II SA/Bk 552/14

PostanowienieWSA w Białymstoku2014-07-15

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedłożyła na wezwanie sądu dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, a jedynie uiściła wpis sądowy?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca, mimo wezwania sądu, nie przedłożyła wymaganych dokumentów i informacji dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a brak wykazania trudnej sytuacji finansowej, zwłaszcza przy posiadaniu stałych dochodów i majątku, uniemożliwia pozytywne rozpatrzenie wniosku. Uiszczenie wpisu sądowego dodatkowo podważa twierdzenie o niemożności poniesienia kosztów.
Stan faktyczny
Skarżący B. K. i A. K. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną z uwagi na posiadanie dwójki studiujących dzieci i dochody z emerytury oraz zatrudnienia. Posiadają dom, mieszkanie, nieruchomość rolną oraz samochód. Sąd wezwał ich do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących wydatków i dochodów, czego skarżący nie uczynili, a jedynie uiścili wpis sądowy. W konsekwencji sąd odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. K. i A. K. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a odmówić skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. B. i A. K. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż ich sytuacja materialna nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Skarżący prowadzą gospodarstwo domowe z dwójką studiujących dzieci. Źródło utrzymania wnioskodawców stanowi dochód uzyskiwany z tytułu emerytury skarżącego w wysokości 2.200 zł oraz z tytułu zatrudnienia skarżącej w wysokości 2.000 zł (k. 15). Majątek skarżących stanowi dom o powierzchni [...] m2, mieszkanie o powierzchni [...] m2 oraz [...] nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha. Skarżący są właścicielami 20 – letniego samochodu V.. Poza tym nie posiadają żadnych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych i utrzymują się jedynie z w/w dochodów (k. 14-16). Do wniosku skarżący dołączyli wydruk ze stanu konta bankowego na dzień 20 czerwca 2014 r., w którym określono środki dostępne na kwotę 3.933,32 zł, zaś saldo na kwotę 91,35 zł. Pismem z dnia 25 czerwca 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał skarżących do złożenia w terminie 7 dni dodatkowych oświadczeń m.in. wskazania: sposobu wykorzystania mieszkania, ponoszonych wydatków oraz czy skarżący uzyskuje dochód z nieruchomości rolnej, a także przedłożenia dokumentów potwierdzających podnoszone okoliczności, w szczególności w zakresie ponoszonych wydatków i uzyskiwanych dochodów (k. 18,19). W zakreślonym terminie skarżący nie udzielili żadnej odpowiedzi, uiszczając w dniu 10 lipca 2014 r. wpis sądowy w sprawie (k. 20). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie natomiast z art. 252 § 1 powołanej ustawy, wniosek o przyznanie prawa pomocy winien zawierać oświadczenie strony obejmujące, między innymi, dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Wykładnia przytoczonych przepisów prawa wskazuje, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Wniosek ten powinien również obejmować dane, umożliwiające rzetelną ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i dochodów, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów (art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wnioskodawcy jednakże nie zadośćuczynili powyższemu wezwaniu i nie przedłożyli żądanych dokumentów i informacji, w szczególności w przedmiocie ponoszonych wydatków. Ponadto nie przedłożono dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki oraz uzyskiwane dochody. Fakt ten uniemożliwia dokonanie pełnej i wszechstronnej oceny sytuacji majątkowej strony, w kontekście podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W złożonym oświadczeniu B. i A. K. wykazali, iż prowadzą gospodarstwo domowe wspólnie z dwójką studiujących dzieci. Dochód ich rodziny wynosi miesięcznie 4.200 zł. Skarżący nie wskazali, w jakiej wysokości ponoszą miesięczne wydatki. Skarżący posiadają dom o powierzchni [...] m2, mieszkanie o powierzchni [...] m2 oraz [...] nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha. Skarżący są właścicielami 20 – letniego samochodu V.. Nadto dostępne środki na rachunku bankowym na dzień [...] czerwca 20014 r. wynoszą 3.933,32 zł (k. 13). Przedstawione powyżej dane w zestawieniu z nienadesłaniem żądanych dokumentów i informacji skutkują brakiem możliwości potwierdzenia oświadczenia strony w zakresie osiąganych dochodów i ponoszonych wydatków, które nie zostały przedstawione, a w konsekwencji uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji majątkowej strony skarżącej i pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na podstawie danych zawartych we wniosku należy bowiem stwierdzić, iż posiadanie przez rodzinę skarżących stałych źródeł dochodu pozwala na uznanie, iż B. i A. K. są w stanie pokryć pełne koszty sądowe w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody i posiadają majątek. Prawo pomocy stanowi instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawcy natomiast nie udowodnili zaistnienia takiej okoliczności, tym bardziej, iż ostatecznie uiścili wpis sądowy w sprawie. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło