II SA/Bk 558/08

PostanowienieWSA w Białymstoku2008-10-15

Skład orzekający: Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne, osiągająca dochód w przedziale 900-1000 zł miesięcznie, ponosząca znaczne wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa, leczeniem zwierząt, zakupem nawozów i paliwa, a także posiadająca zadłużenie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, powinna otrzymać prawo pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawca wykazał, że jego miesięczny dochód z gospodarstwa rolnego jest niski, a ponoszone wydatki związane z jego utrzymaniem, produkcją rolną, leczeniem zwierząt i zatrudnieniem pracowników, a także istniejące zadłużenie, uniemożliwiają mu pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Stan faktyczny
E. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i uzyskuje dochód ze sprzedaży mleka w wysokości 900-1000 zł miesięcznie. Posiada dom i nieruchomość rolną, jednak ponosi znaczne wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa, zakupem środków produkcji, leczeniem zwierząt i zatrudnieniem pracowników. Wnioskodawca otrzymał również dopłaty unijne. Sąd wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia informacji o wydatkach i dochodach, a następnie, po analizie przedstawionych dokumentów, uznał, że E. S. nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 15 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego postanawia - przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.- E. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego ( k. 19) podając, iż samodzielne prowadzi gospodarstwo domowe. Dochód miesięczny wnioskodawcy stanowi od 900 zł do 1000 zł uzyskiwanych ze sprzedaży mleka. W skład majątku skarżącego wchodzi: dom drewniany z [...] r. o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. W uzasadnieniu wniosku E. S. wywiódł, iż prowadzone gospodarstwo rolne położone jest na słabych gruntach. W latach 2007 - 2008 z nastąpił wzrost cen środków produkcji rolnej (oleju napędowego, produktów ropopochodnych, nawozów mineralnych itp.) przy jednoczesnej stagnacji cen produktów rolnych. Orzeczeniem komisji lekarskiej KRUS w Z. E. S. został uznany za niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym w okresie od [...] 2006 r. do [...] 2008 r. - w konsekwencji wpłynęło to na ograniczenie i spadek dochodowości produkcji rolnej. Z uwagi na zły stan zdrowia wnioskodawca wynajmuje pracowników do wykonywania cięższych prac w prowadzonym gospodarstwie rolnym, co powoduje wzrost wydatków. Skarżący podkreślił, iż posiadane budynki gospodarcze znajdują się w złym stanie technicznym, są stare i niefunkcjonalne, co w znaczny sposób utrudnia prowadzenie hodowli bydła (k. 19 - 20). Pismem z dnia [...] września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wezwał E. S. do złożenia oświadczenia, w którym należało określić: wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem wnioskodawcy, utrzymaniem posiadanych nieruchomości oraz produkcją rolną (należało również określić wysokość opłat ponoszonych w związku z zatrudnianiem robotników rolnych); czy skarżący otrzymał w roku bieżącym dopłaty bezpośrednie z Unii Europejskiej na prowadzone gospodarstwo rolne – należało wskazać kiedy i w jakiej wysokości; czy skarżący jest właścicielem mieszkania – należało podać jego wielkość w m². Dodatkowo wnioskodawca został zobowiązany do dołączenia do akt sprawy: zaświadczenia (lub faktury) o wysokości miesięcznego dochodu uzyskiwanego z tytułu sprzedaży mleka oraz faktury ze sprzedaży innych płodów rolnych (np. zbóż) za okres [...] – [...] 2008 r. (k. 21). W odpowiedzi na powyższe wezwanie E. S. wyszczególnił miesięczne wydatki, w tym koszty związane z: utrzymaniem posiadanych nieruchomości (drobne naprawy, opał, remonty) 300 - 400 zł; energią elektryczną – 80 zł; telefonem około 150 -200 zł; oraz utrzymaniem własnym – 600 zł. E. S. ponosi również wydatki kwartalne – 255 zł składka KRUS, ponadto od [...] marca bieżącego roku skarżący wydał około 5800 zł na zakup paliwa. Dodatkowo w roku bieżącym wnioskodawca wydatkował: 14.852 zł na zakup nawozów mineralnych, 1900 zł na remonty maszyn, 500 zł na leczenie zwierząt oraz 800 zł w związku z zatrudnieniem robotników rolnych. Skarżący na początku kwietnia 2008 r. otrzymał w dopłatę [...] z Unii Europejskiej do prowadzonej produkcji rolnej w kwocie 16.305,05 zł. Wnioskodawca nie posiada mieszkania, zalega ze spłatą składek na rzecz Gminnej Spółki Wodnej "P." w K. na kwotę około 3000 zł (k. 23-24). Do akt sprawy E. S. dołączył faktury VAT ze sprzedaży mleka za okres [...] – [...] 2008 r. (k. 28-30); faktury i pokwitowania potwierdzające wysokość ponoszonych wydatków w okresie od [...] maja 2007 r. do [...] września 2008 r. (k. 25-27 i k. 32-35) oraz dokument przewozu ubocznych produktów zwierzęcych (k. 31). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W rozpatrywanym przypadku E. S. dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jedynym źródłem utrzymania skarżącego pozostaje dochód uzyskiwany z tytułu sprzedaży mleka w wysokości od 900 zł do 1000 zł miesięcznie (dochód ten wyniósł za: [...] 2008 r. – 590,38 zł; [...] 2008 r. – 908,95 zł, [...] 2008 r. – 961,07 zł) – k. 20 i k. 28-30. Na początku kwietnia 2008 r. skarżący otrzymał w dopłatę [...] do prowadzonej produkcji rolnej w kwocie 16.305,05 zł. Miesięczne wydatki ponoszone przez E. S. wynoszą łącznie od 1130 zł do 1280 zł (bieżące utrzymanie wnioskodawcy i posiadanych nieruchomości, energia elektryczna i telefon). W okresie [...] – [...] 2008 r. E. S. poniósł koszty zakupu oleju napędowego i zbóż w łącznej kwocie 3414,15 zł (dołączone do akt sprawy pokwitowania i faktury k. 25-26 i k. 33-34). Dodatkowo wnioskodawca wyszczególnił: opłaty ponoszone na KRUS – 255 zł kwartalnie i poniesione od początku bieżącego roku wydatki związane z zakupem nawozów mineralnych – 14.852 zł, remontem maszyn - 1900 zł, leczeniem zwierząt - 500 zł oraz wynagrodzenie zatrudnionych robotników rolnych - 800 zł. Majątek wnioskodawcy stanowi: dom drewniany z [...] r. o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. Skarżący jest zadłużony na łączną kwotę około 3000 zł tytułem zaległych składek należnych Gminnej Spółki Wodnej w K. Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość osiąganego miesięcznego dochodu w połączeniu z ponoszonymi wydatkami, brakiem oszczędności (k. 19) oraz wykazanym zadłużeniem pozwalają na stwierdzenie, iż E. S. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.-

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło