II SA/Bk 561/21
WyrokWSA w Białymstoku2021-09-09
Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Marcin Kojło, Paweł Janusz Lewkowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków może zawierać zapisy powtarzające treść ustawy lub wykraczające poza delegację ustawową, a tym samym naruszać prawo w sposób istotny, skutkujący stwierdzeniem nieważności?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, która zawiera zapisy powtarzające treść ustawy lub wykraczające poza zakres delegacji ustawowej, narusza prawo w sposób istotny. Takie naruszenie, polegające na braku określenia minimalnego poziomu usług w zakresie jakości wody i ścieków, dopuszczeniu ograniczeń dostaw wody w przypadkach losowych oraz uzależnieniu przystąpienia do prac przyłączeniowych od uzgodnienia dokumentacji technicznej z przedsiębiorstwem, skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności wadliwych postanowień uchwały.Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy zaskarżył uchwałę Rady Gminy Bargłów Kościelny w części dotyczącej regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, zarzucając istotne naruszenie prawa poprzez powtórzenie zapisów ustawy i przekroczenie delegacji ustawowej w zakresie zapewnienia ciągłości dostaw, jakości usług oraz uzgadniania dokumentacji technicznej przyłączeń. Wójt Gminy zgodził się z zarzutami skargi. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę ze skargi Prokuratora.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 5 ust. 1 punkt 4 i 6 oraz § 25 Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy Bargłów Kościelny, stanowiącego załącznik do zaskarżonej uchwały.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Protokolant specjalista Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 września 2021 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowy w S. na uchwałę Rady Gminy Bargłów Kościelny z dnia 29 marca 2019 r. nr V/74/2019 w sprawie uchwalenia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na ternie Gminy Bargłów Kościelny stwierdza nieważność § 5 ustęp 1 punkt 4 i 6 oraz § 25 Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na ternie Gminy Bargłów Kościelny stanowiącego załącznik zaskarżone uchwały.
Prokurator Okręgowy w S. skargą z 30 czerwca 2021r. (data wpływu do organu 2 lipca 2021r.) zaskarżył uchwałę Rady Gminy Bargłów Kościelny z 11 kwietnia 2019r. Nr V/74/2019 w sprawie przyjęcia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie gminy Bargłów Kościelny w części dotyczącej par. 5 ust. 1 pkt 4 i 6 oraz par. 25 Regulaminu. Kwestionowanym zapisom Regulaminu zarzucił istotne naruszenie prawa tj. art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i nałożenie szeregu obowiązków bez podstawy prawnej oraz w sposób sprzeczny z przepisami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków i powtórzenie zapisów ustawy, w tym:
a) powtórzenie w par. 5 ust. 1 pkt 4 i 6 Regulaminu treści art. 5 ust. 1 u.z.z.w. poprzez wskazanie, że przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne ma obowiązek zapewnić zdolność posiadanych urządzeń wodociągowych do dostaw wody w sposób niezawodny i ciągły z zastrzeżeniem "przypadków losowych";
b) uzależnienie w par. 25 Regulaminu przystąpienia do prac zmierzających do przyłączenia nieruchomości do sieci przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego od wcześniejszego uzgodnienia dokumentacji technicznej z przedsiębiorstwem wodociągowo – kanalizacyjnym, co stanowi regulację przekraczającą upoważnienie ustawowe określone w art. 19 u.z.z.w.
Podnosząc powyższe zarzuty Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie par. 5 ust. 1 pkt 4 i 6 i par. 25 Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie gminy Bargłów Kościelny, stanowiącego załącznik zaskarżonej uchwały.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy B. zgodził się z zarzutami skargi i wniósł o jej uwzględnienie podając jednocześnie, że Rada Gminy Bargłów Kościelny kończy już prace nad przyjęciem nowej uchwały w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie gminy Bargłów Kościelny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;
Skarga podlegała uwzględnieniu albowiem kwestionowane w skardze zapisy Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie gminy Bargłów Kościelny zostały uchwalone z istotnym naruszeniem przepisów prawa materialnego, skutkującym koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc.
Na wstępie sąd zauważa, że skarga została złożona przez Prokuratora, co oznacza, że nie musiała być poprzedzona wyczerpaniem środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.), a ponieważ skarga dotyczy aktu prawa miejscowego, jej wniesienie nie było też ograniczone żadnym terminem (art. 53 § 2a i § 3 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Rozpoznając sprawę ze skargi na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: "P.p.s.a."), sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności, o czym stanowi art. 147 § 1 P.p.s.a. Unormowanie to nie określa jakiego rodzaju naruszenia prawa są podstawą do stwierdzenia przez sąd nieważności uchwały. Doprecyzowanie przesłanek określających kompetencje sądu administracyjnego w tym względzie następuje w ustawach samorządowych. Zgodnie z art. 91 ustawy o samorządzie gminnym (dalej jako u.s.g.), uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne (ust. 1). W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (ust. 4). Stosownie zaś do art. 94 ust. 1 u.s.g. nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego przez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. np. wyroki NSA z dnia 8 lutego 1996 r., SA/Gd 327/95, OwSS 1996, Nr 3, poz. 90; z dnia 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/97, OwSS 1998, Nr 3, poz. 79, także Z. Kmieciak, M. Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Samorząd terytorialny 2001/1-2, s. 102).
Zaskarżona uchwała została wydana na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2020r., poz. 2028), dalej określanej jako u.z.z.w. Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków jest aktem prawa miejscowego, co wprost wynika z art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2020r., poz. 2028), dalej określanej jako u.z.z.w. Akty prawa miejscowego stanowią – zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP – źródło powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Z kolei art. 94 Konstytucji RP stanowi, że organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Z wynikającej wprost z Konstytucji RP i ustawy o samorządzie gminnym podporządkowanej pozycji aktu prawa miejscowego względem aktów wyższego rzędu, wynika wzorzec i zakres kontroli legalności aktu prawa miejscowego. Przy ocenie aktu prawa miejscowego należy mieć na względzie, że treść kontrolowanego aktu nie może naruszać regulacji ustawy zawierającej delegację do jego podjęcia (uchwalenia), przepisów Konstytucji RP a także przepisów innych ustaw pozostających w pośrednim lub bezpośrednim związku z regulowaną materią oraz mieć na uwadze, że normy dotyczące konstytucyjnych praw i wolności człowieka zastrzeżone są dla ustaw i nie mogą być regulowane aktami niższego rzędu niż ustawa.
Stosownie do art. 19 ust. 5 u.z.z.w. regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków określa prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym:
1) minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków;
2) warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług;
3) sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach;
4) warunki przyłączania do sieci;
5) warunki techniczne określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych;
6) sposób dokonywania przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne odbioru wykonanego przyłącza;
7) sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków;
8) standardy obsługi odbiorców usług, w tym sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody i odprowadzaniu ścieków;
9) warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe.
Powołane wyżej przepisy stanowią delegację ustawową dla wydania aktu prawa miejscowego w postaci regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Określają zakres spraw, które mogą stać się przedmiotem unormowania uchwały rady gminy. Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków nie może wykraczać poza materię przewidzianą w art. 19 ust. 5 u.z.z.w. Regulacja ta ma charakter wyczerpujący. Wskazując zakres zagadnień, które mogą być objęte regulaminem, ustawodawca w skonstruowaniu delegacji ustawowej posłużył się sformułowaniem "regulamin określa", co oznacza, że treść tego regulaminu musi bezwzględnie odpowiadać zakresowi delegacji ustawowej (zob. wyroki NSA: z dnia 12 lutego 2008 r., II OSK 2033/06, z dnia 13 lutego 2018 r., II OSK 994/16, oba dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Obowiązkiem rady gminy jest respektowanie zakresu przedmiotowego wyznaczonego treścią art. 19 ust. 5 pkt 1- 9 u.z.z.w. Pominięcie któregokolwiek z obligatoryjnego elementu regulaminu skutkuje brakiem pełnej realizacji upoważnienia ustawowego, bowiem nie wyczerpuje zakresu przedmiotowego przekazanego przez ustawodawcę do uregulowania przez gminę. Skoro bowiem ustawodawca w art. 19 ust. 5 u.z.z.w. wskazał zakres unormowań, jakie powinien zawierać regulamin, to pominięcie niektórych unormowań wymaganych tym przepisem, należy zaliczyć do istotnego naruszenia prawa (tak NSA w wyrokach: z 9 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2605/15 i z 9 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 1663/06, WSA w Bydgoszczy w wyroku z 7 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 1256/17, CBOSA). Wszelkie odstępstwa od katalogu sformułowanego w art. 19 ust. 5 u.z.z.w. przesądzają o naruszeniu przepisu upoważniającego, jak i konstytucyjnej zasady praworządności w zakresie legalności aktu prawa miejscowego, co stanowi istotne naruszenie prawa, którego skutkiem jest stwierdzenie jego nieważności w całości, bądź w części. Taką samą wadą dotknięte są też te z postanowień aktu prawa miejscowego, które wprawdzie odnoszą się do materii wskazanej w powołanym art. 19 ust. 5 u.z.z.w, ale w zakresie uregulowanym już wyczerpująco w ustawie, bądź w rozporządzeniu wykonawczym albo stanowią powtórzenie rozwiązań ustawowych albo je modyfikują lub regulują te same kwestie w sposób odmienny. Jak wskazał NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 września 2017 r., w sprawie sygn. akt I OSK 124/17, istotna sprzeczność z prawem to wada doniosła pod względem faktycznym i prawnym, wynikająca z naruszeń przepisów prawa materialnego bądź formalnego, ale taka, która jest oczywista, jednoznaczna, niepozwalająca na zaakceptowanie uchwały ze względu na sposób i tryb jej podjęcia, lub skutki, jakie wywołuje.
Prokurator trafnie zarzuca zapisom par. 5 ust. 1 pkt 4 i 6 niezgodność z przepisami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, przy czym niezgodność ta ma charakter istotny.
W par. 5 ust. 1 pkt 4 Rada Gminy Bargłów Kościelny przewidziała, że w ramach określenia minimalnego poziomu usług świadczonych w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ma obowiązek zapewnić odbiorcom usług "zdolność posiadanych urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych do realizacji dostaw wody i odprowadzania ścieków w sposób niezawodny i ciągły, a także zapewnić należytą jakość dostarczanej wody i odprowadzanych ścieków". Zapis powyższy nie zawiera wymaganego przepisem art. 19 ust. 5 pkt 1 u.z.z.w. elementu obligatoryjnego, dotyczącego określenia w sposób prawidłowy minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie jakości dostarczanej wody i odprowadzanych ścieków. Minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczanej wody, obejmuje wskazanie konkretnych parametrów usług, jak ilość dostarczanej wody, jej ciśnienie, ciągłość dostaw i jakość wody. Kwestionowany zapis określając minimalny poziom usług w zakresie dostarczanej wody nie określił parametru jakości wody ani ścieków, ograniczając się do ogólnego stwierdzenia o ich "należytej jakości". W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że nawet odesłanie do parametrów jakościowych wody i ścieków jest niewystarczające albowiem przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 13 u.z.z.w. wyznaczają wprawdzie minimalny poziom świadczonych usług, ale nie oznacza to, że na terenie danej gminy jakość dostarczanej wody czy odprowadzanych ścieków musi być równa co najmniej minimalnym wskaźnikom. Konkretna gmina może bowiem wprowadzić zaostrzone wymagania jakościowe dla wody dostarczanej przez przedsiębiorstwo na terenie obowiązywania swojego regulaminu. Woda pobierana z rożnych ujęć może posiadać inne parametry niż wynikające z Rozporządzenia Ministra Zdrowia wydanego na podstawie delegacji z art. 13 u.z.z.w. a brak określenia w Regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków minimalnego parametru jakościowego wody czyni skuteczność złożonej przez odbiorcę reklamacji usługi iluzoryczną. Określenie w akcie prawa miejscowego minimalnego poziomu świadczonych usług ma dawać mieszkańcom gminy (miasta) gwarancję i wskazówkę co najmniej jakiego poziomu usług mogą spodziewać się po dostarczającym usługi przedsiębiorstwie oraz wyznaczać granice swobody umów stronom umowy o doprowadzenie wody i odprowadzenie ścieków, w szczególności umocnić pozycję odbiorcy usług. Dopiero wówczas można przyjąć, że odbiorca ten w każdych warunkach będzie mógł liczyć na zapewnienie konkretnego, minimalnego poziomu usług przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, które posiada pozycję dominującą na lokalnym rynku. W konsekwencji brak zawarcia w Regulaminie określenia minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne w zakresie jakości dostarczanej wody i odprowadzanych ścieków świadczy o niewypełnieniu przez organ stanowiący delegacji ustawowej (pominięcia w Regulaminie jednego z jego koniecznych elementów), co należy kwalifikować jako istotne naruszenie prawa.
Sąd zauważa, że konieczność posługiwania się w gminnych regulaminach dostarczania wody i odprowadzania ścieków parametrami określającymi minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjne, jest jednolicie postrzegana w orzecznictwie (vide, między innymi, wyroki NSA o sygn. II OSK 2033/06 i II OSK 536/20 a także wojewódzkich sądów administracyjnych o sygn. I SA/Op 364/19, II SA/Sz 929/16, II SA/Bd 1256/17, II SA/Bk 152/21). Dostrzeżone naruszenie zapisem paragrafu 5 ust. 1 pkt 4 Regulaminu normy prawa określonej art. 19 ust. 5 pkt 1 u.z.z.w., istotne z uwagi na wprost wynikający z normy delegacyjnej obowiązek określenia minimalnego poziomu usług na terenie danej gminy poziomu usług odnoszącego się do wszystkich parametrów wody (ścieków) skutkował stwierdzeniem nieważności paragrafu 5 ust. 1 pkt 4 Regulaminu.
W kwestionowanym par. 5 ust. 1 pkt 6 Regulaminu Rada Gminy Bargłów Kościelny przyjęła natomiast, że w ramach minimalnego poziomu usług świadczonych w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ma obowiązek zapewnić odbiorcom usług "spełnienie warunków wprowadzania ograniczeń dostarczania wody w przypadku wystąpienia jej niedoboru oraz w przypadkach losowych i wystąpienia poważnych awarii".
Z treści upoważnienia ustawowego zawartego w art. 19 ust. 5 wprost wynika, że regulamin ma określać jedynie minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo- kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków (pkt 1) oraz sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków (pkt 7). Ustawowy przy tym zakres obowiązków przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego wynikający z art. 5 ust. 1 u.z.z.w. wskazuje wprost, że przedsiębiorstwo te ma obowiązek zapewnić zdolność posiadanych urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych do realizacji dostaw wody w wymaganej ilości i pod odpowiednim ciśnieniem oraz dostaw wody i odprowadzania ścieków w sposób ciągły i niezawodny, a także zapewnić należytą jakość dostarczanej wody i odprowadzanych ścieków. Zasadą jest zatem ciągłość i niezawodność usług przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego a kwestie odcięcia dostaw wody i zamknięcia przyłącza kanalizacyjnego uregulowane zostały w ustawie w art. 8 zaś norma upoważniająca zawarta w art. 19 ust. 5 u.z.zw. nie wprowadziła dopuszczalności rozszerzenia przez radę gminy przypadków ustawowych przerwania ciągłości usług.
Kwestionowany zapis stanowi oczywiste naruszenie przez radę gminy kompetencji własnej. Zgodnie bowiem z treścią upoważnienia ustawowego z art. 19 ust. 5 pkt 7 u.z.z.w. regulamin określa wyłącznie sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków tj. zachowanie przedsiębiorstwa w sytuacji, o której mowa w przepisie upoważniającym a mianowicie gdy dojdzie już do niedotrzymania ciągłości usług lub obniżenia jakości świadczonych usług. Wskazywanie okoliczności uprawniających przedsiębiorstwo do ograniczenia dostaw wody nie jest określeniem sposobu postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków. Czym innym jest zdefiniowanie okoliczności, których zaistnienie umożliwia ograniczenie lub wstrzymanie świadczonych usług, a czym innym, określenie postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków. Wskazanie na określone sytuacje których zaistnienie daje przedsiębiorstwu prawo ograniczenia lub wstrzymania świadczenia usług nie stanowi określenia sposobu postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków, do czego upoważniał zapis art. 19 ust. 5 pkt 7 u.z.z.w. (vide: wyrok NSA z 13 lutego 2018 r., II OSK 994/16 i wyrok NSA z 7 lipca 2020r. sygn. II OSK 536/20).
Trafnie także Prokurator zarzuca przekroczenie zakresu upoważnienia ustawowego zapisem par. 25 Regulaminu, w którym Rada Gminy Bargłów Kościelny przyjęła, że "warunkiem przystąpienia przez wnioskodawcę , po uzyskaniu warunków przyłączenia, do wykonania robót przyłączeniowych jest wcześniejsze uzgodnienie z przedsiębiorstwem wodociągowo – kanalizacyjnym dokumentacji technicznej oraz spełnienie innych wymaganych przepisami prawa budowlanego warunków".
Zawarte w kwestionowanym par. 25 Regulaminu uzależnienie przystąpienia do prac zmierzających do przyłączenia nieruchomości do sieci przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego od wcześniejszego pisemnego uzgodnienia dokumentacji technicznej z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym, jest niedopuszczalne. Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nie przyznaje bowiem radzie gminy kompetencji do upoważniania przedsiębiorstw wodno-kanalizacyjnych do uzgadniania dokumentacji technicznej przedłożonej przez osobę ubiegającą się o przyłączenie nieruchomości do sieci wodno-kanalizacyjnej czy kontroli wykonywanych prac przyłączeniowych przez tę osobę. Żadne przepisy prawa nie uzależniają przystąpienia do rozpoczęcia prac w zakresie budowy przyłącza od spełnienia warunków wskazanych w kwestionowanym zapisie. Budowa przyłącza jest rodzajem procesu budowlanego i jego rozpoczęcia ustawodawca nie uzależnił od stanowiska dostawcy wody i odbiorcy ścieków a ewentualne wykonanie przyłącza niezgodnie z warunkami przyłączenia spowodowałoby odmowę zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków. Zgodnie z art. 15 ust. 2 u.z.z.w. realizację budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci. Z przepisu tego wynika, że odpowiedzialność za budowę przyłącza do sieci ponosi wyłączenie osoba ubiegająca się o to przyłączenie. Rada Gminy upoważniona jest zgodnie z art. 19 ust. 2 pkt 4 - 6 u.z.z.w. określić warunki przyłączania do sieci, techniczne warunki określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych oraz sposób dokonywania odbioru przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne wykonanego przyłącza. Oznacza to, iż czynności techniczno-kontrolne zostały przesunięte na etap samego odbioru przyłącza (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 3 grudnia 2019 r., II SA/Rz 1134/19, wyrok WSA we Wrocławiu z 5 marca 2019 r., II SA/Wr 820/18 i wyrok WSA w Łodzi z 4 lutego 2020 r., II SA/Łd 804/19).
Na marginesie sąd zauważa, że obecne brzmienie przepisów Prawa budowlanego (po zmianie wprowadzanej ustawą z dnia 20.02.2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlanego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015, poz. 443), z mocą obowiązującą od 28.06.2015r.) nie przewiduje, by projekt budowlany musiał zawierać oświadczenie właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnienie dostaw energii, wody, ciepła i gazu, odbioru ścieków oraz o warunkach przyłączenia obiektu do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektroenergetycznych czy telekomunikacyjnych.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji (art. 147 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło