II SA/Bk 563/12

WyrokWSA w Białymstoku2013-01-15

Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Grażyna Gryglaszewska, Anna Sobolewska-Nazarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego, który został wybudowany w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków technicznych, a jego legalizacja poprzez sporządzenie projektu zamiennego jest technicznie niemożliwa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że jeśli obiekt budowlany został zrealizowany w sposób istotnie odbiegający od warunków pozwolenia na budowę, a jego legalizacja poprzez sporządzenie projektu zamiennego jest technicznie niemożliwa, organ nadzoru budowlanego ma prawo nakazać rozbiórkę obiektu na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. W sytuacji, gdy roboty budowlane zostały zakończone, organ nie wstrzymuje robót, lecz rozstrzyga sprawę decyzją merytoryczną.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. S. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. nakazującą rozbiórkę suchego ustępu. Ustęp został wybudowany niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę, m.in. w mniejszych wymiarach, w mniejszej odległości od granicy działki sąsiedniej oraz bez likwidacji studni, co było warunkiem pozwolenia na budowę. Skarżąca kwestionowała niemożność legalizacji obiektu oraz znaczenie odległości od studni.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia [...].05.2012 r. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. P. z dnia [...].03.2012 r. nakazującą Pani I. S. rozbiórkę suchego ustępu o wymiarach w planie 1,25 x 1,15 m, zlokalizowanego na działce o nr geod. [...] w miejscowości P. gm. B. P. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco: W wyniku czynności kontrolnych, dokonanych przez pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. P. (zwanego dalej PINB) stwierdzono, że suchy ustęp został wybudowany po otrzymaniu decyzji przez B. i M. P. z dnia [...].11.2001 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę jednoocznej ubikacji na działce nr [...] we wsi P. Projekt budowlany zakładał budowę ubikacji o wymiarach 2,40 x 2,40m usytuowanej w odległości 2m od granicy z działką sąsiednią o nr [...], ze szczelnym zagłębionym w ziemi żelbetonowym zbiornikiem z górna płytą wyposażoną w otwór rewizyjny służący do opróżniania. Zobowiązano inwestora do zlikwidowania studni, istniejącej na działce objętej pozwoleniem na budowę. PINB stwierdził, że ustęp suchy został zrealizowany w sposób istotnie odbiegający od udzielonego pozwolenia na budowę: posiada wymiary 1,25 x 1,15m, zbiornik nie jest wyposażony w otwór rewizyjny, usytuowany w odległości 0,92m od granicy z działką sąsiednią (nr [...]) oraz w odległości ok. 9,60 m od studni, która nie została rozebrana. Nadto inwestor nie dokonał zawiadomienia o zakończeniu budowy ustępu pomimo takiego zobowiązania istniejącego w decyzji o pozwoleniu na budowę. Zdaniem organów obydwu instancji, nie było fizycznej możliwości doprowadzenia ustępu do stanu zgodności z projektem budowlanym i warunkami technicznymi w myśl art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten zakłada, w przypadku istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia projektu zamiennego z uwzględnieniem powstałych zmian. W tej sytuacji nie było możliwym przesunięcie betonowego zbiornika na odległość 2m od granicy z działką sąsiednią. Istniejąca na działce studnia w zbyt małej odległości od ustępu (9,60m, zamiast 15m), której likwidacji przeciwstawia się inwestorka, stanowi dodatkową przesłankę przemawiającą za niemożliwością doprowadzenia obiektu do stanu zgodności z prawem. Stąd też organy obu instancji były zgodne co do tego, że należało orzec rozbiórkę ustępu suchego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.). W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku I. S. zarzuciła decyzji naruszenie § 31 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez uznanie, że odległość pomiędzy ustępem, a studnią powinna wynosić 15 metrów, przy czym dotyczy to studni z wodą pitną, a nie używanej do podlewania ogrodu (jak w przypadku Skarżącej). Drugim zarzutem było naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez uznanie niemożliwości fizycznej doprowadzenia ustępu do zgodności z projektem budowlanym. Zdaniem Skarżącej organy niewłaściwie oceniły materiał dowodowy. Woda ze studni, która nie została rozebrana, nie służy celom konsumpcyjnym lecz do podlewania ogrodu, co potwierdziła N. P. w swoim oświadczeniu podczas wizji lokalnej. Nie wyczerpuje to § 31 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, gdzie gwarantowane są odległości (15 m) dotyczące studni z wodą przeznaczoną do spożycia, a nie do innych celów. W ocenie Skarżącej suchy ustęp można było doprowadzić do stanu zgodności z prawem poprzez rozłączenie drewnianej konstrukcji od części betonowej, którą należałoby skruszyć, przenieść na odległość 2m od granicy z działką sąsiednią, a następnie zalać betonem. Organ powinien nałożyć obowiązek sporządzenia projektu zamiennego, a nie nakazywać rozbiórkę. W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że obowiązek likwidacji studni wynikał z decyzji o pozwoleniu na budowę i uzależniał postawienie ubikacji od likwidacji studni. Zatem nie mają znaczenia twierdzenia Skarżącej, że woda w studni nie jest używana do celów spożywczych. Jeśli chodzi o zarzut legalizacji obiektu, to organ stwierdził, że każde przesunięcie ubikacji wiąże się z wykopaniem nowego dołu i zalaniem go betonem, a to nie są roboty naprawcze tylko powodujące powstanie nowego obiektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Kontrolując legalność aktu na zasadzie art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 134 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a., Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W sytuacji, gdy organ nadzoru budowlanego stwierdzi, że dany obiekt budowlany został zrealizowany w sposób istotnie odbiegający od warunków pozwolenia na budowę, zaś nie ma możliwości zalegalizowania odstępstw, to wówczas nakazuje rozbiórkę obiektu, zgodnie z przepisem art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623). Jeżeli w dacie stwierdzenia odstępstw roboty budowlane zostały zakończone, to organ nie wydaje postanowienia o wstrzymaniu robót, lecz rozstrzyga problem decyzją merytoryczną (vide: Prawo budowlane – Komentarz pod redakcją Z. Niewiadomskiego, wydanie 4, C.H. Beck 2011, str. 567-568). Taka sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej. Wbrew twierdzeniu Skarżącej, nałożenie obowiązku doprowadzenia ustępu suchego do stanu zgodności z prawem poprzez wykonanie projektu zamiennego (art. 51 ust. 1 pkt 3) nie było możliwe w realiach niniejszej sprawy. Nie stanowiło sporu między stronami, że ustęp został zlokalizowany niezgodnie z decyzją o pozwoleniu na jego budowę z dnia [...].11.2001 r. Został posadowiony w odległości 0,92m od granicy z działką sąsiednią, zamiast nakazanej odległości 2 metrów. Doprowadzenie obiektu do zgodności z pozwoleniem na budowę wymagałoby (jak słusznie zauważają organy i czemu nie przeczy Skarżąca) przeprowadzenia robót budowanych polegających na: rozłączeniu nadziemnej konstrukcji drewnianej od części betonowej zagłębionej w gruncie, następnie wykonania nowego wykopu i zalania go betonem. Taka forma wykonania robót budowlanych (jedynie możliwa), stanowiłaby o wybudowaniu nowego ustępu w innym miejscu. Nie jest możliwym "przesunięcie" betonowego dołu kloacznego, zagłębionego w ziemi. Dlatego też rację mają organy, że legalizacja obiektu, technicznie, nie była możliwa. Zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...].11.2001 r. i złączonym projektem budowlanym, studnia nie mogła być usytuowana w dotychczasowym miejscu z uwagi na brak zachowania odległości od ubikacji. Wymóg zachowania odległości 15m obowiązywał zarówno w stanie prawnym na 2001 r. (§ 31 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12. 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – Dz. U. z 1999 r. nr 15, poz. 140), jak też obowiązuje obecnie (§ 31 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r.). Zgodnie z pozwoleniem na budowę możliwość postawienia ustępu była uzależniona od likwidacji studni, czego Skarżąca nie uczyniła. Nie ma żadnego znaczenia, czy woda w studni jest używana do celów spożywczych, czy do podlewania ogrodu. Obowiązek niwelacji studni wynikał z prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę ustępu z dnia [...].11.2001 r. i skoro inwestorzy nie godzili się na postawione tam rozwiązanie, mogli tę decyzję zaskarżyć. W ocenie sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo z zachowaniem przepisów art. 7, 77, 80 k.p.a. Organy wnikliwie wyjaśniły stan sprawy. Organ odwoławczy zarządził przeprowadzenie dodatkowych oględzin (odbyły się 10.05.2012 r.) w celu m.in. ustalenia lokalizacji ustępu na działce sąsiedniej. Świadczy to o podjęciu wszelkich starań przez PWINB, by przeanalizować możliwość legalizacji spornego ustępu. Jednakże istniejące parametry lokalizacyjne obiektu oraz obowiązujące przepisy prawne przesądziły o orzeczeniu rozbiórki. Mając na względzie powyższe okoliczności i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło