II SA/Bk 545/07

WyrokWSA w Białymstoku2007-12-20

Skład orzekający: Stanisław Prutis, Elżbieta Trykoszko, Danuta Tryniszewska-Bytys

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie uzgodnieniowe w zakresie ochrony gruntów rolnych w ramach wydawania decyzji o warunkach zabudowy jest bezprzedmiotowe, jeśli planowana inwestycja (budynek mieszkalny) nie spowoduje utraty przez grunty rolne ich charakteru?
Ratio decidendi
Postępowanie uzgodnieniowe w zakresie ochrony gruntów rolnych nie jest bezprzedmiotowe, nawet jeśli planowana inwestycja (budynek mieszkalny wchodzący w skład gospodarstwa rolnego) nie spowoduje utraty przez grunty rolne ich charakteru. Konieczność uzgodnienia wynika z faktu, że teren inwestycji jest użytkiem rolnym według ewidencji. Pozytywne uzgodnienie jest wówczas zasadne, gdyż planowana zabudowa nie wpłynie na zmianę charakteru gruntów w rozumieniu ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Stan faktyczny
Wójt Gminy K. wystąpił do Starosty Powiatu o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego na działce rolnej. Starosta pozytywnie uzgodnił projekt, stwierdzając potrzebę zgody na przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze. Właściciel sąsiedniej działki, E. Sz., wniósł zażalenie, zarzucając braki w postanowieniu i pominięcie kwestii zdjęcia próchnicy oraz wpływu na sąsiednie grunty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Starosty, argumentując, że budowa budynku mieszkalnego wchodzącego w skład gospodarstwa rolnego nie powoduje utraty charakteru rolnego gruntów. E. Sz. zaskarżył postanowienie SKO, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym pominięcia go jako strony i braku powiadomienia o wniosku o uzgodnienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.),, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi E. Sz. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy nieruchomości w zakresie ochrony gruntów rolnych 1. oddala skargę, 2. przyznaje radcy prawnemu M. W. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 309,80 (trzysta dziewięć złotych osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego wykonane na zasadzie prawa pomocy. Skarga została wywiedziona na tle następujących zdarzeń faktycznych i prawnych. Przed Wójtem Gminy K. zawisła sprawa z wniosku T. M. o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego wraz z infrastrukturą techniczną na działce o numerze geodezyjnym [...], położonej we wsi Ż. W., gmina K. Wójt Gminy K. projekt decyzji w sprawie przesłał przy piśmie z dnia [...].04.2007r. do Starosty Powiatu w W. M. z wnioskiem o uzgodnienie tego projektu w zakresie ochrony gruntów rolnych. Starosta Powiatu w W. M. postanowieniem z dnia [...].04.2007r.,powołując się na art. 60 ust. 1, art. 53 ust. 4 pkt 6 i art. 53 ust. 5 ustawy z dnia 27.03.2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uzgodnił pozytywnie projekt, stwierdzając w uzasadnieniu decyzji, że planowana inwestycja wymaga uzyskania zgody na przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze i nieleśne w trybie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 3.02.1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł E. Sz., właściciel sąsiedniej działki w stosunku do terenu inwestycji. Zarzucił postanowieniu brak określenia powierzchni, jaką planuje się zająć pod zamierzoną inwestycję, brak dołączenia mapy z klasyfikacją gruntów ze wskazaniem na gruntach jakiej klasy będzie zlokalizowany planowany obiekt i pominięcie rozstrzygnięcia o konieczności zdjęcia próchniczej warstwy gleby. Podał, że powyższe braki uniemożliwiają ocenę czy rozstrzygnięcie jest zgodne z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych a nadto w postanowieniu pominięto kwestię oddziaływania planowanej inwestycji na sąsiednie grunty rolne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu powyższego zażalenia postanowieniem z dnia [...].05.2007r. orzekło o utrzymaniu w mocy postanowienia pierwszoinstancyjnego. Kolegium odwołując się do definicji gruntów rolnych oraz definicji pojęcia "przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze i nieleśne", zawartych w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych stwierdziło, że organ I instancji błędnie podał, że planowana inwestycja będzie wymagała zgody na przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze albowiem rolne grunty działki o numerze [...] nie przestaną być rolnymi po zajęciu ich pod budowę budynku mieszkalnego, wchodzącego w skład gospodarstwa rolnego. Skoro planowana budowa nie naruszy przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych, projekt decyzji o warunkach zabudowy należało uzgodnić pozytywnie. Szczegółowe rozstrzygnięcia, o które teraz występuje odwołujący się, mogą być regulowane dopiero na etapie wydawania decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej. W wywiedzionej na powyższe postanowienie do sądu administracyjnego skardze E. Sz. podniósł zarzuty: - naruszenia przepisów postępowania poprzez pominięcie i nierozważnie pominięcia skarżącego jako strony postępowania w projekcie decyzji o warunkach zabudowy, - obrazę art. 6 i 8 kpa poprzez zaakceptowanie i pozostawienie w obrocie prawnym postanowienia Starosty W., którego osnowa i uzasadnienie jest sprzeczne z prawem, - naruszenie art. 106 § 2 kpa poprzez zaniechanie Wójta Gminy K. zawiadomienia skarżącego jako strony o wystąpieniu do starosty z wnioskiem o uzgodnienie projektu decyzji, - błędną wykładnię art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez podanie niewłaściwych przepisów, które mają zastosowanie w sprawie, a w szczególności art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych i wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia postanowienia kolegium. Rozwijając w uzasadnieniu skargi zarzut braku wewnętrznej spójności uzasadnienia kolegium, skarżący stwierdził, że nie było podstawy do uzgadniania projektu decyzji o warunkach zabudowy w zakresie ochrony gruntów rolnych w sytuacji, gdy planowana inwestycja nie będzie wymagała zgody na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego jego wydanie postanowienia pierwszoinstancyjnego oraz o zasądzenie od kolegium zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Część zarzutów skargi w ogóle nie dotyczy postępowania prowadzonego przez Starostę W. w sprawie uzgodnienia - w zakresie ochrony gruntów rolnych - projektu decyzji o warunkach zabudowy działki o numerze geodezyjnym [...], należącej do T. M., albowiem zarzuty te odnoszą się do czynności Wójta Gminy K., prowadzącego postępowanie główne o ustalenie warunków zabudowy. Chodzi o zarzut pominięcia przez Wójta Gminy K. skarżącego jako strony postępowania głównego w projekcie decyzji, przesłanym staroście do uzgodnienia oraz o zarzut braku powiadomienia przez Wójta skarżącego jako strony postępowania o wystąpieniu do starosty z wnioskiem o uzgodnienie projektu decyzji. Zarzuty te nie mogą być skuteczne na etapie kontroli działań organu uzgadniającego skoro nie odnoszą się do postępowania organu teraz kontrolowanego przez sąd. Za nietrafny należy uznać zasadniczy zarzut skierowany pod adresem organów uzgadniających projekt decyzji o warunkach zabudowy w zakresie ochrony gruntów rolnych o bezprzedmiotowości postępowania uzgodnieniowego. Bezprzedmiotowości tego postępowania skarżący błędnie upatruje w stwierdzeniu przez SKO w Ł. (odmiennym od stanowiska zajętego przez organ I instancji), iż inwestycja planowana przez T. M. w ogóle nie będzie wymagała zgody na przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze albowiem grunty działki o numerze [...], wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego T. M., nie stracą charakteru rolnego poprzez usytuowanie na nich budynku mieszkalnego, co wynika z definicji gruntów rolnych w rozumieniu ustawy z dnia 3.02.1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2004r., Nr 121, poz. 1266 ze zm.). Okoliczność braku utraty charakteru rolnego przez grunty znajdujące się pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi ( vide: art.2 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych) jest merytorycznym argumentem przemawiającym za potrzebą pozytywnego uzgodnienia inwestycji opisanej w przedłożonym do uzgodnienia projekcie decyzji a nie za bezprzedmiotowością postępowania uzgodnieniowego. Bezprzedmiotowość postępowania uzgodnieniowego w zakresie ochrony gruntów rolnych istniałaby bowiem w sytuacji gdyby chodziło o uzgodnienie warunków zabudowy dla inwestycji zaplanowanej na gruntach nie wykorzystywanych na cele rolne, co w sprawie niniejszej nie ma miejsca. Konieczność poddania uzgodnieniu projektu decyzji o warunkach zabudowy przez organy właściwe w sprawach ochrony gruntów rolnych, jest następstwem tego, że teren inwestycji wykorzystywany jest na cele rolne, albowiem według ewidencji gruntów stanowi użytki rolne( grunty oznaczone literą R). (Zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, decyzje o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z organami właściwymi w sprawie ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych wyłącznie w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami a zgodnie z art. 92 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami za nieruchomości wykorzystywane na cele rolne uznaje się nieruchomości wykazane w katastrze nieruchomości jako użytki rolne). Pojęcie użytków rolnych ma charakter formalny, grunt jest wtedy użytkiem rolnym, gdy figuruje jako taki w ewidencji gruntów. Skoro grunty działki o numerze geodezyjnym [...] stanowią użytek rolny, istniały podstawy do przeprowadzenia niniejszego postępowania uzgodnieniowego, a tym samym nie mogło być ono bezprzedmiotowe. Merytorycznie zaś organ do spraw ochrony gruntów rolnych musiał usytuowanie planowanej inwestycji uzgodnić pozytywnie (t.j. bez uwag) skoro projektowana zabudowa nie wpłynie na zmianę charakteru gruntów (nie przestaną być rolnymi w rozumieniu ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych). W przepisie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych ustawodawca przyjął fikcję braku zmiany przeznaczenia gruntu rolnego pod budynkiem mieszkalnym lub innym budynkiem ( urządzeniem) służącym wyłącznie produkcji rolniczej, gdy wchodzą one w skład gospodarstwa rolnego. W sprawie niniejszej kwestia charakteru gruntów działki o numerze [...] oraz charakteru projektowanej zabudowy nie budzi – w świetle dokumentacji zawartej w aktach administracyjnych – wątpliwości i nie była przy tym przedmiotem zarzutów skarżącego. Powołanie w zaskarżonym postanowieniu przepisu art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nastąpiło, jak wyjaśnił organ w odpowiedzi na skargę, omyłkowo. Powyższy błąd pozostaje bez wpływu na treść zaskarżonego postanowienia i jako taki nie może skutkować jego uchyleniem. Między treścią postanowienia pierwszoinstancyjnego i treścią postanowienia organu II instancji nie ma też zarzucanej przez stronę skarżącą sprzeczności. Postanowienie starosty uzgadniające bez uwag – w zakresie ochrony gruntów rolnych - przedłożony projekt decyzji o warunkach zabudowy, zostało utrzymane w mocy z użyciem wyłącznie innej argumentacji, co w świetle przepisów procedury administracyjnej nie jest niedopuszczalne (kompetencje merytoryczno – reformacyjne organ odwoławczy ma wyłącznie w przypadku podejmowania odmiennego niż w pierwszej instancji rozstrzygnięcia, a kompetencje kasacyjne w przypadku, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części). Reasumując Sąd zarzuty skargi uznał za niezasadne i w konsekwencji skargę oddalił ( art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Z uwagi na złożony przez pełnomocnika, ustanowionego skarżącemu w ramach prawa pomocy, wniosek o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego, Sąd orzekł o przyznaniu stosownego wynagrodzenia ( art. 210 par. 1 w związku z art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło