II SA/Bk 556/18

PostanowienieWSA w Białymstoku2018-09-12

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącej, uwzględniająca dochody, wydatki na utrzymanie, koszty leczenia oraz posiadany majątek, uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Uzasadniono to trudną sytuacją materialną wnioskodawczyni, która wraz z mężem jest osobą starszą i schorowaną, posiada orzeczone stopnie niepełnosprawności, a jej miesięczny dochód jest niewystarczający na pokrycie niezbędnych kosztów utrzymania, w tym wysokich kosztów leczenia, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżąca J. Ch., reprezentowana przez opiekuna prawnego, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni podała, że jej dochód (emerytura i zasiłek pielęgnacyjny) wynosi 1.300 zł, a dochód męża 1.940 zł. Posiadają dom i mieszkanie, ale nie mają oszczędności. Wskazała na wysokie wydatki na pożyczkę (700 zł), mieszkanie (600 zł) i leczenie (750 zł), a także na swój znaczny stopień niepełnosprawności po udarze. Do wniosku dołączyła orzeczenia o niepełnosprawności.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 12 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Ch. reprezentowanej przez opiekuna prawnego W. Ch. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. Ch. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lipca 2018 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania przedłożenia określonych dokumentów w sprawie samowolnej rozbudowy budynku p o s t a n a w i a przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. J. Ch. reprezentowana przez opiekuna prawnego W. Ch. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Dochodem skarżącej jest emerytura w wysokości 1.300 zł wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym, natomiast jej mąż uzyskuje emeryturę wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym w wysokości 1.940 zł. Wnioskodawczyni wraz z mężem posiadają dom o powierzchni [...] m2 (wartości 26.500 zł) oraz mieszkanie o powierzchni [...] m2 (wartości 100.000 zł). Poza tym wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu swego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika skarżąca podniosła, iż po przebytym udarze posiada znaczny stopień niepełnosprawności i wymaga stałej opieki drugiej osoby. Do wydatków jej rodziny należy zaliczyć opłacenie: pożyczki – 700 zł, kosztów mieszkania – 600 zł oraz kosztów leczenia – 750 zł. Wydatki rodziny pochłaniają uzyskiwane dochody. Wnioskodawczyni i jej mąż są osobami starszymi i schorowanymi (k.2-3). Do wniosku skarżąca dołączyła kserokopie orzeczeń o stopniu niepełnosprawności (k. 6-7). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 j.t.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna skarżącej uzasadnia udzielenie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni wraz z mężem są osobami starszymi i schorowanymi, posiadającym orzeczone stopnie niepełnosprawności. Dochód rodziny skarżącej zamyka się kwotą około 3.240 zł. Wnioskodawczyni poza niewielkim domem oraz mieszkaniem nie posiada żadnego innego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Comiesięczny dochód wystarcza im jedynie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych (700 zł – spłata pożyczki i pokrycie kosztów mieszkania – 600 zł, koszty zakupu żywności) oraz koszty leczenia w kwocie 750 zł. Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu rodziny skarżącej, a także zestawienie jej stałych wydatków, w tym wysokich kosztów leczenia oraz brak zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło