II SA/Bk 552/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 października 2014 r. sprawy ze skargi B. K. i A. K. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji Starosty G. z dnia [...] marca 2014 roku o numerze [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 1. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżących B. K. i A. K.kwotę 250,00 (słownie: dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.- Decyzją z dnia [...].04.2014 r. Wojewoda P. (Delegatura w Ł.), na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., wskutek odwołania B. i A. K., utrzymał w mocy decyzję Starosty G. z dnia [...].03.2014 r. odmawiającą uchylenia decyzji Starosty G. z dnia [...].11.2012 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej p. A. J. pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku stodoły na budynek mieszkalny zlokalizowany na działce nr [...], położonej w Cz. gm. R. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco: W dniu [...].11.2012 r. została wydana przez Starostę G. decyzja na wniosek A. J., pozwalająca na rozbudowę i przebudowę stodoły na budynek mieszkalny zlokalizowany na działce o nr. geodez. [...] w Cz. W postępowaniu zakończonym ww. ostateczną decyzją brali udział w charakterze stron B. i A. K., których działka o nr [...] bezpośrednio graniczy z działką inwestora o nr [...]. W dniu 23.07.2013 r. B. i A. K. złożyli pismo do Starostwa Powiatowego w G., w którym zgłosili zastrzeżenia do decyzji z dnia [...].11.2012 r. Organ potraktował pismo jako skargę o wznowienie postępowania i postanowieniem z dnia [...].08.2013 r. na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. wznowił postępowanie zakończone decyzją z dnia [...].11.2012 r. Po jego przeprowadzeniu organ I instancji wydał decyzję nr [...] z dnia [...].09.2013 r. odmawiającą uchylenia decyzji Starosty G. z dnia [...].11.2012 r. Wskutek odwołania B. i A. K. Wojewoda P. decyzją z dnia [...].10.2013 r. uchylił decyzję Starosty G. z dnia [...].09.2013 r. oraz postanowienie z dnia [...].08.2013 r. przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu ww. decyzji Wojewoda wytknął organowi I instancji wiele błędów proceduralnych dotyczących niezgodnego z przepisami Kodeksu Postępowania Administracyjnego postępowania w zakresie jego wznowienia. Wojewoda wyjaśnił podstawowe przesłanki wznowienia i dwuetapowość postępowania wznowieniowego (unormowane w art. 145 – 152 k.p.a.), nakazując Staroście G. przeprowadzenie postępowania od początku z zachowaniem norm prawnych, zwłaszcza w zakresie wyjaśnienia przesłanek niezbędnych do wydania postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania. Ponownie rozpatrując sprawę Starosta G. nie wydał postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania, poprzestając na decyzji z dnia [...].03.2014 r. odmawiającej uchylenia decyzji Starosty G. z dnia [...].11.2012 r. w oparciu o przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Wskutek złożonego odwołania pp. K. Wojewoda P. decyzją z dnia [...].04.2014 r. utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną podzielając w całości stanowisko organu I instancji. Ta decyzja stała się przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zarówno w odwołaniu, jak i w skardze do Sądu skarżący podnieśli głównie zarzuty merytoryczne, tj. wydanie decyzji z dnia [...].11.2012 r. przez Starostę G. niezgodnie z przepisami Prawa budowlanego oraz planem zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Miejskiej R. z dnia [...].10.2011 r. rozdział 2 § 5 ust. 10). Podkreślili, że przebudowa stodoły na budynek mieszkalny na działce o nr [...] powoduje naruszenie granicy działki skarżących o nr [...], co jest niezgodne z § 12 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. Podnieśli zarzut wykonania docieplenia budynku od strony zewnętrznej niezgodnie z projektem, zamiast od wewnątrz, co powoduje dalszą ingerencję w działkę o nr [...]. Zarzucili brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) oraz naruszenie przez organ art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niemożliwość ustosunkowania się skarżących do pisma z dnia 4.11.2013 r., które nie zostało odebrane, a organ złożył je do akt ze skutkiem doręczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawą stwierdzenia nieważności decyzji organów obu instancji był przepis art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. , poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z powodu rażącego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W sprawie niniejszej Sąd orzekający dostrzegł z urzędu, poza zarzutami merytorycznymi skargi, takie wady decyzji, które kwalifikują je do wyeliminowania z obrotu prawnego. Instytucja wznowienia postępowania znalazła unormowanie w przepisach art. 145 – 152 k.p.a. Jest to postępowanie nadzwyczajne służące do wzruszenia decyzji ostatecznych, a jego przeprowadzenie składa się z dwóch faz. W pierwszej fazie organ bada, czy wniosek o wznowienie postępowania został oparty o ustawowe podstawy wznowienia wymienione w art. 145 § 1 i 145 a k.p.a., czy pochodzi od strony oraz czy zostały zachowane terminy przewidziane w art. 148 k.p.a. Pierwsza faza kończy się wydaniem postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania w myśl art. 149 k.p.a. Jeżeli postanowieniem organ wznowi postępowanie, to dopiero wówczas rozstrzyga sprawę merytorycznie, kończąc ją decyzją przewidzianą w art. 151 k.p.a. Tymczasem w sprawie niniejszej Starosta G. wydał decyzję w dniu [...].03.2014 r. odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej w trybie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. bez uprzedniego wydania postanowienia, tj. pomijając zupełnie pierwszą fazę postępowania wznowieniowego, co stanowi rażące naruszenie przepisu art. 149 k.p.a. Organ II instancji rażąco naruszył przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymując w mocy błędną decyzję organu I instancji. Mało tego, organ odwoławczy wskazał art. 138 § 2 k.p.a. (mówiący o uchyleniu decyzji pierwszej instancji), a faktycznie utrzymał decyzję w mocy. Należy przypomnieć, że Wojewoda P. decyzją z dnia [...].10.2013 r. uchylił pierwszą decyzję Starosty G. wydaną w przedmiocie wznowionego postępowania, a także uchylił postanowienie o wznowieniu postępowania z dnia [...].08.2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. To oznacza, iż Starosta G. miał obowiązek w pierwszej kolejności ponownie wydać postanowienie w przedmiocie wznowienia, wykonując zalecenia zawarte w decyzji z dnia [...].10.2013 r. Wojewody P. Tego nie uczynił, zaś Wojewoda P., niestety, błędu nie dostrzegł, popełniając kolejne uchybienia już w decyzji odwoławczej. Przy braku zachowania podstawowych zasad procedury dotyczącej wznowienia postępowania Sąd nie był władny do merytorycznego skontrolowania zaskarżonej decyzji oraz ustosunkowania się do zarzutów skargi. Skarżący nie podnieśli w skardze zarzutów proceduralnych dotyczących wznowienia postępowania, bowiem nie są profesjonalistami, zaś Sąd, działając w oparciu o przepis art. 134 p.p.s.a., ma obowiązek dokonania wszechstronnej kontroli postępowania, która w niniejszej sprawie wskazuje na występowanie poważnych i podstawowych uchybień w zakresie procedury administracyjnej. Rozpatrując sprawę od początku Starosta G. wystosuje ponownie pismo do B. i A. K. o takiej treści, jak zostało to sporządzone w dniu 4.11.2013 r. z wyjątkiem zapytania skarżących o interes prawny lub obowiązek dotyczący postępowania. Sąd wyjaśnia organowi, iż nie ulega żadnej wątpliwości, iż B. i A. K. posiadają status stron postępowania wznowieniowego, skoro brali udział w postępowaniu zwykłym. Zanim organ I instancji wyda postanowienie w przedmiocie wznowienia postępowania (art. 149 k.pa.) winien wyjaśnić przesłanki formalnoprawne, do czego został zobligowany w uzasadnieniu decyzji Wojewody z dnia [...].10.2013 r., a co w konsekwencji nie było wykonane przez organ I instancji i zbagatelizowane przez organ odwoławczy. Mając na względzie powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji na mocy art. 145 § 1 pkt 2 oraz na podstawie art. 152 i art. 200 p.p.s.a.