II SA/Bk 56/23
WyrokWSA w Białymstoku2023-03-23
Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Elżbieta Lemańska, Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy waloryzacja odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość powinna być dokonana przy użyciu wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych, czy też wskaźników cen nieruchomości, oraz czy od zwaloryzowanego odszkodowania należą się odsetki za opóźnienie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że waloryzacja odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość powinna być dokonana przy użyciu wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych, zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w sytuacji gdy wskaźniki cen nieruchomości nie są ogłaszane. Sąd podkreślił, że waloryzacja jest czynnością rachunkową mającą na celu przywrócenie ekonomicznego znaczenia odszkodowania, a nie ponowne ustalenie jego wartości rynkowej. Ponadto, sąd stwierdził, że odsetki za opóźnienie należą się od kwoty odszkodowania ustalonej pierwotną decyzją, a nie od kwoty zwaloryzowanej, a ich naliczenie wymaga wniosku strony.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o waloryzacji odszkodowania za wywłaszczoną w 1967 roku nieruchomość. Skarżąca domagała się waloryzacji i wypłaty odszkodowania, które nigdy nie zostało wypłacone. Organ I instancji zwaloryzował odszkodowanie do kwoty 802,50 zł, stosując wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, odrzucając zarzuty dotyczące sposobu waloryzacji i braku naliczenia odsetek za opóźnienie. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym Konstytucji RP, kwestionując sposób waloryzacji i brak naliczenia odsetek.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 marca 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. M. D. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie waloryzacji odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości oddala skargę
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] września 2022 r. nr [...] orzekającą o dokonaniu waloryzacji odszkodowania ustalonego orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia 18 marca 1967 r. nr USW.IV-60/22/67 na rzecz G.D. w kwocie 1.192 zł za wywłaszczenie nieruchomości położonej w B., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 331 m2, na kwotę 802,50 zł,
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.
Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia 18 marca 1967 r., znak USW. IV-60/22/67, wywłaszczono na rzecz Państwa m.in. nieruchomość, położoną w B., oznaczoną jako działka nr [...] o pow. 331m2, stanowiącą własność G.D. oraz ustalono odszkodowanie za ww. nieruchomość na kwotę 1.192,00 złotych.
Wnioskiem z dnia 21 marca 2022 r. G.D., reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego I.W., wniosła o waloryzację i wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wnioskodawczyni wskazała, że z uwagi na niemożność odzyskania nieruchomości w fizycznej formie zaktualizowało się roszczenie mocodawczyni o waloryzację i wypłatę odszkodowania, gdyż odszkodowanie ustalone orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia 18 marca 1967 r., znak USW.IV-60/22/67, nigdy nie zostało wypłacone.
Decyzją z dnia [...] września 2022 r., znak [...], Prezydent Miasta B., w pkt 1 dokonał waloryzacji odszkodowania ustalonego orzeczeniem z dnia 18 marca 1967 r. przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. na rzecz G.D. w wysokości 1192,00 zł, na kwotę w wysokości 802,50 zł. W pkt 2 organ stwierdził, że zwaloryzowaną kwotę Skarb Państwa - Prezydent Miasta B., działający jako starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej wypłaci w całości, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna na rzecz G.D.
W wyniku prowadzonego postępowania, organ I instancji nie odnalazł dokumentów potwierdzających wypłatę na rzecz skarżącej odszkodowania za nieruchomość położoną w B., oznaczoną jako działka numer [...] o pow. 331 m2, co uzasadniało dokonanie waloryzacji tego odszkodowania.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że zasady wypłaty ustalonego odszkodowania poprzez jego waloryzację na dzień zapłaty, określone zostały w art. 132 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm., dalej jako: "u.g.n."). organ podkreślił, że waloryzacja (urealnienie wartości) odszkodowania winna być dokonana począwszy od chwili jego ustalenia do dnia faktycznej zapłaty. Ustawa określa również mechanizmy, jakimi należy się kierować dokonując waloryzacji. Stosownie bowiem do treści art. 5 ust. 1 u.g.n. waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości dla nieruchomości sklasyfikowanych w rejestrze cen nieruchomości, z uwzględnieniem danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza, w formie obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", wskaźniki zmian cen nieruchomości dla danego rodzaju nieruchomości, nie później niż w terminie 4 miesięcy od zakończenia kwartału, którego te wskaźniki dotyczą, z podziałem na województwa (art. 5 ust. 2 u.g.n.). W przypadku gdy dla danego rodzaju nieruchomości nie ogłoszono nigdy wskaźnika zmian cen nieruchomości, waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie w tym zakresie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (art. 5 ust. 4 u.g.n.).
Następnie organ podkreślił, że wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych obliczane są z częstotliwością miesięczną od 1982 roku, a dla lat wcześniejszych, tj. 1950-1981, dostępne są jedynie wskaźniki roczne.
Kwoty odszkodowania podchodzące z lat 1950-1981, waloryzowane są z wykorzystaniem kolejnych wskaźników rocznych oraz wskaźnika miesięcznego. Pierwszym wskaźnikiem wykorzystywanym do nawiązania powinien być wskaźnik mający za podstawę okres, z którego pochodzi kwota do waloryzacji, a ostatnim - wskaźnik dotyczący miesiąca, na który ustalana jest zwaloryzowana kwota.
