II SA/Bk 550/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Sędziowie sędzia WSA Piotr Pietrasz (spr.),, sędzia WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi M. C. i W. C. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia z powodu uchylania się od wykonania obowiązku. 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.- P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 119, 120 § 1, art. 121 § 2 i 4 i art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...], na podstawie którego została nałożona na W. i M. C. (dalej powoływani również jako skarżący) grzywna w wysokości 5 000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...] listopada 1998 r. Podstawą wystawienia tytułu wykonawczego była prawomocna decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...[ kwietnia 1997 r. nr [...] nakazująca W. i M. C. doprowadzenie wzniesionego budynku mieszkalnego do zgodności z warunkami technicznymi poprzez: obniżenie wysokości budynku mieszkalnego i garaży do wysokości 7 m nad poziom terenu, zamurowanie otworów okiennych luksferami w ścianie budynku mieszkalnego od granicy działki nr [...], zamurowanie trzech otworów okiennych luksferami w ścianie budynku mieszkalnego od granicy działki nr [...], oraz uzyskanie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego, po uprzednim przedłożeniu projektu inwentaryzacyjnego, protokołu badań instalacji i urządzeń znajdujących się w budynku, oraz dziennika budowy. W związku z tym, iż skarżący nie wykonali w terminie obowiązków nałożonych na nich decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] kwietnia 1997 r. organ wszczął postępowanie egzekucyjne. W dniu [...] września 1998 r. wystosował do zobowiązanych upomnienie, a w dniu [...] listopada 1998 r. wystawił tytuł wykonawczy. Na postanowienie organu I instancji skarżący złożyli zażalenie, kwestionując w nim nałożenie na nich powyższych obowiązków. Jednocześnie zarzucili nieważność wydanemu postanowieniu, z uwagi na złożenie wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego i doniesienie do Prokuratury o popełnieniu przestępstwa przez pracowników organu. Zdaniem skarżących, pracownicy organu I instancji powinni zostać wyłączeni od sprawy, z uwagi na stronniczość i naruszenie etyki zawodowej. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, uznając, że organ egzekucyjny nie uchybił żadnym obowiązkom proceduralnym określonym w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżący uchylają się od wykonania nałożonego obowiązku, a skoro tak istniały podstawy do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia. Nałożenie grzywny poprzedziło upomnienie wzywające do dobrowolnego wykonania nałożonych obowiązków oraz doręczenie tytułu wykonawczego. Organ II instancji wyjaśnił jednocześnie, że nałożona zaskarżonym postanowieniem grzywna jest zgodna z obowiązującymi przepisami - art. 121 § 2 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, albowiem nie przekracza kwoty 10000 zł i jest jednorazowa. Odnośnie zarzutów zażalenia, organ wskazał, iż dotyczą one podważenia decyzji merytorycznej, co na etapie postępowania egzekucyjnego nie może odnieść zamierzonego skutku. Na powyższe postanowienie, Skarżący wywiedli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której zarzucili wydanie rozstrzygnięcia przez pracowników wyłączonych z mocy ustawy na podstawie art. 24 § 1 pkt 6 i § 4 Kpa. W ocenie Skarżących, z powyższego wynika, rozstrzygnięcia organów obu instancji są dotknięte wadą nieważności. Skarżący zarzucili również, iż nałożona grzywna w celu przymuszenia dotyczy obowiązku, który jest niewykonalny i wydany na podstawie decyzji wydanych z rażącym naruszeniem prawa. W skardze skarżący zawarli również wniosek o wystąpienie tut. sądu do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem w zakresie rozstrzygnięcia możliwości drogi prawnej w naprawieniu naruszonej konstytutywnie własności skarżących. W odpowiedzi na skargę, P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez Skarżących na uwagę nie zasługują te dotyczące zasadności i legalności obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia [...].11.1998 r. polegającego na dokonaniu określonych czynności, niezbędnych do doprowadzenia budynku mieszkalnego zrealizowanego przy ul. K. [...] w B. do stanu zgodnego z prawem. Otóż na tym etapie postępowania egzekucyjnego, jak trafnie zauważa organ administracji publicznej w odpowiedzi na skargę z dnia 25 sierpnia 2009 r., wskazane zarzuty nie mogą mieć wpływu na działanie organu egzekucyjnego, a to z uwagi na postanowienia art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, zgodnie z którym organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zgodnie z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Celem zabezpieczenia przed stronniczością pracowników organów administracji publicznej oraz organów w toku postępowania egzekucyjnego odpowiednie zastosowanie znajdują zatem art. 24-27 k.p.a. Wskazać natomiast należy, iż pisma Skarżących, w których wnosili oni o wyłączenie pracowników od udziału w sprawie nie zostały rozpatrzone w całości. Otóż z akt sprawy wynika, że P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał dwa postanowienia w kwestii wyłączenia pracownika od udziału w sprawie, a mianowicie z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] odmawiające wyłączenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B., z uwagi na to, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 24 § 3 k.p.a. oraz z dnia [...] czerwca 2008 r. [...] odmawiające wyłączenia Zastępcy P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Natomiast w pismach z 26 maja 2008 r. skarżący wnoszą o wyłączenie od udziału w sprawie jeszcze innych osób. Ponadto w piśmie z dnia 23 lutego 2009 r. Skarżący wyraźnie podnoszą, iż "ciągle aktualna jest skarga na całkowite wyłączenie urzędników, którzy naruszyli etykę zawodową." Jednocześnie wskazują Skarżący konkretnie te osoby. Taki stan rzeczy oznacza, że organ administracyjny nie ustosunkował się w sposób kompleksowy do wniosku o wyłączenie pracowników. Stanowisko organu dotyczy tylko dwóch, spośród kilku osób wymienionych przez Skarżących. Brak stanowiska organu w odniesieniu do wszystkich osób, o których wyłączenie wnosili Skarżący w takim przypadku uniemożliwia Sądowi dokonanie wszechstronnej weryfikacji zaskarżonego postanowienia w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia w toku postępowania egzekucyjnego. Nie została bowiem wyjaśniona przez organ administracyjny kwestia brania udziału w postępowaniu, w tym także w wydawaniu zaskarżonego postanowienia, osób - które zostały posądzone przez Skarżących o stronniczość i naruszenie etyki. W przeciwnym razie, ze względu na to, że postępowanie egzekucyjne nie kończy się tak jak ogólne postępowanie administracyjne decyzją administracyjną, poza kontrolą sądu pozostawałyby rozstrzygnięcia organów podejmowane w zakresie wyłączenia pracowników od udziału w postępowaniu egzekucyjnym. Zaniechanie wydania przez organ administracyjny postanowień w zakresie wyłączenia pracowników od udziału w sprawie stanowiło naruszenia art. 24 § 3 i art. 8 Kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.-