II SA/Bk 56/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. P. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2007 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie budowy postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie powyżej 100 (stu) zł, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, 3. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. M. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (k. 17) podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze współmałżonką W. P. W skład majątku skarżącego wchodzi: dom o powierzchni [...] m², las o powierzchni [...] ha oraz samochód (k. 17-18). W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podkreślił, iż jest rencistą oraz, że W.P. pozostaje na jego wyłącznym utrzymaniu. Pismem z dnia [...] lutego 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wezwał M. P. do złożenia oświadczenia, w którym należało wskazać: źródła utrzymania rodziny wnioskodawcy, należało przy tym określić wysokość uzyskiwanego miesięcznego dochodu z jednoczesnym określeniem, z jakiego tytułu jest ten dochód; czy skarżący posiada nieruchomość rolną – należało podać jej powierzchnię; rodzaj prowadzonej przez wnioskodawcę działalności rolniczej przy czym należało podać stan inwentarza żywego oraz posiadane maszyny rolnicze; miesięczny dochód uzyskiwany z tytułu wskazanego w rozpatrywanym wniosku lasu o powierzchni [...] ha; wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem wnioskodawcy i małżonki W. P. ( np. zakup żywności, opłaty za prąd, wodę, telefon, koszty eksploatacji posiadanego samochodu itp.), utrzymaniem posiadanych nieruchomości oraz z prowadzoną produkcją rolniczą; markę i rok produkcji posiadanego pojazdu; czy współmałżonka wnioskodawcy W. P. jest zarejestrowana w urzędzie pracy i czy otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych. Dodatkowo skarżący został zobowiązany do nadesłania dokumentów poświadczających wysokość otrzymywanej renty (np. ostatni odcinek renty) – k. 21. W odpowiedzi na powyższe wezwanie M. P. wyszczególnił miesięczne wydatki, w tym opłaty ponoszone na: wodę – 51,15 zł; energię elektryczną – 26,10 zł (za miesiąc [...] 2008 r. - dołączona do akt sprawy faktura VAT za energię elektryczną k. 35) ; telefon stacjonarny – 60,79 zł; telefon komórkowy – 86,62 zł; wywóz nieczystości – 22,54 zł; telewizję – 48 zł; lekarstwa – 300 zł; żywność –około 900 zł oraz paliwo około 300 zł. Dodatkowo wnioskodawca ponosi wydatki kwartalne – składka KRUS (358 zł) oraz roczne – zobowiązanie pieniężne z tytułu podatku od nieruchomości na [...] r. (łącznie 1270 zł – k. 29) i ubezpieczenie samochodu osobowego oraz przyczepy (łącznie 4799 zł – k. 31-32). Miesięczny dochód dwuosobowej rodziny stanowi kwota 2055,26 zł netto uzyskiwana przez M. P. z tytułu renty [...]. Skarżący nie prowadzi działalności rolniczej, nie posiada inwentarza żywego (bydła i trzody chlewnej), jest właścicielem ciągnika, przyczepy samochodowej, samochodu osobowego marki [...] [...] rok prod. [...] oraz działki siedliskowej o powierzchni [...] ha. Posiadany las o powierzchni [...] ha nie przynosi dochodu, drewno jest wykorzystywane na opał. W. P. nie jest zarejestrowana u urzędzie pracy, nie uzyskuje zasiłku dla bezrobotnych, jest ubezpieczona w KRUS. Do akt sprawy wnioskodawca dołączył: dokumenty poświadczające wysokość ponoszonych wydatków (k. 24-32) oraz kserokopie dowodów rejestracyjnych (k. 33 – 34). Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego) lub częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego). Stosownie do regulacji art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo to może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy). Na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. W złożonym oświadczeniu M. P. wykazał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką W. P. Dochód miesięczny dwuosobowej rodziny stanowi kwota 2055,26 zł netto uzyskiwana z tytułu renty [...] (k. 28). Wyszczególnione miesięczne wydatki skarżącego wynoszą 1795,20 zł. Dodatkowo wnioskodawca ponosi wydatki kwartalne – składka KRUS (358 zł) oraz roczne – zobowiązanie pieniężne z tytułu podatku od nieruchomości na [...] r. (łącznie 1270 zł) i ubezpieczenie samochodu osobowego oraz przyczepy (łącznie 4799 zł). Majątek M. P. stanowi: dom o powierzchni [...] m² usytuowany na działce siedliskowej o powierzchni [...] ha, las o powierzchni [...] ha, ciągnik rolniczy, przyczepa samochodowa oraz samochód osobowy marki [...] [...] rok prod. [...] (k. 29 i k. 33 – 34). Skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności (k. 17). Powyższe okoliczności a w szczególności wysokość osiąganego dochodu, w zestawieniu z wykazanym majątkiem, wyszczególnionymi wydatkami (miesięcznymi, kwartalnymi i rocznymi) oraz brakiem oszczędności pozwalają na przyznanie M. P. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 100 zł oraz ustanowienie adwokata. W tym miejscu należy wskazać, iż nawet po opłaceniu wykazanych miesięcznych kosztów bieżącego utrzymania skarżącemu pozostają środki finansowe w kwocie 260,06 zł, które to powinny być, przynajmniej w części przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Dodatkowego podkreślenia wymaga, iż M. P. może poczynić oszczędności w zakresie ponoszonych wydatków np. wysokich opłat ponoszonych na paliwo - 300 zł miesięcznie. Wydatki te nie mają charakteru wydatków koniecznych i można w ich zakresie wygospodarować środki niezbędne do przynajmniej częściowego pokrycia kosztów sądowych. Ponadto, wnioskodawca ma możliwość uzyskania dodatkowych przychodów w oparciu o posiadany majątek np. las o powierzchni [...] ha. Niewątpliwie koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Pokrycie przez skarżącego całości kosztów postępowania sądowoadministracyjnego (kosztów ustanowienia adwokata oraz kosztów sądowych) przy wysokości osiąganego miesięcznego dochodu, wykazanych wydatkach oraz stanie majątkowym niewątpliwie pogorszyłoby sytuację finansową rodziny. Przy ustalaniu wysokości przyznanego zwolnienia wzięto również pod uwagę, iż W. P. nie osiąga żadnego dochodu, pozostaje na wyłącznym utrzymaniu wnioskodawcy. W tym stanie rzeczy uiszczenie przez M. P. kwoty 100 zł tytułem kosztów sądowych, które ewentualnie mogą wystąpić w sprawie niniejszej, przy jednoczesnym zwolnieniu z obowiązku ich uiszczenia w pozostałym zakresie oraz ustanowieniu adwokata z urzędu nie doprowadzi do pogorszenia sytuacji materialnej rodziny wnioskodawcy, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych skarżącego. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 1-3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.-