II SA/Bk 560/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi N. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu na własność Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. , N. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego (k. 271-272). Skarżąca podniosła, iż w związku z jej niewielkim dochodem (tylko emerytura), nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie niniejszej oraz kosztów ustanowienia pełnomocnika celem sporządzenia skargi kasacyjnej. Dochód skarżącej stanowi emerytura w kwocie 1.100 zł. Wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Do jej bieżących wydatków należy zaliczyć: czynsz za mieszkanie – 338 zł, energię elektryczną – 200 zł, leki – 400 zł. Po odliczeniu tych kosztów na brakuje jej środków na zakup żywności i w tym zakresie pomagają jej dzieci (k. 271-274). Na wstępie należy odnieść się do wniosku skarżącej w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W sprawie sygn. akt II SA/Bk 1149/13, która następnie po wyroku NSA z dnia 3 czerwca 2015 r. wróciła do ponownego rozpoznania w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym pod nową sygnaturą II SA/Bk 560/15, prawomocnym postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 2 stycznia 2014 r. zwolniono skarżącą od kosztów sądowych (k. 27). Powyższe skutkuje tym, iż wnioskodawczyni jest zwolniona od wszystkich kosztów sądowych, które mogą powstać, także od kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi kasacyjnej. W związku z tym, iż skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy, postępowanie w tym zakresie stało się zbędne i zasadnym jest jego umorzenie (vide postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2013 r. sygn. akt I OZ 482/13 publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Dlatego też, na podstawie art. 249 a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 § 1 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzeczono jak w punkcie I sentencji. Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna N. W. uzasadnia tezę, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego tj. kosztów ustanowienia radcy prawnego. Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna N. W. uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawczyni jest osobą schorowaną, a jedynym jej dochodem jest emerytura w wysokości 1.110 zł (k. 274). Wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku, ani zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Niski comiesięczny dochód wystarcza jej jedynie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych oraz zakup leków. Ponadto skarżącej w zakupie żywności pomaga córka. Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżącej, a także brak zgromadzonych oszczędności i majątku pozwalają na stwierdzenie, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów ustanowienia pełnomocnika, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie II sentencji.