II SA/Bk 556/08

PostanowienieWSA w Białymstoku2009-06-26

Skład orzekający: Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, która początkowo działała jako pełnomocnik stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a następnie strony samodzielnie podpisały skargę, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy?
Ratio decidendi
Organizacja społeczna, która nie jest stroną ani uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego, nie może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy. W sytuacji, gdy strony samodzielnie podpisały skargę po wezwaniu sądu, organizacja przestała być pełnomocnikiem i nie posiada statusu procesowego.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie F. Z. w B. złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stowarzyszenie początkowo działało jako pełnomocnik E. J. i A. J. w skardze na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Po wezwaniu sądu, E. J. i A. J. samodzielnie podpisali skargę, co skutkowało tym, że nie byli reprezentowani przez pełnomocnika. Sąd uznał, że sprawa dotyczy roszczeń cywilnoprawnych z umowy dzierżawy, które nie mieszczą się w celach statutowych Stowarzyszenia.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono wniosek Stowarzyszenia F. Z. w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia F. Z. w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. J. i A. J. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie umowy dzierżawy terenu p o s t a n a w i a - odrzucić wniosek Stowarzyszenia F. Z. w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Stowarzyszenie F. Z. w B. dnia [...] czerwca 2009 r. (data nadania k. 132) wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Przepis art. 12 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazuje, że ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania. Z kolei art. 32 cytowanej ustawy stanowi, iż w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Art. 33 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi wyróżnia dwa rodzaje uczestników postępowania – uczestnika na prawach strony tj. osobę, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, oraz innego uczestnika postępowania tj. osobę, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizację społeczną, o której mowa w art. 25 § 4 wzmiankowanej ustawy, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Poza przypadkami wyraźnie przewidzianymi w przepisach prawa uprawnienia procesowe przysługujące stronie przysługują również uczestnikom postępowania. W niniejszej sprawie Stowarzyszenie F. Z. w B. nie korzysta ze statusu strony ani uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego. Twierdzenie te wywiedziono na podstawie następującym okoliczności faktycznych. Skargę na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie umowy dzierżawy terenu początkowo złożyło Stowarzyszenie F. Z. w B. (k. 3-7) działające jako pełnomocnik E. J. i A. J. Zarządzeniem z dnia [...] sierpnia 2008 roku Przewodniczącego Wydziału tut. Sądu Stowarzyszenie F. Z. w B. zostało wezwane do wykazania, iż udzielone im przez w/w pełnomocnictwo spełnia wymogi z art. 35 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (k. 10). Wobec bezskutecznego upływu terminu oraz niespełnienia wymogów z art. 35 § 1 cytowanej ustawy E. J. i A. J. zostali wezwani do podpisania skargi, co uczynili (k. 13, 46). Powyższe skutkowało tym, iż skarżący występowali w sprawie we własnym imieniu i nie reprezentował ich pełnomocnik, w tym organizacja społeczna tj. Stowarzyszenie F. Z. w B. Dodatkowo należy podkreślić, iż warunkiem koniecznym, aby organizacja społeczna mogła działać w sprawie innej osoby w charakterze uczestnika postępowania - w świetle rozumienia art. 33 § 2 i art. 25 § 4 ppsa – jest uznanie, iż sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Natomiast sprawa niniejsza dotyczy roszczeń cywilno – prawnych wynikających z umowy dzierżawy terenu, których egzekwowanie nie można zaliczyć do celów statutowych Stowarzyszenia F. Z. w B., określonych w rozdziale [...] Statutu tego Stowarzyszenia (k. 18). W związku z tym jak wyżej wykazano, Stowarzyszenie F. Z. w B. nie jest stroną ani uczestnikiem postępowania nie może jej zatem zostać przyznane prawo pomocy (vide: postanowienie WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 579/07). Z uwagi na powyższe, na mocy art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 w zw. z art. 243 w zw. z art. 12, 32 i 33 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek podlega odrzuceniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło