II SA/Bk 561/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 26 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. sp. z o.o. w G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 28 maja 2026 r. nr 407.184/AH/XV/26 w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji stwierdzającej nieważność decyzji w sprawie rejestracji pojazdu p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji , Zaskarżoną decyzją z 28 maja 2026 r. nr 407.184/AH/XV/26 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku (dalej jako: SKO) utrzymało w mocy własną decyzję z 13 kwietnia 2026 r. nr 407.844/F-6/X/2025 stwierdzającą nieważność decyzji Starosty Białostockiego z 21 września 2022 r. nr WK.22211.2022.KP, którą na wniosek A. sp. z o.o. zarejestrowano pojazd marki HATTAT 3080DT o nr nadwozia [...], wydając dowód rejestracyjny nr [...] i tablice rejestracyjne nr [...]. . Skargę na decyzję SKO z 28 maja 2026 r. wniosła do sądu administracyjnego A. sp. z o.o. (dalej jako: skarżąca). Sformułowała ona w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że wniosek o wstrzymanie wykonania ma celu zapewnienie ochrony przed powstaniem trudnych do odwrócenia skutków. Zaskarżona decyzja jako ostateczna w chwili obecnej wiąże już starostę w zakresie obowiązku ponownego przeprowadzenia postępowania w kierunku wydania decyzji o rejestracji pojazdu. Starosta, do którego wpłynął wniosek o rejestrację pojazdu, pozostaje nadal nim związany. Zaskarżona decyzja SKO stwierdza przecież jedynie nieważność decyzji kończącej postępowanie wywołanej wnioskiem o rejestrację, a więc wprowadza stan taki, jakby tej decyzji nieważnej nigdy nie było. Starostwo w oparciu o ten sam wniosek obciążony jest obecnie obowiązkiem zakończenia postępowania decyzją. Brak orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji rodzi zatem niebezpieczeństwo powstania w obrocie dwóch decyzji sprzecznych ze sobą, stanowiących efekt końcowy tego samego postępowania. Skoro, jak twierdzi prokurator, sporne pojazdy nie mają wymaganej homologacji, zatem wnioskodawca nie będzie w stanie spełnić wymogu przedłożenia w tym zakresie tego dokumentu, a to prowadzić będzie do wydania decyzji o odmowie rejestracji, gdy tymczasem wciąż toczy się postępowanie o utrzymanie w mocy decyzji, która zarejestrowała sporny pojazd i dopuściła go do ruchu po drogach publicznych. Skarżąca wskazała ponadto, że wprowadzenie do obrotu prawnego zaskarżonej decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o rejestracji pojazdu marki Hattat może już dziś powodować skutek wznowienia postępowania o przerejestrowaniu spornego pojazdu na nowego jego właściciela i doprowadzenie do wyeliminowania jej z obrotu prawnego, o ile taka decyzja została wydana w oparciu o uznaną za nieważną ww. decyzję o rejestracji tego pojazdu. Gdyby zatem założyć, że w drodze kontroli sądowoadministracyjnej zaskarżonej decyzji doszłoby do uznania zaskarżonej decyzji SKO za wadliwą i jej wyeliminowania z obrotu, wywołane przez nią skutki pozostawały trudne do odwrócenia. W związku z powyższym, w opinii skarżącej, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji SKO pozostaje uzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wedle zaś art. 61 § 3 zd. 1 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania rozstrzygnięcia będącego przedmiotem zaskarżenia oraz aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć szkodę zarówno majątkową, jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. m.in. postanowienie NSA z 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach NSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej: "CBOSA"). Z kolei trudne do odwrócenia prawne i faktyczne skutki to następstwa, które powodują istotną i trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. m.in. postanowienia NSA z 10 marca 2010 r., I FSK 1841/09 oraz z 19 maja 2011 r., II OZ 415/11; CBOSA). W orzecznictwie zauważa się, że przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne. Nie jest wymagane, żeby w jakimś zakresie, mniejszym lub większym, rzeczywiście wystąpiły lub przynajmniej już się ujawniały. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia (por. uchwała NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, CBOSA). Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd jest związany zawartym tam, zamkniętym katalogiem przesłanek, których wykazanie jest rzeczą wnioskodawcy. Ten zaś powinien starannie i rzeczowo umotywować swój wniosek, wskazując na konkretne okoliczności uprawdopodabniające, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione i konieczne, aby sąd mógł stwierdzić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowego wyjątku od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt II FZ 1504/14, Lex nr 1538986). Wnioskodawca musi zatem powołać się na konkretne okoliczności, przy czym muszą to być okoliczności zobiektywizowane i potwierdzone sytuacją rzeczywistą. Ponadto zawarte we wniosku wywody powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do materiałów źródłowych oraz skonkretyzowanych okoliczności obrazujących sytuację faktyczną wnioskodawcy. Jakkolwiek brak jest podstaw, aby od sądu żądać poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu, to w orzecznictwie przyjmuje się, że sąd administracyjny rozpoznając wniosek, powinien dokonać analizy sytuacji strony i ocenić konieczność udzielenia ochrony tymczasowej z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy. Z uwagi na ocenny charakter postępowania w przedmiocie wstrzymania wykonania danego aktu, sąd administracyjny może pewne okoliczności, które wynikają z akt sprawy, wziąć pod uwagę z urzędu, co nie oznacza jednak, że jest zobowiązany poszukiwać za stronę argumentów na poparcie zgłoszonego przez nią żądania (por. postanowienia NSA: z 16 czerwca 2024 r., I OZ 164/24; z 6 czerwca 2017 r., II OZ 567/17 oraz z 28 października 2020 r., II OZ 884/20 - CBOSA) W ocenie sądu skarżąca ani nie wykazała, ani też nie powołała okoliczności, które wskazywałyby, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje wobec niej znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Okoliczności takich sąd nie stwierdził również w wyniku analizy akt sprawy. W pierwszej kolejności należy odnieść się do argumentacji skarżącej dotyczącej ryzyka istnienia w obrocie prawnym dwóch decyzji, w przypadku ewentualnego wydania przez Starostę Białostockiego decyzji o odmowie rejestracji pojazdu oraz hipotetycznej możliwości uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji (co spowoduje powrót decyzji Starosty Białostockiego o pierwszej rejestracji do obrotu prawnego). Taki - wysoce hipotetyczny stan prawny, nie rzutuje bezpośrednio na ryzyko ziszczenia się wobec skarżącej którejkolwiek z przesłanek art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponadto nie tworzy on sytuacji trudnej do odwrócenia, z uwagi na istnienie odpowiednich trybów uchylenia lub wzruszenia decyzji administracyjnych. Podkreślić należy również, że decyzja SKO stwierdzająca nieważność pierwszej rejestracji pojazdu na terenie Polski (tj. wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja Starosty Białostockiego) nie ma bezpośredniego przełożenia na sytuację prawną kolejnego nabywcy pojazdu. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pierwszej rejestracji w Polsce pojazdu importowanego z państwa spoza obszaru Unii Europejskiej nie eliminuje automatycznie kolejnych rejestracji tego pojazdu w Polsce. W celu wyeliminowania z obrotu prawnego każdej kolejnej rejestracji pojazdu (przerejestrowanie) konieczne jest bowiem uruchomienie indywidualnego postępowania administracyjnego zmierzającego do wzruszenia decyzji, na mocy której pojazd przerejestrowano. Jej podważenie, w oparciu o okoliczność stwierdzenia nieważności pierwszej rejestracji pojazdu w Polsce, wymaga wydania decyzji eliminującej z obrotu prawnego kolejną rejestrację (por. postanowienia WSA w Białymstoku: z 26 czerwca 2025 r., sygn. II SA/Bk 933/25, niepubl. oraz z 13 maja 2025 r., sygn. II SA/Bk 644/25, niepubl.). Sąd podkreśla, że skoro zaskarżona decyzja stwierdzająca nieważność pierwszej decyzji rejestracyjnej, nie wstrzymuje możliwości dalszego użytkowania pojazdu przez kolejnego jego właściciela, ani też nie skutkuje automatycznym wykreśleniem tego pojazdu z rejestru, to nie istnieje bezpośrednie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, tym bardziej po stronie pierwszego właściciela pojazdu, jakim jest skarżąca. Mając powyższe na względzie, na mocy art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.