II SA/Bk 556/08

PostanowienieWSA w Białymstoku2009-03-17

Skład orzekający: Małgorzata Roleder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, która pierwotnie działała jako pełnomocnik skarżących, ale następnie skarżący wystąpili we własnym imieniu, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy jako uczestnik postępowania sądowo-administracyjnego?
Ratio decidendi
Organizacja społeczna, która nie jest stroną postępowania sądowo-administracyjnego ani jego uczestnikiem w rozumieniu przepisów PPSA, nie może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy. W sytuacji, gdy organizacja działała jako pełnomocnik, ale pełnomocnictwo nie spełniało wymogów formalnych, a skarżący wystąpili we własnym imieniu, organizacja traci status strony lub uczestnika postępowania.
Stan faktyczny
Referendarz sądowy odrzucił wniosek organizacji społecznej S. F. Z. o przyznanie prawa pomocy. Organizacja wniosła sprzeciw. Sąd rozpatrywał wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez organizację, która pierwotnie działała jako pełnomocnik skarżących E. J. i A. J. w sprawie dotyczącej umowy dzierżawy terenu. Pełnomocnictwo okazało się nieskuteczne, a skarżący wystąpili we własnym imieniu.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono wniosek S. F. Z. w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu S. F. Z. w B. wobec postanowienia referendarza sądowego z dnia 05 lutego 2009 r. odrzucającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. J. i A. J. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie umowy dzierżawy terenu p o s t a n a w i a odrzucić wniosek S. F. Z. w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 5 lutego 2009 r. referendarz sądowy odrzucił wniosek S. F. Z. w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wobec wniesienia przez S. F. Z. w B. sprzeciwu od tego postanowienia wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez sąd stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu przedmiotowy wniosek podlega odrzuceniu. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania, przy czym przepis art. 12 p.p.s.a. stanowi, że ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania. Reasumując, przepisy ustawy p.p.s.a. dają podstawy do ubiegania się o przyznanie prawa pomocy osobie, która jest stroną postępowania, bądź jego uczestnikiem. W świetle przepisów cytowanej wyżej ustawy stronami w postępowaniu sądowoadministracyjnym są natomiast skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi (art. 32 p.p.s.a.). Z kolei w art. 33 w/w ustawy wyróżniono także dwa rodzaje uczestników postępowania – uczestnika na prawach strony tj. osobę, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, oraz innego uczestnika postępowania tj. osobę, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizację społeczną, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Przekładając powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy iż S. F. Z. w B. nie jest stroną niniejszego postępowania, jak również jego uczestnikiem. Jak wynika z akt sprawy w przedmiotowej sprawie skargę na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie umowy dzierżawy terenu początkowo złożyło S. F. Z. w B. (k. 3-7) działające jako pełnomocnik E. J. i A. J. Zarządzeniem z dnia 19 sierpnia 2008 r. Przewodniczącego Wydziału tut. Sądu, S. F. Z. w B. zostało wezwane do wykazania, iż udzielone im przez w/w pełnomocnictwo spełnia wymogi z art. 35 § 1 ppsa (k. 10). Wobec bezskutecznego upływu terminu oraz niespełnienia wymogów z art. 35 § 1 ppsa E. J. i A. J. zostali wezwani do podpisania skargi, co też uczynili (k. 13, 46). Powyższe skutkowało tym, iż skarżący występowali w sprawie we własnym imieniu i nie reprezentował ich pełnomocnik, w tym organizacja społeczna, tj. S. F. Z. w B. Należy ponadto podkreślić, iż warunkiem, aby organizacja społeczna mogła działać w sprawie innej osoby w charakterze uczestnika postępowania - w świetle rozumienia art. 33 § 2 i art. 25 § 4 ppsa – jest uznanie, iż sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Nie ulega natomiast wątpliwości, że sprawa niniejsza dotyczy roszczeń cywilno – prawnych wynikających z umowy dzierżawy terenu, których egzekwowanie nie można zaliczyć do celów statutowych S. F. Z. w B., określonych w rozdziale II Statutu tego Stowarzyszenia (k. 18). Z uwagi na powyższe wniosek S. F. Z. w B. o przyznanie prawa pomocy nie może być przedmiotem merytorycznego rozpoznania pod kątem spełnienia przesłanek z art. 246 ustawy p.p.s.a. i dlatego Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 w zw. z art. 243 i 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło