II SA/Bk 563/10

PostanowienieWSA w Białymstoku2010-10-26

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, pomimo posiadania dochodu netto w wysokości 4.238,55 zł i majątku w postaci domu, działki i mieszkania, jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał, że jego sytuacja materialna, uwzględniając wysokość dochodu netto (4.238,55 zł), znaczące miesięczne wydatki (ok. 3.970 zł, w tym raty kredytów, koszty utrzymania córki i dojazdu do pracy) oraz brak oszczędności i przedmiotów wartościowych, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
A. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na samotne prowadzenie gospodarstwa domowego i utrzymanie studiującej córki. Jego miesięczne wynagrodzenie netto wynosi 4.238,55 zł. Posiada dom, działkę i mieszkanie, ale nie ma oszczędności. Wnioskodawca szczegółowo opisał swoje miesięczne wydatki, w tym raty kredytów (1.370 zł), koszty utrzymania córki (1.000 zł) i dojazdu do pracy (600 zł), które wraz z innymi bieżącymi kosztami utrzymania (ok. 1.070 zł) wynoszą łącznie ok. 3.970 zł.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 26 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. M. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lipca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu likwidacji barakowozu p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. A. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 14) podając we wniosku, iż samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, ale ma również na utrzymaniu studiującą w Warszawie córkę. Źródło utrzymania wnioskodawcy stanowi wynagrodzenie za pracę w wysokości 6.000 zł brutto. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni [...] m2 i działka, na której posadowiony jest w/w dom o powierzchni [...] m2, a także mieszkanie o powierzchni [...] m2. Poza tym wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu swego wniosku skarżący podkreślił, iż opłaty związane z bieżącym utrzymaniem siebie oraz spłata raty kredytu zaciągniętego na zakup mieszkania oraz remont domu w wysokości ponad 1.000 zł, a także koszty utrzymania studiującej w Warszawie córki w kwocie 1.000 zł w całości wyczerpują otrzymywane przez niego wynagrodzenie. W konkluzji skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny (k. 14-16). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 21 września 2010 roku A. M. oświadczył, że miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem kształtują się na poziomie 3.970 zł i przedstawiają się następująco: utrzymanie mieszkania i domu - 500 zł, dojazd do pracy z S. do A. – 600 zł, koszt utrzymania studiującej w W. córki – 1.000 zł, bieżące koszty utrzymania – 500 zł. Ponadto A. M. ponosi koszty eksploatacji samochodu marki F. E., rok produkcji 1998 tj. miesięcznie około 600 zł. Skarżący spłaca kredyt mieszkaniowy w wysokości 530 zł miesięcznie i kredyt na remont domu w wysokości 840 zł miesięcznie (k. 22). Do wniosku A. M. dołączył: zaświadczenie potwierdzające wysokość uzyskiwanego dochodu brutto i netto na kwotę 4.238,55 zł (k. 31), kserokopie rachunków i faktur dokumentujących wysokość miesięcznych wydatków (k. 23-28), wyciągi z rachunku bankowego (k. 33-44) oraz umowę pożyczki i harmonogramy spłat rat kredytów (k. 29-30,32). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów postępowania stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna A. M. oraz ustalone w sprawie okoliczności uzasadniają przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż źródłem utrzymania jego rodziny pozostaje wynagrodzenie za pracę w wysokości 4.238,55 zł netto (k. 31 za miesiąc wrzesień 2010 r.). Wnioskodawca posiada dom o powierzchni [...] m2 i działkę, na której posadowiony jest w/w dom o powierzchni [...] m2, a także mieszkanie o powierzchni [...] m2. Poza tym wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych. Do bieżących wydatków skarżącego należy zaliczyć koszty: energii elektrycznej, wody i kanalizacji, czynszu i funduszu remontowego – na łączną kwotą około 500 zł (k. 23-28), utrzymanie studiującej córki – 1.000 zł, dojazdów do pracy z S. do A. samochodem marki F. E., rok produkcji 1998 – 600 zł, zakupu żywności – 500 zł. Ponadto skarżący spłaca dwa kredyty, w łącznej kwocie 1.370 zł. Na swoje utrzymanie i utrzymanie studiującej córki skarżący wydaje kwotę około 3.970 zł. Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość dochodu skarżącego w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami oraz w połączeniu z brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż A. M. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Poza tym skarżący nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby posłużyć do uzyskania dodatkowych środków finansowych. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło