II SA/Bk 545/17

PostanowienieWSA w Białymstoku2018-02-21

Skład orzekający: Referendarz sądowy Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada znaczący majątek (dom, mieszkanie, nieruchomość rolną) i uzyskuje dochód z emerytury, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżąca nie wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej jej poniesienie kosztów postępowania. Posiadanie przez skarżącą znacznego majątku (dom, mieszkanie, nieruchomość rolna) oraz uzyskiwanie dochodu z emerytury, przy relatywnie niskich wydatkach, świadczy o jej zdolności do pokrycia kosztów sądowych, nawet po uiszczeniu wpisu sądowego.
Stan faktyczny
Skarżąca I. Sz. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, wskazując na prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego i dochód z emerytury w kwocie 1.830 zł. W skład jej majątku wchodzą dom, mieszkanie i nieruchomość rolna. Wydatki miesięczne oszacowała na około 1.000 zł (bez kosztów żywności). Sąd rozpatrywał wniosek w kontekście decyzji Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2017 r. w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi I. Sz. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. , I. Sz. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego podając, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Źródło miesięcznego utrzymania skarżącej stanowi dochód uzyskiwany z tytułu emerytury w kwocie 1.830 zł. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi: dom o powierzchni [...] m², w którym mieszka bezrobotny syn, a skarżąca jest zmuszona go utrzymywać (wartości około 200.000 zł), mieszkanie w bloku – zamieszkałe przez wnioskodawczynię o powierzchni [...] m2 (wartości 120.000 zł) oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (nieuprawiana). Poza tym wnioskodawczyni nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności, czy też przedmiotów wartościowych i jest osobą schorowaną. Wydatki związane z prowadzonym gospodarstwem domowym przedstawiają się następująco: lekarstwa – 350 zł; utrzymanie domu i mieszkania – łącznie 500 zł; energia elektryczna - 50 zł i 100 zł inne opłaty (k. 40-41). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 1369 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sadowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W złożonym oświadczeniu skarżąca wykazała, iż źródłem stałego miesięcznego dochodu rodziny pozostaje emerytura w kwocie 1.830 zł. Miesięczne wydatki wykazane przez skarżącą wynoszą obecnie około 1.000 zł, bez kosztów zakupu żywności. Majątek wnioskodawczyni stanowi: dom o powierzchni [...] m², w którym mieszka bezrobotny syn, a skarżąca jest zmuszona go utrzymywać (wartości około 200.000 zł), mieszkanie w bloku – zamieszkałe przez wnioskodawczynię o powierzchni [...] m2 (wartości 120.000 zł) oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (nieuprawiana). Poza tym wnioskodawczyni nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności, czy też przedmiotów wartościowych i jest osobą schorowaną. Przedstawione powyżej dane uniemożliwiają pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wykazane wydatki skarżącej za jeden miesiąc zamykają się kwotą około 1.000 zł, przy uzyskiwanych dochodach w kwocie około 1.830 zł. Dodatkowo skarżąca posiada dom, mieszkanie oraz nieruchomość rolną, a także uiściła wpis sądowy w sprawie w kwocie 1.500 zł i nie wykazała, aby posiadała jakieś zadłużenie, czy też zaległości w opłacaniu bieżących płatności dotyczących utrzymania rodziny i domu, co świadczy o dobrej kondycji finansowej jej rodziny. Podkreślić przy tym należy, iż pełnoletni syn skarżącej również powinien partycypować w kosztach utrzymania domu, w którym zamieszkuje. Wobec powyższych okoliczności należało stwierdzić, iż skarżąca nie wykazała w sposób przekonywujący, iż faktycznie znajduje się w sytuacji materialnej, która skutkuje tym, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło