II SA/Bk 554/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, asesor WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Anna Bazydło, po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2004 r. sprawy ze skargi B. i W. Ś. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych 1. Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...] maja 2004r. nr [...] 2. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. Zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżących B. i W. Ś. solidarnie kwotę 500 złotych (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.- Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i 66 ust. 1 pkt 2 oraz 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (jedn. tekst Dz.U. nr 207 z 2003 r. poz. 2026 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...].05.2004 r. państwa B. i W. Ś. zam. B., ul. F. [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...].05.2004 r. nr [...] w sprawie zobowiązania państwa B. i W. Ś. w terminie do 30 sierpnia 2004 r. do: 1. Zamurowania otworu okiennego lub wypełnienia luksferami, pustakami szklanymi lub nie otwieranym oknem przeciwpożarowym o odporności ogniowej 60 min w ścianie pierwszego piętra, oraz budynku jednorodzinnego przy ul. F. [...] w B. pobudowanej w odległości 5,14 m od parterowego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce przy ul. F. [...]. 2. Zamurować dwa otwory okienne lub wypełnić luksferami, pustakami szklanymi, lub nie otwieranymi oknami przeciwpożarowymi o odporności ogniowej 60 min. w ścianie papieru piwnicy w/w budynku, pobudowanej w odległości 5,74 m od parterowego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce przy ul. F. [...], P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzją organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił następujący stan sprawy: Postępowanie administracyjne dotyczące istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na posesji przy ul. F. [...] w B. zostało wszczęte na wniosek pani E. K.. Z ustaleń organu I instancji wynika, co następuje: Na posesji przy ul. F. [...] w B. istnieje budynek mieszkalny, murowany, dwukondygnacyjny, podpiwniczony, z poddaszem nieużytkowym. Obiekt ten jedną ścianą przylega do murowanego budynku mieszkalnego na działce nr [...]. W ścianie od strony działki nr [...] przy ul. F. [...], w odległości 5,74 na parterze i 5,14 na pierwszym piętrze od parterowego budynku mieszkalnego, krytego eternitem wykonane są 3 otwory okienne. Jak wynika z akt sprawy właściciele wykonali przedmiotowy budynek na podstawie decyzji z dnia [...].06.1986 r. nr [...] o pozwoleniu na budowę, nie przedstawili jednak zatwierdzonego projektu twierdząc, że uległ on zniszczeniu. Opierając się na przepisach dotyczących ochrony przeciwpożarowej organ stwierdził, że zostało naruszone bezpieczeństwo pożarowe budynków. Powyższa okoliczność wynikała z wzajemnej relacji budynku nowo wznoszonego na działce przy ul. F. nr [...] i istniejącego na sąsiedniej działce przy ulicy F. nr [...]. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami organ I instancji wystąpił do Wojewody P. o weryfikację decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...].06.1986 r. W odpowiedzi na powyższe wystąpienie organ administracji architektoniczno - budowlanej (pismem nr [...] z dnia 2003.03.[...]) stwierdził, że nie ma możliwości weryfikacji przedmiotowej decyzji z powodu braku akt dotyczących pozwoleń z tego okresu. W zaistniałej sytuacji stosownie do zapisu § 207 ust. 2 zawartego w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, decyzją z dnia [...].05.2004 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. zobowiązał właściciela obiektu do wykonania czynności warunkujących eliminację występującego zagrożenia pożarowego. Z rozstrzygnięciem organu nie zgodzili się państwo B. i W. Ś., wnosząc o uchylenie decyzji jako niezasadnej z uwagi na fakt wykonania budowy w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę oraz przyjęcie bez uwag budynku do użytkowania. Organ II instancji, odnosząc się do argumentacji stron, zważył, co następuje: Dyspozycja zawarta w treści § 207 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zobowiązuje do stosowania przepisów powyższego rozporządzenia w odniesieniu do budynków istniejących. W konsekwencji zgodnie z treścią § 271 ust. 1 odległości między zewnętrznymi ścianami budynku nie będącymi ścianami oddzielenia pożarowego powinny wynosić 8 m z możliwością jej zmniejszenia stosownie do treści § 271 ust. 9 o 25 %, jeżeli budynki te zwrócone są do siebie ścianami i dachami nierozprzestrzeniającymi ognia i nie mającymi otworów. Jak wynika ustaleń organu warunek powyższy z uwagi na istniejące okna w ścianach obu budynków oraz odległości między nimi (5,74 na parterze i 5,14 na piętrze) nie został spełniony. Stosownie do zapisu art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. w przypadku stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego powodującego zagrożenie organ nadzoru budowlanego zobligowany jest decyzyjnie nakazać usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości określając jednocześnie termin wykonania obowiązku. Jak wykazał organ I instancji, zagrożenie pożarowe występuje, stąd też wtórnym skutkiem zaistniałej sytuacji mógł być jedynie nakaz jego usunięcia w formie określonej w/w przepisem ustawy – Prawo budowlane. W swojej decyzji organ I instancji powołał się na niewłaściwy przepis prawa materialnego (przywołano art. 66 ust. 2 powinno być art. 66 ust. 1 pkt 2). Powyższe uchybienie zostało skorygowane niniejszą decyzją. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego państwo B. i W. Ś. wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji w całości, zarzucając, iż są one krzywdzące i sprzeczne z zasadami państwa prawa. Zdaniem skarżących, ograniczenie funkcjonalności ich domu z powodów przez nich niezawinionych, a spowodowanych przez osoby trzecie, jest naruszeniem art. 61 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skargi podniesiono, co następuje: Dom skarżących został odbudowany na miejscu budynku (wzniesionego pod koniec XIX w.) zniszczonego na skutek dwóch pożarów, na obrysie dotychczasowego budynku, w oparciu o pozwolenie budowlane, po dokonaniu odbioru technicznego w 1988 r., bez zgłoszenia zastrzeżeń ze strony organów administracyjnych, jak też sąsiadów. Zdaniem skarżących, dom ich został odbudowany legalnie i w opinii biegłego przeciwpożarowego nie zagraża innym budynkom. Skarżący podkreślają, że ich dom usytuowany jest ponad 4 m od granicy działki i to budynek sąsiedni powinien być dostosowany do wymogów bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Skarżący stwierdzają, iż niezrozumiała jest decyzja nakazująca im zamurowanie okien od strony sąsiadującego domu, który nie powstał wcześniej, zbudowany został z naruszeniem prawa, swoim usytuowaniem i konstrukcją stwarza zagrożenie pożarowe, a traktowany jest na równi z budynkiem legalnie odbudowanym, stojącym w odległości 4 m od granicy i nie zagrażającym innym domom. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoja argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Uzasadnienie zastosowania przepisu ustawowego stanowi – zdaniem organów nadzoru budowlanego – niewłaściwe usytuowanie budynku skarżących względem budynku znajdującego się na działce nr [...], z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, powołując przepisy §§ 207 ust. 2 oraz 271 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690) stwierdził, że dyspozycja § 207 ust. 2 rozporządzenia zobowiązuje do stosowania tych przepisów w odniesieniu do budynków istniejących. Co jednak istotne, organ stosując w/w przepis nie w pełni zrealizował zapis dyspozycji powołanego przepisu. Zgodnie bowiem z § 207 ust. 2 rozporządzenia, przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się z uwzględnieniem § 2 ust. 2, również do użytkowanych budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi. Dla zastosowania powołanego przepisu konieczną przesłanką jest wykazanie, iż usytuowanie istniejących budynków, ze względu na bezpieczeństwo pożarowe, zagraża życiu ludzi. Organy nadzoru budowlanego przyjęły, że niezachowanie odległości 8 metrów pomiędzy istniejącymi budynkami automatycznie powoduje zagrożenie życia ludzi. Konkluzja taka nie znajduje potwierdzenia w materiale sprawy. W aktach administracyjnych sprawy brak jest, wymaganej przepisami § 207 ust. 2 w zw. z § 2 ust. 2 powołanego rozporządzenia, ekspertyzy technicznej rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, która wypowiadałaby się w tej kwestii. Bez takiej ekspertyzy zastosowanie przepisu art. 66 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego budzi istotne wątpliwości, szczególnie w sytuacji, gdy budynki w takim usytuowaniu znajdują się już prawie od lat 20-stu, a budynek skarżących usytuowany jest w przepisanej prawem odległości 4 m. od granicy działki. U podstaw zaskarżonej decyzji leży milczące założenie organów, iż dom skarżących został pobudowany z naruszeniem warunków pozwolenia budowlanego, skoro znajduje się w odległości mniej niż 8 metrów od budynku sąsiedniego. Założenie takie jest zupełnie dowolne. Wprawdzie skarżący (ani organ administracji budowlanej) nie dysponują obecnie zatwierdzonym projektem budowlanym, jednakże nie ulega wątpliwości, iż budynek skarżących został wzniesiony na podstawie pozwolenia budowlanego, po dokonaniu odbioru technicznego, bez zgłaszania zastrzeżeń ze strony organów administracji. Wprawdzie przyjęcie zgłoszenia budynku do użytkowania nie może być uważane za niepodważalny dowód zgodności budowy z przepisami techniczno-budowlanymi, jednakże nie można tego oświadczenia organów budowlanych pozbawiać jakiegokolwiek znaczenia prawnego. Zdaniem Sądu inwestorowi, który po zgłoszeniu obiektu budowlanego do użytkowania otrzymał od właściwego organu budowlanego orzeczenie o przyjęciu do użytkowania bez zastrzeżeń, służy co najmniej domniemanie faktyczne co do zgodności wykonania obiektu z przepisami techniczno-budowlanymi. Istnienie takiego domniemania rzutuje na pozycję inwestora w postępowaniach podważających, często po latach, legalność dokonanej zabudowy. Dopóki takie domniemanie nie zostanie obalone, nie można nakładać obowiązków na inwestora, którego budynek znajduje się w prawidłowej odległości od granicy, a budynek skarżących usytuowany jest co najmniej 4 m. od granicy z działką sąsiednią. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem wyżej wymienionych przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy i orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).