II SA/Bk 556/08

PostanowienieWSA w Białymstoku2009-09-24

Skład orzekający: Małgorzata Roleder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, która początkowo działała jako pełnomocnik strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a następnie została wezwana do wykazania umocowania, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy po tym, jak strona samodzielnie podpisała skargę?
Ratio decidendi
Organizacja społeczna, która nie jest stroną ani uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego, nie może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy. W sytuacji, gdy strona samodzielnie podpisała skargę po wezwaniu do wykazania umocowania pełnomocnika, organizacja ta traci status strony lub uczestnika postępowania, a jej wniosek o prawo pomocy podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny.
Stan faktyczny
Organizacja społeczna S. F. Z. w B. złożyła skargę w imieniu E. J. i A. J. jako ich pełnomocnik. Po wezwaniu do wykazania umocowania, E. J. i A. J. samodzielnie podpisali skargę. W związku z tym S. F. Z. w B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy odrzucił ten wniosek, a organizacja wniosła sprzeciw. Sąd rozpatrywał sprzeciw, uznając, że organizacja nie jest stroną ani uczestnikiem postępowania.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono wniosek S. F. Z. w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 24 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu S. F. Z. w B. wobec postanowienia referendarza sądowego z dnia 26 czerwca 2009 r. odrzucającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. J. i A. J. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie umowy dzierżawy terenu p o s t a n a w i a odrzucić wniosek S. F.Z. w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2009 r. referendarz sądowy odrzucił wniosek S. F. Z. w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wobec wniesienia przez S. F. Z. w B. sprzeciwu od tego postanowienia wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez sąd stosownie do treści art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu przedmiotowy wniosek podlega odrzuceniu. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Przepis art. 12 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazuje, że ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania. Z kolei art. 32 cytowanej ustawy stanowi, iż w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Art. 33 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi wyróżnia dwa rodzaje uczestników postępowania – uczestnika na prawach strony tj. osobę, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, oraz innego uczestnika postępowania tj. osobę, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizację społeczną, o której mowa w art. 25 § 4 wzmiankowanej ustawy, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Poza przypadkami wyraźnie przewidzianymi w przepisach prawa uprawnienia procesowe przysługujące stronie przysługują również uczestnikom postępowania. W niniejszej sprawie S. F. Z. w B. nie korzysta ze statusu strony ani uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego. Twierdzenie te wywiedziono na podstawie następującym okoliczności faktycznych. Skargę na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie umowy dzierżawy terenu początkowo złożyło S. F. Z. w B. (k. 3-7) działające jako pełnomocnik E. J. i A.J. Zarządzeniem z dnia 19 sierpnia 2008 roku Przewodniczącego Wydziału tut. Sądu S. F. Z. w B. zostało wezwane do wykazania, iż udzielone im przez w/w pełnomocnictwo spełnia wymogi z art. 35 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (k. 10). Wobec bezskutecznego upływu terminu oraz niespełnienia wymogów z art. 35 § 1 cytowanej ustawy E. J. i A. J. zostali wezwani do podpisania skargi, co uczynili (k. 13, 46). Powyższe skutkowało tym, iż skarżący występowali w sprawie we własnym imieniu i nie reprezentował ich pełnomocnik, w tym organizacja społeczna tj. S. F. Z. w B. Dodatkowo należy podkreślić, iż warunkiem koniecznym, aby organizacja społeczna mogła działać w sprawie innej osoby w charakterze uczestnika postępowania - w świetle rozumienia art. 33 § 2 i art. 25 § 4 ppsa – jest uznanie, iż sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Natomiast sprawa niniejsza dotyczy roszczeń cywilno – prawnych wynikających z umowy dzierżawy terenu, których egzekwowanie nie można zaliczyć do celów statutowych S. F. Z. w B., określonych w rozdziale II Statutu tego S. (k. 18). W związku z tym jak wyżej wykazano, S. F. Z. w B. nie jest stroną ani uczestnikiem postępowania nie może jej zatem zostać przyznane prawo pomocy (vide: postanowienie WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 579/07). Mając na uwadze powyższe, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 w zw. z art.243 w zw. z art. 12, 32 i 33 i art.260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny, o czym orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło