ze sprzedaży mleka za okres czerwiec – sierpień 2007 r. (k. 30-32). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W rozpatrywanym przypadku E. Sz. dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jedynym źródłem utrzymania skarżącego pozostaje dochód uzyskiwany z tytułu sprzedaży mleka (dochód ten wyniósł za: czerwiec 2007 r. – 868,78 zł; lipiec 2007 r. – 867,75 zł; sierpień 2007 r. – 1128,74 zł, k. 30-32). Miesięczne wydatki ponoszone przez E. Sz. wynoszą łącznie około 2900 zł (utrzymanie posiadanych nieruchomości, maszyn, urządzeń, koszty produkcji rolnej, koszty zatrudnienia robotników oraz bieżące utrzymanie wnioskodawcy). E. Sz. w styczniu 2007 r. otrzymał dopłaty bezpośrednie z Unii Europejskiej w łącznej wysokości 16034 zł – kwota ta została wydatkowana na zakup środków produkcji rolnej (k. 33-34 sygn. akt II SA/Bk 328/07). Majątek skarżącego stanowi: dom drewniany z 1906 r. o powierzchni [...] m², nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, ciągnik marki [...], rok prod. [...] oraz podstawowe maszyny rolnicze niezbędne do prowadzenia gospodarstwa rolnego. Wnioskodawca hoduje 7 sztuk bydła. Skarżący jest zadłużony na łączną kwotę około 7200 zł (6200 zł koszty przegranych procesów cywilnych, 1000 zł innych kosztów sądowych). E. Sz. podkreślił, iż posiadane maszyny rolnicze są wyeksploatowane, budynki gospodarcze pozostają w złym stanie technicznym, w roku 2006 z powodu suszy plony roślin obniżyły się w granicach od 70 do 80%. Wnioskodawca zaakcentował również, iż zły stan zdrowia uniemożliwia mu samodzielne prowadzenie gospodarstwa rolnego. Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość osiąganego miesięcznego dochodu w połączeniu z ponoszonymi wydatkami, brakiem oszczędności (k. 23), wykazanym zadłużeniem oraz złym stanem zdrowia pozwalają na stwierdzenie, iż E. Sz. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło