II SA/Bk 56/11

PostanowienieWSA w Białymstoku2011-04-07

Skład orzekający: Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał w sposób przekonujący, że znajduje się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Pomimo posiadania nieruchomości rolnej, która stanowi potencjalne źródło dochodu, wnioskodawca nie wyjaśnił, dlaczego gospodarstwo rolne nie przynosi żadnych dochodów, ani nie wskazał innych źródeł utrzymania rodziny. Brak wyczerpujących informacji uniemożliwił pełną ocenę jego sytuacji majątkowej.
Stan faktyczny
W. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na postanowienie Wojewody P. odmawiające wydania zaświadczenia o stopniu pokrewieństwa. Wnioskodawca przedstawił swoją sytuację materialną, wskazując na dziewięcioosobową rodzinę, brak dochodów z gospodarstwa rolnego po sprzedaży inwentarza i maszyn, posiadanie domu, mieszkania i nieruchomości rolnej, a także brak oszczędności. Referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia informacji dotyczących dochodów, wydatków, posiadanych środków trwałych i ewentualnych dopłat unijnych. Wnioskodawca nie odpowiedział na wezwanie w pełni, ograniczając się do stwierdzenia o sprzedaży inwentarza i maszyn.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 07 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. J. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia stwierdzającego stopień pokrewieństwa p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W. J. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką K. J. oraz dziećmi: P. J. ([...] lat); P. J. ([...] lat); P. J. ([...] lat); Z. J. ([...] lat); A. J. ([...] lat); W. J. ([...] lat); M. J. ([...] lata). Wnioskodawca nie osiąga dochodu z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego. W skład majątku skarżącego wchodzi: dom o powierzchni [...] m²; mieszkanie o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. W. J. nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Skarżący podkreślił, iż w 2010 r. pogorszyła się sytuacja finansowa rodziny z przyczyn od niej niezależnych (k. 17 – 18). Pismem z dnia 14 marca 2011 r. (k. 20) referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do złożenia oświadczenia, w którym należało wskazać: rodzaj prowadzonej przez skarżącego działalności rolniczej (np. rodzaj upraw), przy czym należało również podać stan inwentarza żywego i posiadane maszyny rolnicze; wysokość miesięcznych dochodów osiąganych z tytułu prowadzonej produkcji rolnej za okres trzech ostatnich miesięcy (w przeliczeniu na poszczególne miesiące); miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym (np. opłaty za energię elektryczną, gaz, opłacane podatki, żywność, opiekę medyczną, koszty eksploatacji posiadanych pojazdów itp.) oraz związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, z jednoczesnym określeniem wysokości poszczególnych wydatków; czy na określoną we wniosku nieruchomość rolną skarżący otrzymał w roku bieżącym lub poprzednim dopłaty z Unii Europejskiej – należało określić w jakiej wysokości i kiedy; czy K. J. osiąga dochód miesięczny (np. zasiłki z pomocy społecznej, umowa o pracę itp.), należało wskazać z jakiego tytułu i w jakiej wysokości; czy skarżący osiąga dochód miesięczny z tytułu posiadania mieszkania o powierzchni [...] m², należało wskazać wysokość tego dochodu oraz gdzie znajduje się to mieszkanie (ulica, miejscowość). Dodatkowo W. J. został zobligowany do nadesłania dokumentów (rachunki lub faktury) poświadczających wysokość miesięcznego dochodu uzyskiwanego z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego np. sprzedaży mleka, cielaków czy też sprzedaży innych płodów rolnych z okresu trzech ostatnich miesięcy oraz rachunków i faktur dokumentujących wysokość miesięcznych wydatków ponoszonych przez wnioskodawcę (w tym związanych z prowadzoną produkcją rolną). W. J. faktycznie nie odpowiedział na cytowane wezwanie z dnia 14 marca 2011 r. ograniczając się jedynie do oświadczenia, że sprzedał inwentarz żywy i maszyny rolnicze. Rodzina jest bez środków do życia, nie stać jej na ponoszenie bieżących opłat i kosztów zakupu żywności (k. 22). Wnioskodawca dołączył do akt sprawy zaświadczenie o wielkości użytków rolnych z dnia [...] marca 2011 r. (k. 23). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż dziewięcioosobowa rodzina nie posiada obecnie żadnych źródeł utrzymania. Wnioskodawca nie uzyskuje dochodu z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego. W. J. sprzedał maszyny rolnicze i posiadany inwentarz żywy. Majątek skarżącego stanowi: dom o powierzchni [...] m²; mieszkanie o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha ([...] ha przeliczeniowego). Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Przedstawione powyżej dane w zestawieniu z faktycznym brakiem odpowiedzi skarżącego na cytowanie wezwanie z dnia 14 marca 2011 r., uniemożliwiają pełną ocenę jego sytuacji majątkowej. W szczególności, u podstaw negatywnego rozstrzygnięcia w zakresie prawa pomocy legł brak możliwości ustalenia źródeł i wysokości dochodu rodziny oraz ponoszonych przez nią wydatków. W. J. posiada nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha ([...] ha przeliczeniowego), która stanowi potencjalne źródło dochodu. Skarżący jednak nie wyjaśnia, dlaczego prowadzone gospodarstwo rolne nie przynosi żadnego dochodu (np. dotacje z Unii Europejskiej, ewentualna dzierżawa nieruchomości osobom trzecim, sprzedaży płodów rolnych). Wnioskodawca nie wskazał, również innych źródeł utrzymania rodziny np. otrzymywanych świadczeń z zakresu pomocy społecznej, zasiłku dla bezrobotnych itp., które umożliwiałyby pokrycie potrzeb bytowych. Wobec powyższych okoliczności należało stwierdzić, iż W. J. nie wykazał w sposób przekonywujący, iż faktycznie znajduje się w sytuacji materialnej, która skutkuje, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło