II SA/Bk 566/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, asesor WSA Jacek Pruszyński, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Sz. R. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] maja 2007r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. oddala skargę, 2. przyznaje radcy prawnemu I. S. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego wykonane na zasadzie prawa pomocy. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2007r. Nr [...] Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia [...] kwietnia 2007r. Nr [...] o odmowie przyznania Panu Sz. R. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2005. U podstaw tego rozstrzygnięcia leżą następujące ustalenia. Sz. R. w dniu [...] maja 2005r. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005. Podczas przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku wykryto konflikt krzyżowy tzn. ustalono, że na działki o numerach ewidencyjnych [...] i [...], położone w województwie p., powiat g., gmina R. obręb M. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich go gruntów rolnych został złożony przez dwóch producentów rolnych, tj. Sz. R. i R. K., wskutek czego została przekroczona powierzchnia uprawniona do dopłat na tych działkach. Z uwagi na występujące rozbieżności wnioskodawca został wezwany do złożenia wyjaśnień. Wobec braku wyjaśnień Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. decyzją z dnia [...] kwietnia 2006r. nr [...] odmówił przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł Sz. R. W uzasadnieniu wskazał, iż w 2005 roku był posiadaczem działek rolnych o numerach ewidencyjnych [...] i [...]. Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z dnia [...] maja 2006r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego z przesłuchania świadków, decyzją z dnia [...] lipca 2006r. Nr [...] odmówił przyznania Panu Sz. R. płatności z tytułu wpierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zebrany materiał dowodowy dowiódł, że działalność rolniczą na działkach o numerach ewidencyjnych [...] i [...], prowadził w 2005 roku właściciel tych działek Pan R. K. i to on w tym okresie był posiadaczem samoistnym tych gruntów. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Sz. R.. Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. w dniu [...] października 2006r. wydał decyzję Nr [...], na mocy której uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał, iż zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy nie wykazał ponad wszelką wątpliwość, że Pan R. nie jest uprawniony do otrzymania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za rok 2005. Wskutek ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji przeprowadził dodatkowe postępowania dowodowe z przesłuchania świadków, w wyniku którego ustalono, że Pan Sz. R. w 2005 roku nie był osobą prowadzącą działalność rolniczą na działkach o numerach ewidencyjnych [...] i [...]. Po uprzednim zawiadomieniu wnioskodawcy o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. wydał w dniu [...] kwietnia 2007r. decyzję Nr [...], na mocy której ponownie odmówił przyznania wnioskodawcy płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł Sz. R., uzasadniając, iż zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca i niezgodna z prawem. Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z dnia [...] maja 2007r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G. W uzasadnieniu organ opisał szczegółowo warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania wskazując, iż podstawowymi przesłankami wymaganymi do uzyskania płatności ONW są m.in. prowadzenie działalności rolniczej na zgłoszonych do płatności działkach zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej. Organ powołując się treść definicji działalności rolniczej zawartą w §2 ust.2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (Dz.U. Nr 73, poz.657), oraz materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy (tj. protokół przesłuchania świadków: T. Z., R. K., J. C., A. K., D. R.) stwierdził, że Sz. R. nie prowadził w 2005 roku żadnej działalności rolniczej na spornych działkach ewidencyjnych. Działalność rolniczą na tych działkach prowadził natomiast R. K., który ugorował przedmiotowe grunty. Ponadto jak zeznali świadkowie wypas bydła na wskazanych działkach prowadzili państwo Z. i J. R., a nie wnioskodawca, który nie posiadał w tym okresie żadnych zwierząt zarejestrowanych w bazie danych Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt (IRZ). W konsekwencji organ uznał za niedopuszczalne przyznanie płatności bezpośrednich z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w przypadku stwierdzenia u producenta zawyżenia powierzchni zgłoszonych działek. W związku z tym, iż powierzchnia zgłoszonych przez wnioskodawcę działek rolnych wynosi 0,00 ha, co zostało stwierdzone w trakcie postępowania wyjaśniającego, płatność z tytułu ONW nie mogła zostać przyznana. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiódł Sz. R. podnosząc, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem zaskarżonej decyzji. Wniósł, że jest posiadaczem i użytkownikiem spornych działek, a R. K. miał od dnia [...] maja 2004r. zakaz sądowy wykonywania prac polowych i żadnych kosztów w 2005 roku nie poniósł. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi wskazał, iż przedmiotem kontroli krzyżowej były działki o numerach ewidencyjnych [...] i [...]. W toku postępowania dowodowego ustalono zaś jednoznacznie, że Pan Sz. R. nie prowadził działalności rolniczej na spornych gruntach, tym samym nie spełnił wymaganych prawem przesłanek skutkujących uprawnieniem do otrzymania płatności z tytułu ONW za rok 2005. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadzał się do ustalenia, czy zgodna z prawem jest odmowa przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Zdaniem organu skarżący nie prowadził w 2005 roku działalności rolniczej na działkach o numerach ewidencyjnych [...] i [...] położonych w województwie p., powiat g., gmina R. obręb M. Na podstawie §2 ust.1 pkt.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004r., Nr 73, poz. 657 ze zm.) płatność ONW udziela się producentowi rolnemu jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar. Pojęcie producenta rolnego zostało określone przepisami ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. Nr 10, poz.76 ze zm.). I tak stosownie do art. 3 pkt. 3 tej ustawy producent rolny oznacza osobę fizyczną będącą: a) posiadaczem gospodarstwa rolnego; b) rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit.a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wparcia dla rolników lub c) posiadaczem zwierzęcia. Kwestią podlegająca wyjaśnieniu w niniejszej sprawie było, czy skarżący posiadał status producenta rolnego, a zatem czy był posiadaczem tego gospodarstwa, który podejmuje się prowadzić działalność rolniczą na obszarze o mniej korzystnych warunkach gospodarowania przez okres co najmniej 5 lat, stosuje dobrą praktykę gospodarki rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, a łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach ONW, które kwalifikują się do objęcie płatnościami nie jest mniejsza od 1 ha. Zauważyć należy, iż płatność ONW jest przyznawana na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Za działalność rolniczą uważa się natomiast, zgodnie z §2 ust. 2 ww. rozporządzenia, produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwo, hodowlę i produkcję materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb. Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że do tych samych działek rolnych o numerach ewidencyjnych [...] i [...] położonych w województwie p., powiat g., gmina R. obręb M., wniosek o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005r. złożył nie tylko skarżący, ale również R. K. W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej wykryto konflikt krzyżowy tzn. ustalono, że każdy z nich wskazał siebie jako producenta rolnego. Zdaniem skarżącego Sz. R. to on był w 2005 roku posiadaczem i użytkownikiem spornych działek, natomiast R. K. miał zakaz sądowy wykonywania prac polowych, tym samym nie poniósł w 2005 roku żadnych kosztów. Wobec powyższego w pełni zasadne było przeprowadzenie postępowania, które pozwoliłoby ustalić, kto faktycznie posiadał sporne grunty rolne, kto prowadził działalność rolniczą, a w konsekwencji czy skarżący jest uprawniony do otrzymania pomocy finansowej ma wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w przedmiocie, których został złożony wniosek przez więcej niż jeden podmiot. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie pozwala, zdaniem Sądu stwierdzić, że ocena i ustalenia organów są prawidłowe. Twierdzenie organu, że skarżący nie prowadził w 2005 roku działalności rolniczej na sporych działkach jest w pełni uprawnione. Organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Przeprowadzone bowiem postępowanie w sposób jednoznaczny i bezsporny wykazało, że działalność rolniczą na działkach ewidencyjnych o numerach [...] i [...] w roku 2005 prowadził właściciel tych działek, który w tym czasie je ugorował. Wiosną 2005 roku Pan R. K. wykonał na spornych działkach orkę, czyli zabieg agrotechniczny mający na celu uniemożliwienie rozprzestrzeniania się chwastów, powyższy fakt został potwierdzony zeznaniami przesłuchanych z urzędu na tą okoliczność świadków: J. C., T. Z., A. R., A. K., D. R. Na podstawie tych zeznań ustalono ponadto, iż od początku okresu letniego 2005 roku na przedmiotowych działkach wypas bydła prowadzili Państwo J. i Z. R. (brat i bratowa skarżącego). Żaden z przesłuchanych świadków nie widział zaś tam Sz. R. Nadto jak ustalił Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. to właściciel spornych działek ewidencyjnych poniósł w badanym okresie nakłady ekonomiczne związane z wykonaną orką, a co za tym idzie utrzymaniem gleby w dobrej kulturze rolnej. Sz. R. nie poniósł natomiast żadnych nakładów związanych z działalnością na tych gruntach, co także potwierdziły zeznania świadków. W ocenie Sądu ustalenia organu, że producentem rolnym w 2005 roku był R. K. i to on, a nie skarżący prowadził działalność rolniczą na spornych działkach, mają oparcie w zebranym materiale dowodowym. Wobec powyższego nie ma podstaw, aby przyjąć, że to Sz. R. był producentem rolnym, któremu należało przyznać dopłaty. Nadto należy stwierdzić, że skarżący nie podważył skutecznie ustaleń organów i nie przedłożył dowodów, które świadczyłoby, że to on było posiadaczem i użytkownikiem spornych gruntów. Nie może bowiem stanowić podstawy do wyeliminowania z obrotu skarżonej decyzji twierdzenie skarżącego, nie poparte żadnymi dowodami, że R. K. nie wykonywał w 2005 roku żadnych prac polowych i w związku z tym nie poniósł żadnych kosztów, bo miał zakaz sądowy wykonywania tego rodzaju prac. Nadmienić jednocześnie należy, że organ prawidłowo podał, iż podstawę odmowy płatności stanowi art. 51 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony o 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 %, wówczas wysokość pomocy oblicza się na podstawie stwierdzonego po kontroli administracyjnej pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy. Jeżeli różnica ta przekracza 20 % stwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw (ONW) nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. W konsekwencji należy stwierdzić, iż organ zasadnie odmówił przyznania płatności skarżącemu, a wydana decyzja odpowiada prawu. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu radcy prawnemu, Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 250 ww. ustawy oraz przepisów § 2 ust. 3, § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c oraz § 15 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Obejmują one opłatę ze czynności radcy prawnego w kwocie 240 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług, wyliczony według 22% stawki w kwocie 52,80 zł.