Mając powyższe na uwadze wskazano, że kwota do waloryzacji pochodzi z 1967 r., tj. zapłata miała nastąpić w 1967 r. i należy ustalić jej zwaloryzowaną wartość w sierpniu 2022 r., ponieważ ostatni dostępny miesięczny wskaźnik danych o wzroście cen towarów i usług konsumpcyjnych na dzień dokonania waloryzacji dotyczy miesiąca sierpnia 2022 r. (B. Antkowiak, Analiza i praktyczne ujęcie metodologii i mechanizmu dokonywania waloryzacji na przykładzie ustalonego i niewypłaconego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, Studia Prawa Publicznego, 2019, Nr 1).
W tym przypadku powyższa kwota powinna zostać zwaloryzowana z wykorzystaniem kolejnych rocznych wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych za lata 1967-2021 (przy podstawie rok poprzedni = 100) oraz wskaźnika miesięcznego za okres styczeń-sierpień 2022 roku (przy podstawie poprzedni miesiąc = 100) ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym "Monitor Polski". Tym samym pierwszym wykorzystanym wskaźnikiem rocznym jest wskaźnik za 1967 rok, ostatnim zaś wskaźnik miesięczny za sierpień 2022 rok. Otrzymaną w wyniku kolejnych działań wartość z 1995 roku obliczono uwzględniając okoliczności wynikające z ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o denominacji złotego (Dz. U. z 1994 r. Nr 84, poz. 386 ze zm.).
Zgodnie z powyższymi ustaleniami kwota waloryzacji należna G.D. wynosi 802.50 zł.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła G.D., reprezentowana przez radcę prawnego I.W., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania. Jednocześnie podniosła naruszenie art. 132 ust. 2 u.g.n. i art. 4 ust. 1 i następne u.g.n. m.in. poprzez zaniechanie obliczenia odsetek za opóźnienie w wypłacie odszkodowania.
Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 6 grudnia 2022 r. Wojewoda P. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, powołując się na przepisy art. 9a w zw. z art. 5 ust. 4, art. 132 ust. 2 i 3 u.g.n. oraz orzecznictwo sądowoadministracyjne, że waloryzacja ustalonego odszkodowania jest jedynie czynnością rachunkową. Dokonanie waloryzacji było konieczne w celu jego wypłaty, co nie oznacza automatycznie podejmowania czynności mających na celu określenie wartości nieruchomości. Organ jedynie, na podstawie obowiązujących przepisów, oblicza zwaloryzowaną kwotę ustalonego już wcześniej odszkodowania. Przy waloryzacji nie uwzględnienia się obowiązujących cen rynkowych nieruchomości, a jej istotą jest jedynie przerachowanie wysokości odszkodowania celem przywrócenia jej pierwotnej ekonomicznej wartości. W tym zakresie nie ma zatem potrzeby powoływania biegłego w celu ustalenie cen rynkowych nieruchomości, a następnie dokonanie waloryzacji. Dotyczy ona okresu między datą wydania decyzji o wywłaszczeniu, kiedy ustala się wysokość odszkodowania, a datą wypłaty tego odszkodowania.
Jednocześnie organ zauważył, że zarzut dotyczący nie podania sposobu wyliczenia kwoty zwaloryzowanego odszkodowania należy uznać za nietrafny. Organ I instancji, zastosował wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego od 1967 roku, bo w tym roku miało nastąpić wypłacenie odszkodowania, do sierpnia 2022 r. Organ uwzględnił ponadto okoliczności wynikające z ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku o denominacji złotego (Dz.U. z 1994 r., nr 84, poz. 386 ze zm.). Również sposób wyliczenia zwaloryzowanego odszkodowania nie budzi zastrzeżeń. Przykładowo zwaloryzowana kwota za miesiąc sierpień 2022 r. obliczona została w następujący sposób: wskaźnik z obwieszczenia GUS 100,8 x poprzednia kwota ustalona za miesiąc lipiec 2022 r. i podzielona następnie przez 100, co dało w zaokrągleniu 802,5 zł.
Organ podkreślił także, że w aktach pierwszoinstancyjnych znajduje się notatka służbowa dotycząca określenia wysokości zwaloryzowanej kwoty odszkodowania, a także sposobu jej ustalenia. Ponadto, przed wydaniem skarżonej decyzji strona została poinformowana, w trybie art. 10 k.p.a. o zebraniu materiału dowodowego, tym samym miała możliwość zapoznania się z aktami prowadzonego postępowania (w tym również ze sposobem waloryzacji odszkodowania i wysokością zwaloryzowanej kwoty odszkodowania). Jednakże, jak wynika z akt sprawy skarżąca z tej możliwości nie skorzystała.
Odnośnie ostatniego zarzutu, dotyczącego nie ustalenia odsetek za opóźnienie w wypłacie odszkodowania organ II instancji stwierdził, że zarzut ten jest bezpodstawny. Z treści artykułu 132 ust. 3 u.g.n. wynika, że organ dokonuje waloryzacji odszkodowania. Jest to odrębna czynność od naliczenia odsetek za opóźnienie w wypłacie odszkodowania. Organ I instancji, zgodnie z wnioskiem pełnomocnika skarżącej z dnia 21 marca 2022 r. dokonał waloryzacji odszkodowania ustalonego orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia 18 marca 1967 r., na rzecz wnioskodawczyni. Natomiast, pełnomocnik skarżącej nie zawarła w złożonym wniosku o ustalenie odsetek za opóźnienie w wypłacie odszkodowania. Stwierdzić zatem należy, iż organ I instancji związany był wnioskiem z dnia 21 marca 2022 r. Organ II instancji podkreślił, iż pełnomocnik skarżącej podniosła kwestię związaną z ustaleniem odsetek za opóźnienie w wypłacie odszkodowania dopiero w odwołaniu od skarżonej decyzji.
Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożyła G.D. (dalej powoływana jako: "skarżąca"), zarzucając jej naruszenie:
1. naruszenie przepisów postępowania, których naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez niezebranie całego materiału dowodowego oraz niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zaniechanie ustalenia odszkodowania na podstawie opinii biegłych do spraw szacowania wartości nieruchomości oraz waloryzowania kwot, a także poprzez niewskazanie jakie okoliczności w sprawie zostały udowodnione i na podstawie jakich dowodów organ uznał, że kwota 802,50 zł stanowi zwaloryzowane odszkodowanie;
b) art. 75 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa w zw. z art. 84 § 1 kpa poprzez zaniechanie powołania biegłego posiadającego specjalistyczną wiedzę, umożliwiającą dokonanie prawidłowej waloryzacji odszkodowania wraz z uwzględnieniem dynamiki wzrostu cen nieruchomości oraz wskaźnikami zmian cen dla nieruchomości;
c) art. 8 i art. 107 § 3 pkt 6 kpa poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, a w szczególności nie wyjaśnienie dlaczego Organ uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie ma potrzeby dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, jak również brak podania szczegółowego, precyzyjnego oraz zrozumiałego sposobu wyliczenia rachunkowego zwaloryzowanego odszkodowania;
d) art. 10 § 1 kpa poprzez nie poinformowanie przez organ II instancji o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów we wskazanym terminie;
e) naruszenie art. 136 § 1 kpa poprzez nie przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego wobec podniesionej kwestii odsetek za opóźnienie, co powinno doprowadzić do wydania decyzji kasatoryjnej celem ochrony zasady dwuinstancyjności z art. 15 kpa.
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
a. art. 21 ust 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. 1997 poz. nr 78 poz. 483) poprzez ustalenie zwaloryzowanej kwoty odszkodowania do wypłaty w rażąco niskiej wysokości, tj. 802,50 zł, w sytuacji gdy Skarżącej winno zostać ustalone słuszne zwaloryzowane odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość;
b. art. 132 ust. 2 u.g.n. poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że organ nie mógł orzec o odsetkach za opóźnienie w sytuacji gdy taka możliwość w ocenie skarżącej istniała;
c. art. 5 ust. 1 i 4 u.g.n. poprzez błędne ustalenie wysokości odszkodowania zwaloryzowanego o wskaźnik zmian cen towarów i usług konsumpcyjnych, który jest niekorzystny w stosunku do wskaźnika zmian cen nieruchomości, co jest niekorzystne dla skarżącej, w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji ustalając wysokość zwaloryzowanego odszkodowania winien dokonać waloryzacji i zmienić wysokość w sposób umożlwiający realizację zasady słusznego odszkodowania, o której mowa w art. 21 ust 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;
Wskazując na powyższe naruszenia, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, bądź uchylenie decyzji organu II instancji przy uwzględnieniu zarzutu dotyczącego naruszenia przez niego art. 10 k.p.a. Wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżąca wywiodła, że zupełnie niezrozumiałym i oburzającym jest, że waloryzacja odszkodowania z tytułu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, która - co należy podkreślić - położona jest na terenie miasta i ma powierzchnię 331m2, nie tylko nie rekompensuje powyższego faktu, ale obniża jeszcze wartość odszkodowania ustaloną decyzją wywłaszczeniową z 1967 r. Waloryzacja w ocenie skarżącej służy przywróceniu ekonomicznego znaczenia odszkodowania i ma na celu zagwarantowanie wywłaszczonemu, w przypadku opóźnienia w zapłacie odszkodowania otrzymanie odszkodowania w zaktualizowanej, urealnionej wysokości. Tak dokonana waloryzacja nie może licować z pojęciem słusznego odszkodowania, na co wskazuje art. 21 ust 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Nie sposób uznać, że kwota 802,50 zł jest słusznym odszkodowaniem za wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości. Jako, że norma konstytucyjna stoi wyżej w hierarchii aktów prawnych stwierdziła, że organ winien był nie opierać się na art. 5 u.g.n. Jaskrawość niskości kwoty jaka przypada skarżącej wywłaszczonej przed tyloma laty powinno doprowadzać do wniosku, że proces ustalenia kwoty zwaloryzowanego odszkodowania powinien być przeprowadzony w oparciu o wskaźnik zmian cen nieruchomości, a nie jak dokonał tego organ - o wskaźnik zmian cen towarów i usług konsumpcyjnych, który jest niekorzystny dla skarżącej. Zarówno przed, jak i po w/w nowelizacji waloryzacja zapewniać miała zmiany wysokości należności proporcjonalnie do zmian cen nieruchomości (a nie proporcjonalnie do zmian cen towarów i usług konsumpcyjnych) i zapobiegać skutkom nominalizmu świadczeń pieniężnych, o którym mowa w art. 3581 § 1 Kodeksu cywilnego.
Uzasadniając ostatni zarzut skarżąca podniosła, że organ zarówno pierwszej jak i drugiej instancji obowiązany był, zgodnie z treścią art. 132 ust. 2 u.g.n. do naliczenia odsetek za opóźnienie w wypłacie odszkodowania. Należne odszkodowanie powinno opiewać na kwotę główną oraz należne odsetki, stosownie do dyspozycji art. 132 ust 2 u.g.n. Takie postępowanie jest niekorzystne dla organów, ponieważ naraża je na straty wynikające z popadnięcia w zwłokę ze spłatą odsetek, które mają charakter narastający. Skarżącej nie było wiadome na dzień składania wniosku jaka kwota ostatecznie przypadnie jej ze zwaloryzowanego odszkodowania, od której takie odsetki należałoby liczyć, gdyż zakreślona w ostatecznej i prawomocnej decyzji waloryzacyjnej odszkodowanie determinuje wysokość należnych odsetek. Stąd organ winien był brać pod uwagę również kwestię odsetek, a jeśli miał jakiekolwiek wątpliwości co do kształtu wniosku, to mógł o takie sprecyzowanie wystąpić do strony postępowania, czego nie uczynił i czym umożliwił zrealizowanie zasady dwuinstancyjności.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Nie zgodził się z argumentacją skargi wskazującą, że zwaloryzowana kwota odszkodowania powinna odpowiadać aktualnej wartości rynkowej nieruchomości. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 132 ust. 3 u.g.n. wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty. Waloryzacji dokonuje organ, osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do zapłaty odszkodowania. W przepisie tym nie ma nakazu, aby waloryzacji odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość dokonywał biegły. Podkreślił, iż waloryzacja odszkodowania jest czynnością rachunkową i nie jest konieczne korzystanie z opinii biegłego do jej przeprowadzenia. Na marginesie wskazał, że waloryzacja odszkodowania ustalonego wcześniej z uwzględnieniem dynamiki wzrostu cen nieruchomości oraz wskaźnikami zmian cen dla nieruchomości, jak wnioskuje w skardze pełnomocnik skarżącej, faktycznie prowadziłaby do ustalenia nowego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, a nie waloryzacji.
W ocenie organu II instancji brak jest podstaw do twierdzenia, iż stronie postępowania nie został wskazany sposób ustalenia zwaloryzowanej kwoty, bo wyliczenie zawierały akta sprawy, zaś strona mimo, że zawiadomiona została o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, nie zapoznała się z nim.
Za niezasadny organ odwoławczy uznał podnoszony w skardze zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., albowiem organ II instancji, w ramach prowadzonego postępowania nie zgromadził dodatkowego materiału dowodowego w sprawie, w związku z czym brak było podstaw do informowania stron o przysługującym uprawnieniu wynikającym z przywołanego przepisu.
Organ odwoławczy nie podzielił także zarzutu naruszenia art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, gdyż Prezydent Miasta B., był zobligowany do dokonania waloryzacji już ustalonego odszkodowania, zgodnie z art. 5 u.g.n., a nie do jego ponownego ustalenia w oparciu o wskaźnik zmian cen nieruchomości.
W ocenie organu odwoławczego, niezasadny jest również zarzut dotyczący nie orzeczenia o odsetkach za opóźnienie. Organ I instancji był związany wnioskiem strony z dnia 21 marca 2022 r. o waloryzację i wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Zauważyć należy, iż strona w toku postępowania nie wniosła o ustalenie odsetek za opóźnienie w wypłacie odszkodowania, zatem organ orzekając o odsetkach, faktycznie rozstrzygnąłby ponad to co zostało zgłoszone we wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne wynika z treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 t.j., zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej.
Mając na uwadze powyższe kryteria skarga okazała się niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie zawiera wad prawnych uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, a została wydana po wnikliwej i rzeczowej analizie akt sprawy, zaś zgromadzony materiał dowodowy nie wykazał istnienia okoliczności stanowiących przesłankę do zmiany zaskarżonej decyzji
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium zgodności z prawem jest decyzja orzekająca o waloryzacji odszkodowania ustalonego Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia 18 marca 1967 r., znak USW. IV-60/22/67. Na mocy tego orzeczenia wywłaszczono na rzecz Państwa m.in. nieruchomość, położoną w B., oznaczoną jako działka nr [...] o pow. 331 m2, stanowiącą własność G.D. oraz ustalono odszkodowanie za ww. nieruchomość na kwotę 1192,00 złotych.
Powyższe okoliczności nie są kwestionowane przez strony postępowania, w tym stronę skarżącą. Poza sporem pozostaje także ustalenie, że przedmiotowe odszkodowanie nie zostało wypłacone skarżącej. W trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego nie odnaleziono dokumentów potwierdzających wypłatę przedmiotowego odszkodowania. Powyższe znajduje potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym i jako takie nie budzi wątpliwości Sądu.
Zaskarżona decyzja zakreśliła zatem przedmiot sporu w niniejszej sprawie, którym nie jest wysokość ostatecznie ustalonego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, ale jego waloryzacja. Powyższe oznacza, że zarzuty skargi odnoszące się do wysokości ustalonego odszkodowania nie mogły zostać uwzględnione w niniejszej sprawie. Bez względu bowiem na ocenę skarżącej dotyczącą jego ekwiwalentności i zarzutu, że jest ono niskie, organy obu instancji w rozpoznawanej sprawie nie mogły ponownie określić ustalonego już odszkodowania.
