II SA/Bk 552/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 września 2021 r. sprawy ze skargi Fundacji N. w B. na działanie P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. w przedmiocie żądania unieważnienia wszystkich obostrzeń sanitarnych w województwie związanych z COVID-19 p o s t a n a w i a: odrzucić skargę; , Pismem z dnia 12 czerwca 2021r., zarejestrowanym jako skarga na działanie P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B., Fundacja N. wniosła o wszczęcie przez sąd administracyjny postępowania wobec Wojewódzkiego Inspektoratu Sanitarno-Epidemiologicznego w B. z żądaniem wydania przez sąd "orzeczenia w trybie pilnym i uproszczonym wraz z nadaniem wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności" w sprawie unieważnienia wszystkich obostrzeń sanitarnych i stanu zagrożenia w Województwie P. wprowadzonych na podstawie rozporządzeń Rady Ministrów związanych z COVID-19 oraz uznanie wirusa SARS-2 za wirus nieistniejący. P. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej argumentując, że organ nie ma kompetencji do podjęcia ww. działań. Organ wyjaśnił również, że nie jest prowadzone jakiekolwiek postępowanie, w którym stroną byłaby skarżąca Fundacja. Jednocześnie z ostrożności procesowej organ poinformował sąd, że na zawarty w skardze wniosek udzielił skarżącej Fundacji odpowiedzi na piśmie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy, sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz.2325 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wówczas podlega ona odrzuceniu. Skarga niniejsza podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna albowiem przedmiot zaskarżenia nie mieści się w katalogu aktów organów administracji publicznej podlegających kontroli sądu administracyjnego, a obowiązuje przepisy prawne nie przewidują kontroli sądu administracyjnego nad prawidłowością globalnych działań organów inspekcji sanitarnej, wdrażających powszechnie obowiązujące przepisy prawa w zakresie zapobiegania, przeciwdziałania oraz zwalczania COVID-19 i innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określa przepis art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. § 2a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. § 3. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Przytoczony wyżej katalog aktów organów administracji publicznej, mogących być przedmiotem skargi, jednoznacznie wskazuje, że zaskarżalne do sądu administracyjnego mogą być jedynie działania organów administracji publicznej podejmowane w wymienionych wyżej formach, których wydanie jest efektem stosowania przez organ in concreto przepisów prawa administracyjnego. Formą działania administracji jest bowiem określony przepisem prawa typ konkretnej czynności organu administracji, czyli rodzaj podejmowanego działania (vide: definicja wg. J. Starościaka podana w publikacji "Prawne formy działania administracji, Warszawa 1957, str.14). W rozpoznawanej sprawie, jak wynika wprost z treści skargi, skarżąca Fundacja nie kwestionuje podjętego w formie zaskarżalnej przez P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. aktu administracyjnego ale wnosi o wydanie przez sąd wyroku nakazującego organowi unieważnienie wszystkich obostrzeń sanitarnych i stanu zagrożenia w województwie P. wprowadzonych na podstawie rozporządzeń Rady Ministrów związanych z COVID-19 oraz uznanie wirusa SARS-2 za wirus nieistniejący. Tymczasem obostrzenia sanitarne oraz stan zagrożenia, wprowadzony na terenie Województwa P. wynikają wprost z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, a rolą sądu administracyjnego nie jest ocena ogólnego stanu prawnego ale prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej konkretnych norm prawa administracyjnego wyłącznie przy wydawaniu aktów zaskarżalnych do sądu administracyjnego. Z podanych względów należało uznać, że skarga na działanie P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. w przedmiocie żądania unieważnienia wszystkich obostrzeń sanitarnych w województwie związanych COVID-19, nie podlega kognicji tutejszego sądu. Powyższe skutkuje z kolei stwierdzeniem niedopuszczalności skargi i jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji postanowienia.