Odnosząc się natomiast do zarzutów kwestionujących sposób i wysokość waloryzacji odszkodowania, które zdaniem skarżącej zostało ustalone w sposób nieprawidłowy, należy wskazać, że Sąd w składzie obecnym w całości podziela stanowisko i argumentację prezentowane w tej sprawie przez organy.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm., dalej jako: "u.g.n."), a w szczególności art. 5 ust. 4 i art. 132 ust. 3 tej ustawy. Z powyższych uregulowań (art. 132 ust. 3 u.g.n.) wynika, że ustalona wysokość odszkodowania podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty; waloryzacji dokonuje organ, osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do zapłaty odszkodowania, natomiast sposób waloryzacji określa przepis art. 5, zgodnie z którym waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości dla nieruchomości sklasyfikowanych w rejestrze cen i wartości nieruchomości, z uwzględnieniem danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków (ust. 1), jednak w sytuacji gdy dla danego rodzaju nieruchomości nie ogłoszono nigdy wskaźnika zmian cen nieruchomości, waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie w tym zakresie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (ust. 4).
W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że Prezes GUS nie ogłosił wskaźnika zmian cen nieruchomości, a zatem przy ustalaniu kwoty zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość organy były zobowiązane do zastosowania wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
Dokonując oceny prawidłowości powyższego stanowiska, odwołać się należy do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 marca 2017 r. wydanego w sprawie o sygn. akt P 13/14, który Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela. W wyroku tym orzeczono, że art. 227 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami jest zgodny z art. 2, art. 21 ust. 2 oraz art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz umorzono postępowanie w pozostałym zakresie. Pogląd wyrażony w ww. wyroku dotyczył wprawdzie art. 227 u.g.n., jednakże zauważyć należy, że przepis ten został uchylony przepisem art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. poz. 985), która weszła w życie 14 października 2015 r. Uchylenie art. 227 u.g.n. łączyło się z nadaniem nowego brzmienia art. 5 u.g.n., dotyczącego waloryzacji. Art. 5 ust. 4 u.g.n. dotyczy okoliczności uprzednio regulowanych art. 227 i zawiera analogiczne rozwiązanie, zgodnie z którym, w przypadku gdy dla danego rodzaju nieruchomości nie ogłoszono nigdy wskaźnika zmian cen nieruchomości, waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie w tym zakresie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. W wyroku z dnia 9 marca 2017 r. Trybunał Konstytucyjny wyjaśnił, że: "z art. 132 ust. 3 u.g.n. wynika, że wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień zapłaty. Waloryzacji dokonuje organ, osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do zapłaty odszkodowania. Waloryzacja następuje zawsze od momentu ustalenia odszkodowania (daty wydania decyzji wywłaszczeniowej lub odrębnej decyzji o ustaleniu odszkodowania) do dnia zapłaty odszkodowania, bez względu na to, czy podmiot zobowiązany opóźnia się z jego zapłatą (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 28 października 2009 r., sygn. akt II SA/Po 237/09, Lex nr 573824). Prowadzić to ma w założeniu, do "urealnienia" ustalonego, lecz jeszcze niewypłaconego odszkodowania z zastosowaniem wskaźników, których określenie - jako że stanowią podstawowy element mechanizmu waloryzacyjnego - jest rolą ustawodawcy (a nie organów administracji ani też organów władzy sądowej, w tym Trybunału). Ten zaś przyjął, że wobec nieogłoszenia przez Prezesa GUS wskaźnika zmiany cen nieruchomości, kryterium przeliczenia stanowią - na podstawie art. 227 u.g.n., a po zmianie stanu normatywnego: na podstawie art. 5 ust. 4 u.g.n. oraz art. 2 ustawy zmieniającej - wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych, które są ogłaszane przez Prezesa GUS na mocy odrębnych przepisów. W ten sposób ustawodawca dąży do ochrony interesu wierzyciela, gwarantując mu, że mimo opóźnienia zapłaty odszkodowania otrzyma je w odpowiedniej wysokości. Waloryzacja ma zatem na celu przywrócenie ekonomicznego znaczenia odszkodowania. W zasadzie waloryzacji, która wynika z art. 132 ust. 3 u.g.n., dostrzega się zamysł ustawodawcy, by wartość faktycznie wypłaconego odszkodowania odpowiadała wartości nabywczej odszkodowania ustalonego w decyzji o wywłaszczeniu, a nie wartości nominalnej; tylko takie uregulowanie odpowiada bowiem konstytucyjnej zasadzie słusznego odszkodowania" (wyrok WSA w Poznaniu z 28 października 2009 r., sygn. akt II SA/Po 237/09). Jednakże w żadnym razie waloryzacja nie może stanowić postępowania prowadzącego de facto do ponownego ustalenia wysokości odszkodowania (zob. wyrok NSA z 21 stycznia 2023 r. sygn. akt I OSK 2597/19 CBOSA i wyrok WSA w Łodzi z 27 sierpnia 2013 r., sygn. II SA/Łd 419/13, Lex nr 1453091). Nie chodzi także o dostosowanie wysokości zwaloryzowanego odszkodowania do wartości rynkowej nieruchomości w chwili jego wypłaty. Wysokość odszkodowania ustala się bowiem według stanu, przeznaczenia i wartości wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu (art. 130 ust. 1 zdanie pierwsze u.g.n.). Dalej Trybunał Konstytucyjny zauważył, że dzięki przepisom ustawy o gospodarce nieruchomościami, które określają rodzaj docelowego (obecnie: art. 5 ust. 1 i 2 u.g.n.) oraz zastępczego (art. 227 u.g.n.; obecnie: art. 5 ust. 4 u.g.n. i art. 2 ustawy zmieniającej) wskaźnika waloryzacji, podczas przerachowywania kwot odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości "organ administracji publicznej nie ma swobody dobierania wskaźników odzwierciedlających w sposób adekwatny zmiany w sile nabywczej pieniądza, na podstawie których dokonuje przeliczenia. Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami wyrażają w tym zakresie wiążąco zamiar prawodawcy, nie pozostawiając możliwości oparcia rozstrzygnięcia o inne dane (...)" (wyrok WSA w Krakowie z 11 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 216/15, Lex nr 2056521). Art. 227 u.g.n. nie otwierał zatem organom administracyjnym drogi do podejmowania arbitralnych decyzji podczas ustalania wysokości kwot zwaloryzowanego odszkodowania. Przeciwnie, art. 227 u.g.n. odgrywał rolę instrumentu ograniczającego ich swobodę decyzyjną. Zobowiązywał organy administracyjne do korzystania z - istniejącego - obiektywnego kryterium przeliczenia kwot odszkodowań należnych z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, jakim jest wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych. Po zmianie stanu normatywnego analogiczną funkcję pełni art. 5 ust. 4 u.g.n.
Biorąc pod uwagę argumenty wskazane w powyższym wyroku, uznać należy, że słuszne jest stanowisko organów, iż waloryzacja odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość następuje w oparciu o wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Obowiązująca regulacja jest w tym zakresie precyzyjna i jednoznaczna. Podkreślenia również wymaga, że waloryzacja oznacza "przerachowanie" wysokości odszkodowania. Dotyczy ona okresu między datą wydania decyzji o wywłaszczeniu, kiedy ustala się wysokość odszkodowania, a datą wypłaty tego odszkodowania. To przerachowanie ma na celu przywrócenie ekonomicznego znaczenia odszkodowania. Stąd obok ustalenia właściwego wskaźnika waloryzacji istotne jest także ustalenie ramowych granic czasowych, które wyznaczą punkt odniesienia dla dokonywanych rachunków.
W tym miejscu zauważyć należy za organem I instancji, że wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych obliczane są z częstotliwością miesięczną od 1982 roku, a dla lat wcześniejszych, tj. 1950-1981, dostępne są jedynie wskaźniki roczne. Jak słusznie też ustalono, kwoty odszkodowania podchodzące z lat 1950-1981, waloryzowane są z wykorzystaniem kolejnych wskaźników rocznych oraz wskaźnika miesięcznego. Pierwszym wskaźnikiem wykorzystywanym do nawiązania powinien być wskaźnik mający za podstawę okres, z którego pochodzi kwota do waloryzacji, a ostatnim - wskaźnik dotyczący miesiąca, na który ustalana jest zwaloryzowana kwota.
Mając powyższe na uwadze organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że kwota do waloryzacji pochodzi z 1967 r., tj. zapłata miała nastąpić w 1967 r. i należy ustalić jej zwaloryzowaną wartość w sierpniu 2022 r., ponieważ ostatni dostępny miesięczny wskaźnik danych o wzroście cen towarów i usług konsumpcyjnych na dzień dokonania waloryzacji dotyczy miesiąca sierpnia 2022 r.
W tym przypadku powyższa kwota prawidłowo została zwaloryzowana z wykorzystaniem kolejnych rocznych wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych za lata 1977-2021 (przy podstawie rok poprzedni = 100) oraz wskaźnika miesięcznego za okres styczeń-wrzesień 2022 roku (przy podstawie poprzedni miesiąc = 100) ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym "Monitor Polski". Tym samym pierwszym wykorzystanym wskaźnikiem rocznym jest wskaźnik za 1967 rok, ostatnim zaś wskaźnik miesięczny za sierpień 2022 rok. Otrzymaną w wyniku kolejnych działań wartość z 1995 roku obliczono uwzględniając okoliczności wynikające z ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o denominacji złotego. Ustalona w ten sposób kwota wynosi 802,50 zł.
Nadto wskazać należy, że w aktach organu I instancji znajduje się notatka służbowa dotycząca określenia wysokości zwaloryzowanej kwoty odszkodowania, a także sposobu jej ustalenia. Zdaniem Sądu brak jest zatem podstaw do twierdzenia, iż stronie postępowania nie został wskazany sposób ustalenia zwaloryzowanej kwoty. Tym bardziej, iż Prezydent Miasta B., pismem z dnia 26 sierpnia 2022 r. zawiadomił skarżącą o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Pomimo prawidłowego zawiadomienia skarżąca nie zapoznała się z materiałem dowodowym w sprawie, a co należy podkreślić była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. W aktach sprawy znajdują się ponadto wydruki poszczególnych wskaźników ogłoszone przez Prezesa GUS za wskazany wyżej okres. Jak trafnie przyjęły organy, wskaźniki te określają zmianę cen w stosunku do okresu poprzedniego. Obliczenia miały charakter łańcuchowy, polegający na przemnożeniu wskaźnika przez daną kwotę, a następnie przemnożenia tak otrzymanej kwoty przez kolejny wskaźnik. Obliczona według powyższych zasad kwota waloryzacji odpowiada prawu.
Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. Jeszcze raz powtórzyć należy, że waloryzacja polega jedynie na urealnieniu ustalonego odszkodowania za pomocą ściśle określonych mechanizmów przewidzianych w u.g.n. Waloryzacja wbrew twierdzeniom skarżącej nie polega na ustaleniu odszkodowania przy uwzględnieniu obowiązujących cen rynkowych nieruchomości. Jak trafnie wskazał organ odwoławczy waloryzacja ustalonego odszkodowania jest czynnością rachunkową. W konkretnej sprawie, o czym była mowa na wstępie, odszkodowanie zostało już ustalone na podstawie orzeczenia z dnia 18 marca 1967 r. Obecnie wobec braku dowodów jego wypłaty konieczne stało się jedynie dokonanie waloryzacji odszkodowania celem jego wypłaty, co nie oznacza jednak - jak zdaję się oczekuje tego skarżąca, podejmowania czynności ponownie określających wartość nieruchomości. Ta bowiem została już określona w ww. decyzji z 1967 r. W tym zakresie zatem nie można mówić o naruszeniu art. 21 ust. 2 Konstytucji, albowiem tego typu zarzuty mogły dotyczyć jedynie decyzji pierwotnej z 1967 r. w którym ustalono to odszkodowanie, a nie decyzji dotyczącej jedynie waloryzacji tej kwoty.
Odnośnie ostatniego zarzutu, dotyczącego nie ustalenia odsetek za opóźnienie w wypłacie odszkodowania należy stwierdzić, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści artykułu 132 ust. 3 u.g.n. wynika, że organ dokonuje waloryzacji odszkodowania. Jest to odrębna czynność od naliczenia odsetek za opóźnienie w wypłacie odszkodowania, która została uregulowana w art. 132 ust. 2 u.g.n. gdzie wskazano, że do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiedni przepisy Kodeksu cywilnego. Już powyższe wskazuje, że brak wniosku w zakresie wypłaty skutkuje brakiem możliwości naliczania tych odsetek z urzędu, tym bardziej jeśli strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.
Organ I instancji, zgodnie z wnioskiem pełnomocnika skarżącej z dnia 21 marca 2022 r. dokonał waloryzacji odszkodowania ustalonego orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia 18 marca 1967 r. Pełnomocnik skarżącej w złożonym wniosku nie wnosił o ustalenie odsetek za opóźnienie w wypłacie odszkodowania, a taki zarzut został podniesiony dopiero w odwołaniu. Stwierdzić zatem należy, iż organ I instancji związany był wnioskiem z dnia 21 marca 2022 r. i tej kwestii nie rozstrzygał. Organ II instancji orzekając zatem w kwestii odsetek naruszyłby zasadę dwuinstancyjności, bowiem de facto orzekałby po raz pierwszy o tym roszczeniu. Ponadto nie było przesłanek do uchylenia decyzji organu I instancji, w sytuacji kiedy strona skarżąca nie wnosiła o zasądzenie odsetek.
Mając na uwadze kwestię odsetek od zwaloryzowanej kwoty odszkodowania należy ponadto przytoczyć wyrok NSA z dnia 27 października 2020 r. sygn. akt I OSK 1934/18 w którym istota sporu prawnego sprowadzała się do wyjaśnienia czy dopuszczalne jest na podstawie art. 132 ust. 2 u.g.n. w związku z art. 481 § 1 K.c. liczyć odsetki za opóźnienie lub zwłokę w zapłacie odszkodowania od kwoty odszkodowania ustalonego pierwotną decyzją, czy też od kwoty odszkodowania zwaloryzowanego na podstawie art. 132 ust. 3 u.g.n.
NSA w tym wyroku wskazał, że "zgodnie z art. 132 ust. 3 u.g.n. wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty. Waloryzacji dokonuje organ, osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do zapłaty odszkodowania. Istotą waloryzacji jest przerachowanie wysokości odszkodowania celem przywrócenia jego pierwotnej ekonomicznej wartości. Dotyczy ona okresu między datą wydania decyzji o wywłaszczeniu, kiedy ustala się wysokość odszkodowania, a datą wypłaty tego odszkodowania. Zarówno decyzja ustalająca odszkodowanie, jak i decyzji waloryzująca odszkodowanie mają charakter decyzji kształtujących, gdyż tworzą one nowe prawo po stronie adresata decyzji, które powstaje dopiero z chwilą ich wydania i doręczenia. Oznacza to, że wywierają one skutki prawne prospektywne, tj. ex nunc. Decyzja z dnia (...) 2017 r. o waloryzacji niewypłaconego odszkodowania wygenerowała po stronie skarżącej prawo do odszkodowania w kwocie (...) z dniem jej wydania. Zaś wywrzeć skutek prawny mogła od dnia, w którym stała się ostateczna. Podobnie decyzja z (...) 1974 r. ukształtowała na rzecz jej adresata prawo do odszkodowania w kwocie (...) starych złotych i wywierała ona swoje skutki prawne od dnia, gdy stała się ostateczna, tj. od (...) 1974 r. Skuteczność prawną decyzji administracyjnej, rozumianą jako normatywną zdolność wywierania przez decyzję skutków prawnych określonych w normach ustawowych, które podlegają w niej konkretyzacji lub które przewidują powstanie tych skutków z związku z samym faktem wydania decyzji (por. M. Kamiński, Nieważność decyzji administracyjnej. Studium teoretyczne, Warszawa 2006, s. 131, 135), odróżnić należy od wymagalności odszkodowania oraz uprawnień wierzyciela z tytułu niewykonania zobowiązania pieniężnego wynikającego z decyzji w terminie wskazanym w ustawie. W świetle przepisów prawa obowiązujących w dacie wydania pierwotnej decyzji wypłata ustalonego odszkodowania powinna była nastąpić do dnia (...) 1974 r. Niewykonanie decyzji do tego terminu zrodziło po stronie skarżącej na podstawie art. 132 ust. 2 u.g.n. prawo do odsetek za opóźnienie lub zwłokę. (...) odsetki ustala się od kwoty ustalonej pierwotną decyzją odszkodowawczą. Tylko bowiem ta decyzja była częścią obowiązującego wówczas porządku prawnego, tylko ona była skuteczna prawnie i wykonalna i tylko z zapłatą odszkodowania ukształtowanego jej treścią opóźniał się organ począwszy od dnia (...) 1974 r. Skoro zgodnie z art. 132 ust. 2 u.g.n. do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy k.c., to odsetki nie mogą być liczone od kwoty zwaloryzowanej, gdyż dłużnik nie opóźniał się z zapłatą odszkodowania w kwocie zwaloryzowanej. Zwaloryzowane odszkodowanie nie było nigdy zaległością i nie było wymagalne od dnia 21 grudnia (...) 1974 r., gdyż w tej dacie prawo tej treści nie było jeszcze ukształtowane mocą decyzji administracyjnej. W doktrynie (zob. Ciszewski Jerzy (red.), Nazaruk Piotr (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, WKP 2019) zgodnie wskazuje się, że obowiązek zapłaty odsetek powstaje w chwili opóźnienia, bez względu na przyczynę opóźnienia i chociażby wierzyciel nie poniósł żadnej szkody. Dlatego też dochodzący odsetek na podstawie art. 481 Kodeksu cywilnego, nie musi wykazywać swej szkody. Odsetki należą się wierzycielowi za cały czas opóźnienia, począwszy od dnia wymagalności świadczenia. Brak jest tym samym podstaw prawnych do przyjęcia, iż odsetki liczyć należy od kwoty zwaloryzowanego odszkodowania i od daty wymagalności odszkodowania. Zgodzić się należy z wykładnią (...) przepisu art. 132 ust. 3 u.g.n., iż stanowi on podstawę materialnoprawną do dokonania waloryzacji niewypłaconego odszkodowania. Reguły wykładni językowej nie pozwalają zaś na wyciągnięcie z treści tego przepisu innych wniosków (...). Przepis ten przewiduje tylko uprawnienie do waloryzacji należności głównej. Kwestia odsetek za opóźnienie lub zwłokę objęta została zakresem przedmiotowym przepisu art. 132 ust. 2 u.g.n., który odsyła do przepisów k.c. w tym zakresie. W konsekwencji brak było podstaw prawnych do przyjęcia, iż odsetki za opóźnienie w zapłacie zwaloryzowanego odszkodowania liczyć należy od kwoty świadczenia zwaloryzowanego za cały okres opóźnienia." (CBOSA).
Sąd w całości podziela w/w stanowisko NSA, co wskazuje, że roszczenie skarżącej o naliczenie odsetek od kwoty już zwaloryzowanej, ale za cały okres opóźnienia, czyli od dnia wydania decyzji ustalającej odszkodowanie, byłoby niezasadne. W związku z powyższym zakreślona w ostatecznej i prawomocnej decyzji waloryzacyjnej odszkodowanie nie determinuje wysokości należnych odsetek, tak jak wskazywała skarżąca w skardze.
Z wyżej wskazanych powodów, organy obu instancji nie naruszyły prawa materialnego. Organowi odwoławczemu nie sposób przy tym zarzucić naruszenia przepisów proceduralnych, w tym art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a., bowiem zaskarżona decyzja oparta jest na dokładnie i wyczerpująco ustalonym stanie faktycznym, który znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym, ocenionym w całokształcie bez przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów. Jego uzasadnienie spełnia natomiast wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., bowiem zawiera m.in. właściwą podstawę prawną, którą prawidłowo zinterpretowano oraz należycie wyjaśniono w pisemnych motywach rozstrzygnięcia, przedstawienie stanu faktycznego sprawy oraz odnosi się do istotnych w sprawie okoliczności i klarownie przedstawia sposób rozumowania organów dokonujących oceny zaistniałych okoliczności oraz subsumcji. Ponadto nie doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. albowiem organ II instancji nie przeprowadzał żadnych nowych dowodów, a organ I instancji umożliwił stronie skarżącej zapoznanie się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji.
Również sąd, działając z urzędu poza granicami skargi, nie dostrzegł żadnych uchybień, które powodowałyby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji
z obrotu prawnego. Zauważyć przy tym należy, że ani niezadowolenie strony
z zapadłego rozstrzygnięcia, ani subiektywne jej przekonanie o wadliwości zaskarżonej decyzji, nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2023 r., poz. 259 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym uzasadnione było treścią art. 119 pkt 2 i art. 120 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło